Toplum Türleri

Ancak, avcı ve toplayıcı toplumdan da daha fazladır. Çünkü, hayvanlarla taşınabilir zenginliklerini taşıyabilirler. Örneğin, çadırlar, halılar, mücevher taşınabilir. Göçebe yaşam bu insanları, diğer gruplarla karşı karşıya getirerek etkileşimlerini arttırır. Bunun bir sonucu, ticaretin gelişmesine olan katkıdır. Diğer bir sonucu ise gruplar arası çatışmaların artmasıdır. Bu toplumlarda dini inançlar da yaygın olarak yer alır, bir ya da birkaç tane tanrıya tapılır. Bu toplumlarda nüfus artmaya, politik ve ekonomik kurumlar gelişmeye, toplumsal ve kültürel yapı da farklılaşmaya başlamıştır.

Tarım Öncesi Toplumlar (İlkel Tarım Toplumları)

Bu toplumlar geçimlerini çapa kullanılarak yapılan tarımla sağlarlar. Bu toplumlar da bundan 10-12 bin yıl önce ortaya çıkmışlardır. Özellikle avcı ve toplayıcı toplumların, bazı bitkileri yetiştirmeye başlaması bunların ortaya çıkmasında önemli bir rol oynamıştır. Bu toplumlar bahçıvan kültürü özelliği taşırlar. Çünkü, küçük bir toprak parçası üzerinde çapa ve kazma gibi ilkel tarım aletleriyle ve el ile yapılan bir kültürü simgelerler. Göçebe çoban toplumlarına göre, yerleşik bir yaşam düzenleri vardır. Ancak, bunlar da yer değiştirirler, göç edebilirler.

Bunların kullandıkları yöntem parçala ve yak tekniğidir. Yani toprağı ve üzerindeki doğayı yakarak tarla elde ederler ve toprak bıkıncaya kadar da üretimde bulunurlar. Artık toprak ürün vermemeye başlayınca aynı işi başka bir alanda yaparak yaşamlarını sürdürürler. Yaşam süreleri çevre faktörlerine bağlıdır. Yani toprak ve iklim, bitki yetiştirmeye elverişli olunca toprağa bağlanırlar. Bugün Afrika, Güney Amerika ve Asya’da bu tür benzer toplumlara rastlamaktayız. Bu toplumlar avcılık ve toplayıcılık toplumlarından daha yeterlidir. Çünkü bir üretim artışı söz konusudur.

Tarım Toplumları

Tarım toplumları geçimleri ziraata (tarıma) bağlı olan toplumlardır. Yani saban kullanarak ekip biçen ve sabanı çekmede de hayvan gücünden istifade eden ve böylece tarım devrimini başlatan toplumlar olarak karşımıza çıkarlar. Kara sabanın icadı bundan 6000 yıl önceye dayanır. Kara saban, toprağın hava alarak zenginleşmesine yardımcı olduğu için, toprağın verimliliği artmış ve ürün fazlası açığa çıkmıştır. Ayrıca tarımda gübre kullanımıyla da aynı topraktan uzun yıllar ürün elde etme olanağı doğmuştur. Böylece tarım alanları genişlemiş, nüfus artmış, mesleki farklılaşmalar belirginleşmeye başlamıştır. Bu toplumların nüfusu birkaç milyona varan bir potansiyele ulaşınca, bu nüfusun bir kısmı tarım dışı etkinliklerde yer almış ve ihtisaslaşmış roller ortaya çıkmıştır (Örneğin, demircilik, berberlik, seyislik gibi).

Tarıma bağlılık şehirlerin kurulmasını hızlandırmış ve bazı kimseler ihtisaslaşmış oldukları bazı rolleri ve meslekleri, bu şehirlerde pazarlamaya başlamışlardır. Tarım toplumlarının bir diğer özelliği de ilk defa sınıfların belirginleşmesidir. Artan üretim miktarı ile bir kısım köylüler, sadece toprak üzerinde çalışıp tahıl üretirken, bu üretim doğrudan toprak sahibinin elinde toplanmaya başlamıştır. Böylece toprağa sahip olan asiller sınıfı ile toprağa bağlı köle sınıfı belirginleşmiştir.

Sayfalar: 1 2 3