Kayıt Ol  |  Giriş
NotOku'yu +1'le
Açıköğretim fakültesi (AÖF) e-öğrenme eğitim portalı
24.11.2014
Ders: Anne-Çocuk Sağlığı ve Beslenmesi      Ünite 6      22 Ocak 2012 Ara     

Tahıllar

Çayır, bitki ailesine ait bir grubun tohumlarıdır. İnsan ve hayvan besini olarak yetiştirilmektedir ve günlük beslenmemizde önemi büyüktür.

Soru

Hangi besinler tahıllar grubu içine girer?

Buğday, çavdar, yulaf, mısır, pirinç ve bunlardan yapılan un, ekmek, bulgular, makarna, şehriye, nişasta, pasta, bisküvi, börek, çörek, çorba, pilav vb. bu gruba girer.

Soru

Tahıllar hangi besin öğelerinden zengindir?

Tahılların besin öğeleri bakımından ne gibi zenginlikler taşıdığı Tablo 6-3’de verilmiştir

Tahılların besin öğeleri bakımından zenginliği

Tahıl grubu yiyecekler önemli karbonhidrat kaynağıdır. Günlük enerjinin %55-65’inin bu gruptan karşılanması gerekir. Ancak ülkemizde tahıl grubu yiyeceklerden sağlanan enerji oranı çok fazladır.

Tahıl grubu yiyeceklerde protein oranı %9-12’yi geçmez. Bu gruptaki yiyeceklerde protein kalitesi düşüktür. Ancak tahıl grubu yiyeceklerle de bir miktar protein alınabilmektedir.

Tahıl grubu yiyeceklerde yağ oranı %0.5-2 oranında bulunduğu için, oldukça azdır. Ancak, bu yiyeceklerin hazırlanması sırasında ilave edilen yağ ile tahıl grubu yiyeceklerle birlikte aldığımız yağ oranı artmaktadır. Örneğin; makarna, çorba, pilav, börek vb. birçok yiyecek maddesine pişirirken yağ ilave edilmektedir. Yiyecek hazırlamadaki yağ ilavesi besinlerin enerji değerini arttırmaktadır.

Tartışalım

Burada anlatılanlar ile “Sorun Tanımı”nda verilenleri karşılaştırınız.

Tahıl grubu yiyecekler B grubu vitaminlerinin (B12 hariç) kaynağıdır. Tam tahıl ununda folik asit ve E vitamini oranı, rafine edilmiş (saflaştırılmış) ürünlere göre oldukça fazladır. Bu nedenle rafine edilmiş ürünler yerine, tam tahıl unlarından yapılmış ürünlerin besin değerleri daha fazladır. Tahıl grubu yiyecek maddelerinin pişirilmesinde en çok dikkat edilmesi gereken nokta az suda pişirilmesi ve pişirme sularının mutlaka tüketilmesidir.

Pişme sırasında suda eriyen vitaminler ve minerallerin bir kısmı pişme suyuna geçmektedir. Dolayısıyla pişme suyunun atılmasıyla önemli ölçüde vitamin ve mineral kayıpları olmaktadır.

Tahıl grubu yiyeceklerde vücutta kullanım oranı düşük olan demir bulunmaktadır. Bunun yanında tam tahıl ürünlerinde çinko, bakır ve magnezyum oranı oldukça fazladır. Rafine edilmiş tahıl ürünleri yerine tam tahıl unlarından yapılmış ürünleri tercih etmekle doğal olarak daha fazla minerallerden yararlanılmış olacaktır.

Tahıl unlarının mayalandırılmasıyla yapılan ekmekler, börekler vb. ürünlerde; mayalanma sırasında maya mikroorganizmaları fitat bağlarını (tahıllarda minerallerin kullanımını engelleyen kimyasal bağlar) parçalayarak minerallerin sindirimini ve vücutta kullanımını kolaylaştırır. Bu nedenle tahıl unlarından yapılan yiyeceklerde mayalı hamurları daha çok tercih etmek yararlı olacaktır.

Soru

Tahıl grubu yiyeceklerin günlük tüketilmesi gereken miktarı ne kadardır?

Bireyin çalışma durumuna göre 3-8 orta dilim arası ekmek yenebilir. Çocuklar ve çoğunlukla zamanını oturarak geçiren kişiler için 3 orta dilim ekmek yeterlidir. Ayakta çalışan ve hareketli olan kişiler daha fazla ekmek yiyebilirler. Ekmek yanında pilav, makarna, börek gibi yemeklerden yarım ya da iki porsiyon yenebilir.

Daha çok oturarak zaman geçiren kadınlar için günde 3 küçük dilim ekmek, 1-2 kaşık pilav ya da makarna yeterlidir; oturarak iş yapan erkekler için, 3-4 dilim ekmek ile 1 porsiyon pilav vb. yeterlidir.

Tahıllardan yapılan çorbaların bir kâsesi, bir ince dilim ekmekle aynı enerji ve besin öğesi değerine sahiptir. Gebelikte günlük ekleme yapılmaz veya bir dilim ekmek eklenirken emziklilikte 1-2 dilim ekmek eklenebilir.

“Tahıllar” için 2 cevap

  1. [...] Temel Kavramlar07. Gebe ve Emziren Kadın BeslenmesiYağlar ve ŞekerlerSüt ve Türevleri01. DilTahıllar01. Yurttaş ve Çevresi: Devlet, Toplum, Ulus03. Uluslararası Pazarlamada Bilgi Sistemleri ve [...]

  2. kemal diyor ki:

    hangi mevsimlerde yetişirler?:)

Bir Cevap Yazın

*