Test Kavramı ve Testlerin İşlevleri

Test Nedir?

Test, bireyin belli bir özelliğini ölçmek amacı ile geliştirilmiş bulunan, ölçülmek istenen özellikle ilgili davranışları örneklemleyen ve her birey için aynı uygulama koşullarını ve aynı işlemleri gerektiren bir uyarıcılar takımıdır. Bireylerin zeka düzeyleri, başarı düzeyleri, özel yetenekleri, ilgileri, tutumları ve benzeri kişilik özellikleri hakkında objektif bilgiler elde etmek amacı ile birçok test geliştirilmiştir.

Bireyin bu ve benzer türden olan özelliklerinin belli bir gruba göre ya da belli bir norma göre ne düzeyde olduğunu belirlemeye yönelik ölçme araçları olarak testler, bireylerin söz konusu kişilik özelliklerine ne ölçüde sahip olduklarının sayısal olarak ifade edilebilmesini olanaklı kılan ölçme araçlarıdır. Bireyin ölçülmek istenilen özelliğiyle ilgili olarak bir testten almış olduğu herhangi bir sayısal değerin ne anlama geldiği, söz konusu testlerin uygulanması ve yorumlanması konusunda yeterli düzeyde bilgi sahibi olan bireyler tarafından yapılır.

Testlerin İşlevleri

Farklı alanlarda farklı amaçlar için testlerden geniş ölçüde yararlanılmaktadır. Bu bağlamda iş yaşamında, yönetimde, sağlık kurumlarında, orduda, eğitimde çeşitli amaçlarla testlerden yararlanılmaktadır. Seçme, sınıflama, değerlendirme ve araştırma işlevlerinin yanı sıra, testlerin ihtiyaç saptama, tanılama ve yordama gibi işlevleri de bulunmaktadır. Testlerin işlevleri şu şeklide açıklanabilir:

Seçme İşlevi: Kimi kamu kurumlarında ve özel kuruluşlarda görevlendirilecek elemanlarla, öğretim kurumlarına alınacak öğrencilerin seçilmesi, çoğu kez adaylara uygulanan bir ya da birkaç test ile yapılmaktadır. Adaylar bu testlerden aldıkları puanlara göre sıraya dizilerek, önceden belirlenmiş olan kontenjana göre bir bölümü seçilmektedir.

Sınıflama İşlevi: Testlerin sınıflama işlevi ile belli seçenekler arasında bu seçeneklere uygun düşen özelliklere sahip bireylerin gruplandırılması işlemi yerine getirilmektedir. Bu durumda da bireylere test uygulanabilmekte ve test puanlarına göre bireyler belli gruplara ayrılmaktadır. Testlerin sınıflama işlevi ile gruplara ayrılan bireylerin, kendi özelliklerine uygun düşen işlere, programlara yerleştirilebilmeleri ve kendi özelliklerine uygun etkinliklere yönlendirilmeleri mümkün olabilmektedir.

Değerlendirme ve Araştırma İşlevi: Değerlendirme ve araştırma etkinliklerinde de testlerin önemli bir işlevi bulunmaktadır. Hemen her kurumda bireylere uygulanan programların etkililiğinin değerlendirilmesinde, öğretim kurumlarında öğrencilere verilen öğretim hizmetinin değerlendirilmesinde testlerden sıklıkla yararlanılmaktadır. Bunların yanı sıra bilimsel araştırmalarda, veri toplamak amacı ile testlere başvurulmaktadır. Özellikle sosyal bilim araştırmalarında bağımlı ve bağımsız değişkenlerle ilgili bilgilerin toplanmasında, testlerin geniş bir işlevi bulunmaktadır.

İhtiyaç Saptama, Tanılama ve Yordama İşlevi: Testlerin buraya kadar belirtilen işlevlerine ek olarak, herhangi bir kurumda yapılacak olan bir iyileştirmeye başlamadan önce, ya da eğitimde öğrencilere yönelik düzenlenecek olan çeşitli etkinlikler öncesinde de testlerden yararlanılmaktadır. Bireylerin gereksinimlerini saptamak ve gerçekleştirilecek olan etkinlikleri buna göre ayarlayabilmek için çoğu kez testlerle bilgi toplama yoluna gidilmektedir.

Özel eğitim, psikolojik danışma ve rehberlik gibi hizmet alanlarında bireylere yönelik yardım hizmetleri de test kullanmayı gerektirebilmekte ve bu alanlarda teşhis ve yordama amacı ile yaygın bir biçimde testlere başvurulmaktadır. Eğitimde testlerle hangi amaçlarla ne tür bilgiler toplandığını daha somutlaştırmak gerekirse şunları da belirtmek gerekir:

- Öğrencilerin genel yetenekleri, akademik yetenekleri ve özel yetenekleri hakkında bilgi edinmek
- Öğrencilerin zayıf ve güçlü yönlerini belirlemek
- Öğrencilerin akademik başarı düzeyleri hakkında bilgi toplamak
- Bireylerin ilgileri, tutumları, benlik kavramları , çeşitli duygusal özellikleri ve diğer kişilik özellikleri hakkında bilgi toplamak
- Üstün yetenekli öğrencilerle, özel eğitime muhtaç olan öğrencileri saptamak
- Öğrencilerin psikolojik danışma ve rehberlik gereksinimlerini saptamak
- Psikolojik danışma yardımı alan ve almayan öğrencilerin akademik ve psikososyal gelişimlerini izlemek
- Öğrencilerin başarısızlık nedenlerini ortaya koymak
- Bireylerin gelecekte neleri yapabilecekleri ve neleri yapmada güçlük çekecekleri hakkında yordamalarda bulunmak