Sosyolojinin Diğer Bilimler Arasındaki Yeri

Bilim, mantık ve sistematik yollarla bilginin elde edilmesi ve üretilmesi demektir. Diğer bir deyimle, bilimsel olmak belirli bir yöntem izlemek anlamına gelmektedir. Bilimler genelde iki büyük kısma ayrılır. Bunlar;

- Doğa Bilimleri, (Fizik, Kimya, Biyoloji)
- Sosyal Bilimlerdir. (Psikoloji, Sosyal Psikoloji, Sosyoloji, Tarih)

Doğa bilimleri, fiziki ve biyolojik olgular ve olaylar üzerinde yoğunlaşırlar, sosyal bilimler ise insan davranışlarının farklı yönlerini ele alırlar. Ancak her iki dalın da temel yaklaşımı bilimsel yöntemi kullanmasıdır. Gerek sosyal, gerek doğa bilimleri dünyadaki her şeyin belirli bir düzen içersinde oluştuğunu varsayım olarak kabul ederler. Yani,olaylar ve moleküller tesadüfi değil, insanların genellemeler yapmalarını kolaylaştıracak bir uyum içersinde evrende vardır. Bu nedenle bilim adamları, olaylar arasındaki bu neden-sonuç ilişkileriyle yakından ilgilidirler.

Diğer bir deyimle, olayların nedenlerini ve bunun ortaya çıkardığı sonuçları anlamak, açıklamak ve yorumlamak amacıyla bilim adamı araştırma yapar. Bilim adamının bulduğu sonuçlar başkaları tarafından da pekiştirildiği, doğruluğu ispatlandığı zaman, bilim adamının araştırması amacına ulaşır.

Toplumsal olaylar da diğer doğa olayları gibi rastgele ve kendiliğinden oluşan olaylar değildir. Aksine toplumsal olaylar belirli düzen ve kalıplar içerisinde gerçekleşir. İnsanlar geçmişte olduğu gibi, belirli düşünce ve davranış kalıpları içerisinde ilişkilerini sürdürmektedirler. Bu nedenle, sosyoloji de diğer doğa bilimlerinin uyguladığı bilimsel yöntemi uygular ve bulduğu sonuçları genelleştirir. Tabi ki, sosyoloji olaylar arasındaki ilişkileri saptayıp teorilere ulaşmaya çalışır. Sosyologlar bu amaçla veri toplar, bulduğu verileri analiz eder, gözlem ve deney yapar, bunların kayıtlarını tutar ve sonuçta da kesin ve doğru bilgilere ulaşır.

Diğer sosyal bilimler gibi sosyoloji de diğer doğa bilimlerine kıyasla daha az gelişmiş bir disiplindir. Bunun da iki nedeni vardır. Birincisi, bilimsel yöntemin sosyolojide uygulanış tarihinin yeni oluşudur. İkincisi ise sosyolojinin konusu olan insan davranışlarına ilişkin konularda, çalışmanın ortaya çıkardığı güçlüklerdir. Gerçekten de doğa bilimlerinde moleküller ve maddelerle araştırma yapmak son derece doğal ve kolayken, insan üzerinde araştırma yapmak kolay değildir. Araştırma yapıldığını hisseden insan, çeşitli nedenlerle doğal davranışlarını değiştirir ve araştırmacıyı yanıltır.

İnsan davranışları karmaşık birçok nedene dayalıdır. Bu davranışları bir tek faktörle açıklamak çok zor hatta imkansızdır. Ancak bu olgu, sosyolojinin biyokimya veya fiziğe kıyasla daha az bilimsel olduğunu göstermez. Sadece sosyolojinin genelleme ve açıklamalar yapmada daha zorlandığını gösterir. Bu nedenle sosyologların kullandıkları kavramlar ve açıklamalar her zaman kolay anlaşılır dilden değildir. Hatta onların kendilerine özgü bir dilleri olduğundan söz edilir.