Uyum Davranışının Nedenleri

İnsanlar iki ana sebepten dolayı uyum gösterir; doğru davranmak, ve beğenilmek için (Cialdini&Trost, 1998). Bu, tutum değişikliği analizi ile tutarlıdır. Bilgili, hoş ve güvenilir bir kişi tarafından kurulan ikna edici bir iletişim ile insanlar etkilenebilir. . Benzer şekilde insanlar grup üyelerinin doğru olduğunu düşündüklerinde ve grup üyeleri tarafından benimsenmek istendiklerinde, grup davranışlarına uymaları çok daha mümkün hale geliyor.

Bilgisel Etki; Doğru Davranma Arzusu

Uyumun bir nedeni, diğer insanların davranışlarının yararlı bilgiler içermesidir. Bu bilgisel etki olarak bilinir. Bilgisel etkiye dayanan uyum eğilimi iki temel sürece dayanır; birincisi grubun bilgisine ne kadar güvendiğimiz, ikincisi de kendi kararımıza ne kadar güvendiğimizdir. Grubun bilgisine olan güvenimiz arttıkça onlara uyum eğilimimiz de o kadar artar.

Bazen de bunun tam tersi olabilir; yani güven, doğrudan bireyin kendi görüşünden kaynaklanabilir. İlk çalışmalar gösterdi ki, görevin zorluğu ve karmaşıklığı arttıkça gruba olan uyum seviyesi de artar. Bu, kişinin kendi görüşüne olan güvensizliğinden kaynaklanmaktadır. Bir başka çalışmadaki bulgulara göre, biz konu hakkında kendimizi ne kadar yetersiz ya da bilgisiz hissedersek uyum seviyesi o kadar artar.

Normatif Etki; Beğenilme Arzusu

İnsanların uyum göstermelerinin bir başka nedeni de takdir toplamak ya da ayıplanmaktan çekinmeleridir. Biz genelde kabullenilmek, beğenilmek ve iyi muamele görmek isteriz. Normatif etki, biz toplum içinde kabul görmek için davranışlarımızı değiştirdiğimiz zaman oluşur. Örneğin; bilinçli beslenen arkadaşlarımızla birlikteyken, pek beğenmesek de salata ve balığı tercih edebiliriz. Fakat yalnız olduğumuzda kendi özel tercihlerimize yöneliriz. Bu örneklerde söz konusu olan uyum, topluluk içinde dışa dönük bir davranıştır; ancak kişisel tercihimizin değişmesi gerekmez.

Tabii ki toplum normlarına uymak için davranışlarımızı değiştirdiğimizde kendi inançlarımızda da değişme olabilir. Davranışlarımızı değiştirmenin nedeni “bilişsel uyumsuzluk”tur. Bilişsel uyumsuzluk, tutarsız davrandığımızı fark ettiğimizde yaşadığımız rahatsızlık duygusudur. İnsanlar yaradılış olarak, uyumsuzlukları düzeltme ya da ortadan kaldırma eğilimindedirler.