Üretim İmkanları Eğrisi

İktisadı tanımladığımız ve iktisadi düşünme tarzının temellerini ele aldığımız konularda ekonomik ilişkileri açıklamada ve anlaşılır biçime getirmede modellerin kullanıldığından söz etmiştik. Üretim imkanları sınırı, ekonominin en önemli kav ramlarından kıtlık, seçim (tercih) ve fırsat maliyeti gibi temel kavramları açıklamada kullanılan yararlı bir analitik modeldir.

Bir ekonomide binlerce mal ve hizmet üretilmesine rağmen, ekonomideki üretimin iki geniş kategoride toplanabileceğini varsayalım. Bunların da tüketim malları ve yatırım malları olduğunu düşünelim, hatta kolaylık sağlamak amacıyla tüketim mallarını temsil etmek üzere tereyağını ve yatırım mallarını temsil etmek üzere de bilgisayarı örnek mallar olarak seçelim. Varsayımımızın gereği olarak tereyağı ve bilgisayar endüstrileri ekonominin tüm üretim faktörlerini kullanmaktadırlar.

Üretim imkanları (sınırı) eğrisi, mevcut üretim faktörleri ve üretim teknolojisi veri iken, belirli bir dönemde ekonominin maksimum düzeyde üretebileceği çeşitli çıktı (ürün) bileşimlerini gösteren eğridir. Tablo 2.1′de tereyağı ve bilgisayar için üretim imkanları sınırı üzerinde altı farklı seçim gözlemi yapılmış ve Şekil 2.1′de bu tablodan hareketle oluşturulan üretim imkanları sınırı (eğrisi) çizilmiştir.

Bu ekonomide eğer tüm kaynaklar tereyağı endüstrisinde kullanılmış olsaydı, yılda 800 bin ton tereyağı üretilecekti ve hiç bilgisayar üretilmeyecekti. Şayet tüm kaynaklar bilgisayar endüstrisinde kullanılmış olsaydı yılda 500 bin adet bilgisayar üretilecekti ve hiç tereyağı üretilmeyecekti. Bu iki uç durum dışında, eğer ekonomideki kaynaklar iki endüstri arasında paylaşılmış olsaydı, örneğin C noktasındaki gibi 200 bin adet bilgisayar üretilmiş olsaydı geriye kalan kaynaklarla 650 bin ton tereyağı üretilirdi. Ya da D noktasındaki gözleme göre 300 bin adet bilgisayar üretilmiş olsaydı, tereyağı üretimi 500 bin tona düşecekti. Şekil 2.1 ve Tablo 2.1′de ekonomideki mevcut kaynakların tereyağı üretiminden bilgisayar üretimine kaydırılması durumunda ya da tersi olduğunda maksimum düzeyde üretilebilecek olası üretim düzeyleri gösterilmiştir.

Sayfalar: 1 2 3 4 5