Kayıt Ol  |  Giriş
NotOku'yu +1'le
Açıköğretim fakültesi (AÖF) e-öğrenme eğitim portalı
30.10.2014
Ders: Davranış Bilimlerine Giriş      Ünite 2      1 Temmuz 2011 Ara     

Türkiye’de Sosyoloji

Ülkemizde sosyoloji Birinci Dünya Savası sıralarında Edebiyat Fakültesinde okutulmaya başlanmıştır. Osmanlı İmparatorluğu’nun son dönemlerinde ülkemizde iki tür sosyoloji akımının varlığını görüyoruz. Bunlar; Prens Sabahattin (187819-18) tarafından temsil edilen Leplay Okulu, Ziya Gökalp (1876-1924) ve Mehmet İzzet (1891-1930) tarafından temsil edilen Comte-Durkheim Okulu’dur. Leplay Okulu, İkinci Dünya Savasının basına kadar üniversite kürsülerinde ve liselerde yer almamış, buna karşılık Gökalp’in temsil ettiği Durkheim Sosyolojisi özellikle1913′de Darü’l-Fünun’da yer aldıktan sonra bilim çevremizde çok büyük yankılar uyandırmış, hatta Cumhuriyetten sonra liselerimize konan sosyoloji derslerine temel oluşturmuştur.

Ziya Gökalp’in sosyolojik düşüncesinin kaynağının kavramak için, İçinde yaşadığı ortamın düşünce ve inanç yaklaşımını belirleyen pozitivizm ideolojisini bilmek gerekir. Pozitivizm salt gerçeği ve olayların nedenlerini aramaktan vazgeçen, olaylar hakkında bilgi edinmekle yetinen bir ideolojidir.

İttihat ve Terakki’nin fikir adamı olan Gökalp, Türkçülüğün Esasları’nda Durkheim’in toplumsal bilinç kavramını tarihsel maddeciliğin sınıf çelişkisine karşı kullanmıştır. Ziya Gökalp, Durkheim’in “Toplumsal İş Bölümü” adlı kitabında savunduğu ahlak anlayışını benimsemiş, Türk folkloru, Türk masalı üzerinde sosyolojik araştırmalar yapmıştır. Gökalp’in sosyolojisinin eksenini’ “ulus” ve “terakki” konuları oluşturur.

Bununla birlikte, Türk sosyolojisi tarihine adları geçmiş, diğer sosyologlar olarak, Ahmet Kıza (1858-1930), Ahmet Şuayip (1876-1910) ve Salih Zeki’yi verebiliriz. Ayrıca. 1950′li yıllardan başlayarak gerek Türkiye’de sosyolojinin tanıtılmasını yaygınlaştırmak, gerekse sosyolojik kurumları açıklamak, geliştirmek ve eleştirmek için çaba harcamış, ürünler vermiş sosyologlarımız olmuştur. Bunlar arasında Hilmi Ziya Ülken, Ziyaettin Fahri Fındıkoğlu, Nurettin Şazi Kösemihal, Cavit Orhan Tütengil, Cahil Tanyol, İbrahim Yasa, Mübeccel Belik Kıray en tanınmış olanlardır. Giriş niteliği taşıyan bu kitapta, bu sosyologların sadece adı verilmekle yetinilecektir.

Sıra Sizde

Türk sosyolojisine ilişkin daha ayrıntılı bilgiler için kaynakçada yer alan kitap ve çalışmalara başvurabilirsiniz.

“Türkiye’de Sosyoloji” için 1 cevap

  1. [...] Etkenler Sosyolojide Kuramsal Yaklaşımlar Sosyal Alışveriş Kuramı ve Feminist Kuram Türkiye’de Sosyoloji Özet Test Soruları Düşünelim Tartışalım Başvuru KaynaklarıGİRİŞSosyoloji ne [...]

Bir Cevap Yazın

*