Tohum Ekimi ve Fidelerin Şaşırtılması

İç mekan süs bitkilerinin tohumları seralarda hazırlanmış yastıklara, kasalara, saksılara veya polietilen torbalara ekilebilir. Dış mekan süs bitkilerinin tohumları ise dışarıda soğuk yastıklara veya direkt araziye ekilebilmektedir.

Tohumların ekim zamanı, üretilecek bitkinin türüne olduğu kadar tohuma uygulanacak özel uygulamalara da bağlı olarak değişir. Serin mevsim bitkileri erken ilkbaharda henüz sıcaklık derecesi düşük iken ekilirler; bunun aksine çimlenme için yüksek sıcaklık isteyen tohumlar toprak ısınmadan önce ekilmemelidir. Ekim zamanı aynı zamanda bitkiden ürünün ne zaman alınmak istendiğine de bağlıdır.

Ekim yöntemi tohumun büyüklüğüne göre değişiklik göstermektedir. Çok küçük tohumlar toprağın yüzeyine serpilerek, orta irilikte tohumlar 2.5 cm aralıkta açılacak yüzlek çukurlara ekilirler. Küçük ve orta irilikteki tohumlar ekimden önce, ince kum, kül gibi materyallerle karıştırılmalıdır. Tohumların sık olarak ekiminden kaçınılmalıdır. Sık ekimlerde fideler istenmeyen nitelikte değişme gösterirler. Tohumların seyrek ekilmeleri halinde ise, çimlenip toprak yüzeyine çıkmaları gecikir.

Tohum ekiminden sonra tohumlar büyüklüğüne uygun harç tabakasıyla kaplanır ve tohumun toprakla iyice temas etmesi sağlanır. Ekilen tohumların üzeri en fazla kendi çaplarının 2-4 katı kalınlıkta ince elenmiş bir harç tabakasıyla örtülmelidir. Aksi halde tohumlarda havasızlıktan çürümeler meydana gelebilir. Çok ince hafif tohumların üzerinin örtülmesine ihtiyaç yoktur. Bunların hafifçe bastırılmaları yeterli olmaktadır.

Tohumların üzerleri harç ile kaplandıktan sonra süzgeçli kova ile sulanmalıdır. Çimlenmenin başlangıç evresinde su kaybını azaltmak için yastıkların üzeri cam veya plastik örtü ile kapatılmalıdır. Böylece tohum ekiminden çimlenmeye kadar geçen sürede ortamın nemli olması sağlanmaktadır.

Uygun çimlendirme ortamında tohumlar bitki türüne göre 7-20 gün içinde çimlenmekte ve toprak yüzeyine çıkmaktadır. Yastık veya kasalarda çimlenme başlayınca tüm örtüler kaldırılarak fidelerin ışık alması sağlanır. Çimlenmeden sonra bitkilere asıl yerlerine şaşırtılıncaya kadar iyi bir bakım gösterilmelidir. Devamlı su temini, yabancı ot ve zararlılarla mücadele fidelerin başarılı bir şekilde büyümesine yardımcı olmaktadır.

Fidelerin Şaşırtılması

Bitkinin cinsine bağlı olarak, fidanlar tohum tavalarında veya yastıklarında 1-3 yıl kalabilirler. Birçok bitkiler birinci yıl sonunda sökülerek şaşırtma parsellerine veya fidanlık parsellerine dikilir ve böylece daha iyi gelişmeleri sağlanır. Bu işlem ilk 2-4 yaprak ortaya çıkar çıkmaz ve fideler elle tutulabilecek bir büyüklüğe gelir gelmez yapılır.

Sağlıklı ve tam gelişmiş olan fideler şaşırtılmalıdır. Köklerin zarar görmeden çıkması için yastık veya kasalardaki fideler bir gün önce bol su ile sulanmalıdır. Fideler çimlendirme ortamından çıkarılırken kotiledon (Çim) yapraklarından tutulmalıdır. Dikkatlice yukarı çekilen fideler şaşırtma kasaları veya saksılara dikim çubuğu ile açılan çukurlara dikilir. Dikim sonrası fidelerin etrafındaki toprak kuvvetlice bastırılır ve can suyu verilir. Fideler bir kaç gün gölge ve serin bir yerde tutulmalı ve sulanmasına özen gösterilmelidir.