Testlerde Olması Gereken Özellikler

Bir testin amacına hizmet edebilmesi için bazı teknik özelliklere sahip olması gerekir. Bir test her şeyden önce geçerli ve güvenilir olmalıdır. Geçerlik ve güvenirlik bir testte bulunması gereken en önemli iki özelliktir. Bunların yanı sıra test puanlarının yorumlanabilmesiyle ilgili normların da testlerde aranan önemli bir nitelik olduğunu belirtmek gerekir.

Geçerlik

Geçerlik, bir testin ölçmek üzere hazırlandığı özelliği başka özelliklerle karıştırmadan doğru olarak ölçebilme yeteneğidir. Geçerlik -1 ile +1 arasında değişen bir korelasyon katsayısı ile ifade edilir. Bir testin geçerliği bir derece ile ifade edilir. Pratikte bütünüyle geçerli ya da geçersiz bir testten söz edilemez. Testin, geçerlik katsayısı +1′e yaklaştığı oranda geçerliğinin yüksek olduğu, 1′den uzaklaştığı ölçüde ise geçerliğinin düşük olduğu anlaşılır.

Güvenirlik

Güvenirlik, testin ölçmeyi amaçladığı özelliği her zaman kararlı bir biçimde ölçebilme yeteneğini ifade etmektedir. Bir test ile aynı özellik farklı zamanlarda ölçüldüğünde, benzer sonuçlar elde ediliyor ise bu testin güvenirliğinin yüksek olduğu söylenebilir. Güvenirlik de geçerlik gibi derece ile gösterilir. Geçerlikte olduğu gibi, güvenirlik ölçüsü için de -1 ile +1 arasında değişen bir korelasyon katsayısı kullanılır. Testin güvenirlik katsayısı olarak tanımlanan bu katsayının +1′e yaklaştığı ölçüde, testin güvenirliğinin yüksek olduğu düşünülür. Geçerlikle güvenirlik arasında şöyle bir ilişki vardır: Bir test geçerli ise, aynı zamanda güvenilirdir de. Güvenilir olan bir test ise, geçerli olabilir veya olmayabilir. Bu nedenle bir testte aranacak en önemli özellik, o testin geçerliğinin yüksek olmasıdır.

Örnek

Bir öğretmenin, sınıfındaki başarı düzeyini ölçmek amacı ile geliştirmiş olduğu bir test, sınıftaki öğrencilerin hangi davranışları kazanıp kazanamadıklarını doğru olarak ölçebiliyor ise, bir başka deyişle bilenlerle bilmeyenleri ayırt edebiliyor ise bu testin geçerliği yüksektir. Öte yandan, bir testin aynı öğrenci grubuna belli bir süre bir kez daha uygulandığında, öğrencilerin başarı sıraları bir önceki ölçümle oldukça benzeşik ise, bu testin güvenirliğinin yüksek olduğu söylenebilir. Bu testin başarılılarla başarısızları ayırt etme gücü düşük olsa da, güvenirliği yüksek olabilir.

Norm

Standardize edilmiş testlerle ilgili bir kavram olan norm, testin uygulanacağı bireylerin oluşturduğu belli gruplara ilişkin ortalama puanları, standart sapmaları ve yüzdelik sıraları göstermektedir. Bir bireyin bir testten aldığı puanın, o testin benzer özellikteki bireylere ilişkin norm puanlarıyla karşılaştırılması ile, bireyin puanı hakkında bir yargıya varılabilir. Norm puanları çıkarılmamış olan bir testten bir bireyin almış olduğu puanın yorumlanabilmesi güçtür. Bir bireysel puanın anlamlandırılabilmesi için, benzer özelliklere sahip olan diğer bireylerin bu testten elde ettikleri ortalama puanları önceden hesaplanmış ise, yani testin norm puanları oluşturulmuş ise, herhangi bir bireysel puan bu normlarla karşılaştırılarak bireyin puanı yorumlanabilir.