Kayıt ol  |  Giriş
NotOku'yu +1'le
Ders: Genel Turizm Bilgisi      Ünite 1      7 Nisan 2011 Ara     

Turistin Tanımı

Turizmin öneminin gittikçe artması, özellikle bazı ülkelerin ekonomilerinde büyük bir ağırlık kazanması, turist kavramının tanımına açıklık getirilmesini zorunlu kılmıştır. Turizm olayının hacmini belirleyebilmek için turist tanımının açık bir şekilde yapılması gerekir.

Tarihsel açıdan ele alındığında, turist tanımlarının birbiriyle bağımsız olarak açıklandığı ortaya çıkmaktadır. Turist kelimesinin kökeni XVII. yüzyıla kadar gider. Ogilvy turistin tanımını; “sürekli oturduğu yerden en çok bir yıl süre ile ayrılan ve geçici olarak gittiği yerlerde buralarda kazanmadığı parayı harcayan kimse” olarak yapmıştır.

Turizm kavramıyla ilgili tanımlamada olduğu gibi, Ogilvy tanımlamasının da, süre ve ekonomik ölçütlerin özdeş olduğu görülür. Tanımlamada süre ölçütü, iki ayrı şekilde ortaya çıkmaktadır. Birincisi, sürekli oturulan yere gen dönüş bir yıl olarak belirlenmiştir. Diğeri, bireyin gittiği yerde kalışı ile ilgili süredir. Tanım bunun için geçici süre deyimini kullanmakta ve belirli bir zaman kesitini ayrıca bel ¡itmemektedir. Buna göre. oturma yerinden ayrılma ile başlama süresinin dönüşte bir yılı aşmaması gereklidir. Tanımlamanın dayandığı ikinci ölçüt, ekonomiktir. “Gittiği yerlerde buralarda kazanmadığı parayı harcayan” olarak belirlenen bu ölçüt, kişi için tüketici davranış kalıbı önermektedir. Bu tanımda, süre ve ekonomik ölçütlerin üzerinde durulmaktadır.

Norval 1936’da turisti şu şekilde tanımlamıştır: “Turist, sürekli ikamet etmek ve gelir elde etmekten farklı bir amaç ile yabancı bir ülkeye giden ve geçici süre kalacağı bu ülkede başka yerde kazandığı parayı harcayan kimsedir“.

Anlatımda yararlanılan sözcükler farklı olmakla birlikte tanımlamanın dayandığı ölçütler açısından daha önceliklerle özdeştir. Diğer bir deyimle, seyahat edenler arasından turist olanların ayırımı için süre ve ekonomik ölçütler esas alınmıştır.

Tanımlamada yer alan yeni bir öğe ise, yabancı ülke deyimidir. Seyahat edenlerin turist sayılabilmeleri için. geçici süre kalış yerinin yabancı ülke olması, yukarıda verdiğimiz bu tanımın içerdiği yeni bir ölçüttür. Buna. mekan ölçütü adı verilmektedir.

İlk turist tanımı 1937 yılında “Milletler Cemiyeti İstatistik Uzmanları Komitesi” tarafından yapılmıştır. Yer değiştirmeye katılanlardan turist olanlardan ayırımı için yapılan tanım şudur: “Bir ülkeye en az 24 saatlik bir süre kalmak için aşağıdaki nedenlerle gelenler turist olarak kabul edilirler“.

Turist olarak kabul edilenler;

– Zevk, ailevi nedenler, sağlık amacıyla vb. yolculuk edenler,
– Bilimsel, idari, dini, sportif nedenlerle veya bu çeşit toplantılara katılmak amacı ile yolculuk edenler,
– Ticari nedenlerle yolculuk edenler,
– Deniz gezileri ile gelenler, bu gezi süresi 24 saatten az olsa bile turist sayılırlar.

Turist olarak kabul edilmeyenler;

– Ülkeye iş sözleşmesi ile veya böyle bir sözleşme olmaksızın gelip, bir iş yapmak veya bir işte çalışmak isteyenler,
– Bir başka ülkede kamu amaçlı görevlendirilen kimseler (örneğin; diplomatlar),
– Ülkede yerleşmek, devamlı kalmak için gelen kişiler.
– Okullarda veya konaklama kurumlarındaki üniversite öğrencileri veya diğer gençler,
– Bir sınır bölgesinde ikamet edenler ve başka bir ülkede yaşayıp komşu ülkeye çalışmak için gelenler.
– Bir ülkede durmaksızın transit geçenler, seyahatleri 24 saati aşsa dahi turist olarak kabul edilmezler.

1963 yılına kadar OECD Turizm Komitesi, üye ülkelere “yabancı turist” kavramı ile ilgili olarak bu tanımın benimsenmesini tavsiye etmişler, tanıma göre: “devamlı oturduğu ülkenin dışında herhangi bir ülkeyi 24 saatten az olmayan bir süre içinde ziyaret eden kişi“, yabancı turisttir.

Yerli turist, ikamet ettiği ülke sınırları içinde seyahat eden kişidir. Bu genel özelliğe uygun bir yerli turist tanımlaması WTO’nın yaptığı uluslararası turist tanımlaması ile karşılaştırıldığında, kişiden kişiye ve kurumdan kuruma çok daha değişken bir yapı göstermektedir. Bazı ülkeler yerli turist tanımlamasında mesafe ölçütünü kullanmaktadır. Sözgelişi Kanada hükümeti,”içinde yaşadığı toplumdan 20 km öteye seyahat eden kişi”yi yerli turist olarak tanımlamaktadır.

Birleşmiş Milletler İstatistik Komisyonu. 1963 de Roma’da Seyahat ve Turizm Konferansında toplanarak “ziyaretçi” ve “turist” kavramlarını tekrar ele almıştır: “İstatistiki amaçlarla ziyaretçi, devamlı ikamet ettiği ülke dışında herhangi bir ülkeyi, o ülkede çalışma amacı dışında ziyaret eden kişi“dir.

Bu tanım kapsamında turist,”ziyaret ettiği ülkede en az 24 saat kalan ve ziyaret amacı aşağıda verilen başlıklar altında tasnif edilebilen geçici ziyaretçidir:”

– Boş zaman değerlendirme (eğlence, tatil, sağlık, din, spor ve kültür, eğitim)
– İş ve ailevi nedenler, toplantı vd.

Türkiye’de, 1996 tarihinde “22747 sayılı Seyahat Acenteleri Yönetmeliği”nde turistin tanımı şu şekilde yapılmıştır; “para kazanmama amacı olmaksızın, dinlenmek ve eğlenmek için ya da kültürel, bilimsel, sportif, idari, diplomatik, dinsel, sıhhi ve benzeri nedenlerle, oturduğu yer dışına geçici olarak çıkan ve tüketici olarak belirli bir süre seyahat edip kalan ve yeniden ikametgahına dönen kimsedir.

Günübirlikçi, ziyaret edilen ülkede 24 saatten az kalan ziyaretçidir. İstatistikler hukuki anlamda bir ülkeye girmeyenleri kapsamamaktadır. (Hava limanlarında transit alanını terk etmeyen yolcular ve benzer haller gibi). Devamlı kalış şekline dönmemek şartıyla, daha uzun süre için kalınması gerekmektedir. Bunun kesin süresi belirtilmemiş olmasına karşın, 3 aylık bir zaman olması 1963 yılı Roma Konferansı’nda önerilmiştir.

Buna göre; turist, “en az bir gece konaklayan“; günübirlikçi ise “geceleme yapmayan ziyaretçi” o arak tanımlanmaktadır.