Uluslararası Çalışma Normları ve Uluslararası Hukuk

Uluslararası çalışma normları denilince neyi anlamak gerekir? Çalışma politikaları, iş ilişkileri ve yaşamına ilişkin konuları ile sosyal politikanın daha dar ve özel bir alanını kapsar. Aynı sosyal bilim dalının alt başlığını oluşturduğu için, çalışma politikaları ile ulaşılmak istenen hedeflere de büyük ölçüde hukuki ve kurumsal düzenlemelerden yararlanılarak varılabilir. Bu düzenlemeler kapsamında yer alan uluslararası çalışma normları; salt uluslararası sosyal politika yönünden değil, uluslararası hukuk açısından da bir kaynak niteliği taşır. Bu nedenle uluslararası çalışma normları hem uluslararası hukukun ve hem de uluslararası sosyal politikanın ortak konusudur.

Konuya önce uluslararası hukuk, ardından da uluslararası sosyal politikalar yönünden yaklaşarak bilgi sahibi olmamız, uluslararası çalışma normları ifadesi ile neyin anlatılmak istenildiğini daha kolay kavrayabilmemize yardımcı olacaktır.

Uluslararası Hukuk

Uluslararası hukuk; devletler, devletler ile uluslararası örgütler ve ya da uluslararası örgütler arasındaki ilişkileri düzenleyen bir hukuk dalıdır. Ancak, hemen eklemek gerekir ki uluslararası hukuk ile uluslararası özel hukukun çalışma alanları birbirinden farklıdır. Bu nedenle uluslararası hukuk öğretide; uluslararası genel hukuk, devletler (umumi) hukuku, milletlerarası hukuk, beynelmilel hukuk, enternasyonal hukuk olarak adlandırılarak da ifade edilir. Biraz önce de vurguladığımız gibi, sosyal politikalar ile ulaşılmak istenilen hedeflere büyük ölçüde hukuki ve kurumsal düzenlemelerden yararlanılarak varılabilir. Bu yüzden hukukun yazılı, yazısız ve yardımcı nitelikteki tüm kaynakları genelde sosyal politikaların, özel de ise çalışma politikalarının araçlarıdır. Bu bağlamda, bir ülkede yürürlükte olan anayasa, bireysel ve toplu iş hukuku, sosyal güvenlik hukuku, idare hukuku gibi iş ilişkileri ve yaşamını düzenleyen tüm mevzuat ulusal çalışma politikalarının da yazılı kaynaklarını oluşturur.

Uluslararası çalışma normları da, hukukun yazılı kaynakları arasında yer alır. Çünkü; uluslararası andlaşmalar ve bu andlaşmalar çerçevesinde imzalanan belgelerde yer alan hükümler, ulusal hukuki düzenlemeler aracılığı ile yürürlüğe konularak, aynen kanunlar gibi iç hukuk kuralı haline gelir. Bir başka deyişle, çalışma politikaları uygulamaya konulurken ulusal mevzuat hükümleri gibi uluslararası hukukun iş ilişkileri ve yaşamına ilişkin normlarından da yararlanılır. Bu yüzden de, ulusal çalışma mevzuatı ile uluslararası çalışma normlarının işlevleri arasında bir farklılık yoktur.