Toplum

Sahip olduğumuz roller birer tahta perde veya koruyuculuk görevi yaparak toplumun bizden istediklerini yapmamıza yardımcı olurlar. Bu koruyucu zaman zaman bize bazı serbestiyetler de sağlar; ancak bu belirli bir sınıra kadardır. Bu sınırı aşmamıza müsaade etmez. Örneğin, evleneceğimiz zaman insan olarak resmi elbise giymekten hiç hoşlanmasak da evlilik törenlerinde uygun resmi elbise veya smokin giyeriz. Yani her ortamda uygun rolleri oynar, uygun davranışlar simgeleriz.

Sosyolojik açıdan roller, insanların beklentilerini ortaya koymaları açısından önem taşırlar. Bireyler rol davranışlarını sergiler, bu rollerin bir araya gelip, kaynaşmasıyla toplum oluşur. Böylece roller sayesinde insanlar bir arada düzgün bir biçimde yer alırlar. Rollerin getirdiği sorumluluk toplumsal kargaşayı engeller.

Gruplar

Toplumsal davranışlarımızın çoğu, insanların oluşturduğu gruplar içerisinde yer alır. Sosyolojik anlamda grup en az iki kişiden meydana gelen, benzer değer ve beklentilere sahip olan bireylerin düzenli etkileşimleri ile ortaya çıkan bir birleşmedir. Diğer bir deyimle grup, statü ve rolleri arasında belirli ilişkiler olan herhangi bir büyüklükteki insanlardan oluşur. Ancak, insanların bir grubu oluşturabilmeleri için, aralarında kesin bir ilişkinin veya etkileşimin olması gerekir. Yani bir otobüsün içinde seyahat eden, bir tiyatro seyircisi olan yığınlar birer grup değildirler.

Grup üyeleri benzer değer, norm ve beklentileri paylaşırlar. Nasıl davranışlarımız içinde bulunduğumuz sınıf, statü ve rollerden etkileniyorsa, gruplar da yaşamımızda çok güçlü birer faktördürler. Eğer bir gruba üye isek, grup üyeleri bizlerden onlar gibi davranmamızı beklerler. Örneğin, bir aile grubunun üyesiyseniz 15 yaşındaki kızınıza “Bu çatının altında yaşayacaksan, gecenin belirli bir saatinde evde olmalısın!” dediğiniz zaman, bu grubun otoritesini simgeler ve genelde aile üyeleri bu tür bir norma uygun davranılacağını beklerler. Ailenin bir üyesi olarak kalacaksanız, bu beklentiye uyum sağlamış olmanız gerekir.

Gruplar en yaygın biçimde birincil ve ikincil gruplar olarak ikiye ayrılırlar. Birincil grup üyeleri arasında yoğun bir ilişki olan ve birbirlerine sevgi ve özveri duygularıyla bağlı insanlardan oluşur. Aile, arkadaşlık, hısımlık gibi. İkincil grup ise birbirleriyle geçici bir biçimde ilişki kuran ve çıkar amacı taşıyan gruplardır. Resmi örgütler, şirketler ve siyasi partiler gibi. Her iki grup türü de kim olduğumuzu, fikirlerimizi, beklentilerimizi ve yaşama uyumumuzu etkilemeleri açısından büyük bir öneme sahiptirler.

Toplumsal Kurumlar

Toplum üyeleri, yaşamda kalabilmek için belirli ihtiyaçlarını karşılamak ve tatmin edici bir hayat standardı sağlamak zorundadır. Örneğin; çocuklar korunup bakılmalı, kültürel bilgi ve birikimler gelecek nesillere aktarılmalı, sosyal düzen uygun bir biçimde sağlanmalı, mal ve hizmetler üretilip adaletli bir biçimde bölüştürülmelidir. Bütün bu görevlerin her toplumda belirli bir biçimde doldurulması gerekir. İşte her toplumda bu tür görevleri yerine getirecek kurumlar yer alır. Kurum, toplumun yapısı ve temel değerlerini koruması açısından zorunlu sayılan nispeten sürekli kurallar topluluğudur. Sosyologlar, kurumlar üzerinde çalışmakla içinde yaşadıkları toplumu daha kolay anlar ve tanırlar. Sosyologlar dokuz temel kurum tanımlamaktadırlar. Bunlar:

Sayfalar: 1 2 3 4 5 6