Ticari Yargı

Ticarî yargının kapsamına giren uyuşmazlıkları sıralayabilmek.

Hukuk Mahkemeleri yanında ticaret mahkemelerine gerek olup olmadığı konusu çok tartışılmıştır. Bugün Türkiye’de Ankara, İstanbul, İzmir, Mersin, Bursa, Adana gibi bazı büyük il merkezleri ile Kadıköy, Beyoğlu ve Karşıyaka gibi ilçelerde üç hâkimli özel Asliye Ticaret Mahkemeleri vardır. Sulh ticaret mahkemeleri ise hiçbir yerde yoktur. Bu itibarla dava olunan şeyin değerine göre Sulh Mahkemesinin görevine giren işler Sulh Hukuk Mahkemelerince görülecektir. Asliye Ticaret Mahkemelerinin kurulmuş olduğu yargı çevresi dışındaki Asliye Hukuk Mahkemeleri de tek hakimli Asliye Ticaret Mahkemesi olarak ticarî davaları çözümleyecektir. Ticaret Mahkemesinde açılması gerekli bir davanın hukuk, hukuk mahkemesinde açılması gerekli davanın Ticaret Mahkemesinde açılması, mahkemece re’sen dikkate alınması gerekli bir husus değilse, ancak bir ilk itiraz oluşturur ve karşı tarafça 10 gün içinde ileri sürülebilir. Mahkemenin bu itiraz üzerine verdiği karar, tek başına temyizde bozma nedeni oluşturmaz.

Ticaret Mahkemelerinin Görev Alanı (Ticarî Davalar)

TTK. , ticaret mahkemelerinin görev alanına giren davaları ticarî dava olarak adlandırmakta ve 4. maddesinde saymaktadır. Bu hükme göre:

- Her iki taraf için ticarî iş niteliğindeki anlaşmazlıklardan doğan davalar Ticaret Mahkemelerinde görülür.
- Bir taraf için ticarî iş sayılan ve havale, vedia ve telif hakkına ilişkin mevzuatla düzenlenen işlerden doğan davalar TTK. m. 21/2 gereğince, Ticaret Mahkemelerinde görülür.
- Türk Ticaret Kanununda; Medeni Kanunun rehin karşılığı ödünçle uğraşanlar hakkındaki maddelerinde; BK. ‘nın bir işletmenin satılması veya diğeri ile birleştirilmesi, rekabet yasağı, yayın sözleşmesi, itibar emri ve itibar mektubu, komisyon, ticarî mümessil ve diğer ticarî vekillere ilişkin maddelerinde; marka ve patente ilişkin mevzuatta; borsa, sergi, panayır yerleri ve ticarete mahsus yerler hakkındaki özel hükümlerde; bankalar ve ödünç para verme işleri kanunlarında düzenlenen hususlardan doğan davalar ticarî dava sayılır.
- Bazı davaların (iflâs davası gibi) Ticaret Mahkemelerinde görülmesi bu konudaki özel hükümler gereğidir.

Ticarî Davalarda Özel Kanıt Kuralları

Ticarî davalarda bazı özel kanıtlar söz konusu olur. Örneğin, TTK. m. 82 vd. tâcirler arasındaki ticarî davalarda ticarî defterleri özel kanıt olarak kabul etmiştir. TTK. m. 23′e göre düzenlenecek fatura ve teyit mektubunun özel kanıt kuvveti vardır. TTK. m. 20/3′e göre tâcirler arasında, diğer tarafı temerrüde düşürmek veya sözleşmeyi feshetmek veya sözleşmeden vazgeçmek amacı ile yapılacak ihbar ve ihtarların geçerli olması için noter aracılığı ile veya iadeli taahhütlü mektupla yahut telgrafla yapılması şarttır.