TC. Merkez Bankası

TCMB Logosu

Türkiye’de banknot ihracı imtiyazına münhasıran sahip olan ve 1211 sayılı Kanun ile anonim şirket biçiminde kurulmuş bulunan TC. Merkez Bankası, başka ülkelerin merkez bankaları gibi, devletin para ve kredi politikasını yürütmek görevini üstlenmiş olup, bu çerçevede bankacılık sektöründe düzenleyici bir rol oynamaktadır. Böylece merkez bankası ülkenin kredi düzeninin yöneticisi ve denetleyicisi konumuna girmektedir.

Bu konumu itibariyle 1211 sayılı TC. Merkez Bankası Kanunu, bankanın diğer bankalarla ilgili temel görev ve yetkileri arasında, bankaların yükümlülüklerini esas alarak zorunlu karşılıklar ve umumi disponibilite ile ilgili usul ve esasları

TCMB Binası - Ankara

belirlemeyi (m. 4/Ic), finansal sistemde istikrarı sağlayıcı ve para ve döviz piyasaları ile ilgili düzenleyici tedbirleri almayı (m4/Ig), bankalardaki mevduatın vade ve türlerini saptamayı (m. 4/Iı), nihai kredi mercii olarak bankalara kredi vermeyi (m. 4/IIe), bankaların ödünç para verme işlemlerinde ve mevduat kabulünde uygulayacakları faiz oranlarını bankalardan istemeyi (m. 4/IIf), mali piyasaları izlemek amacıyla bankalardan gerekli bilgileri talep etmeyi ve istatistiki bilgi toplamayı (m. 4/IIg) saymakta ve bankanın bu yetki ve görevlerle ilgili olarak düzenlemeler yapabileceğini, bu düzenlemelere uygun hareket edilip edilmediğini denetlemeye yetkili olduğunu öngörmektedir (m. 4 ve 43). 1211 sayılı Kanunun gene bankaları yakından ilgilendiren bir hükmü de banka nezdinde, banka müşterilerinin risk durumlarını açıklayan bir risk merkezi kurulmasını hükme bağlayan 44. maddesidir.