Sosyal Politika Terminolojisi

Sosyal Politika Bilim Dalına İlişkin Genel Bilgiler

Sosyal Politika’yı ve konularını iyi kavrayabilmek için, önce bu bilim dalını tanımlamak gerekir. Yapılacak tanım, Sosyal Politika ile çevresindeki benzer ya da ortak konuları olan başka sosyal bilim dalları arasındaki farklılıkların daha iyi algılanmasına yardımcı olacaktır.

Terminoloji

Yalın bir anlatımla Sosyal Politika; sosyal nitelikli politikaları konu alan bir bilim dalıdır. Günlük konuşma ve yazı dilinde organize insan topluluğu, başka bir deyişle toplum ile ilgili, ilişkili olan her şey sosyal sözcüğü ile ifade edilir. Diğer bir yönden Latince’de kent devletleri için polis, devlete ait işler için de politika sözcükleri kullanılır. Batı dillerinde politika sözcüğü daha çok bir toplumun yararına yapılan işler olarak anlam kazanmaktadır (Tuna ve Yalçıntaş, 1981, s: 21). Politika ya da Arapça kökenli siyaset sözcüğü sözlüklerde, kamu kurum ve kuruluşlarınca belirli bir amaca ulaşılmak üzere izlenilen yol, yollar ya da devlet ilişkilerinin düzenlemesi ve yürütülmesi olarak açıklanmaktadır. Bu çerçevede politika sözcüğü ile ülke, devlet ve insan yönetimi anlatılmak istenilir (Kışlalı, 2001, s: 3).

Eğer sosyal ve politika sözcüklerinin karşılıkları bir araya getirilecek olursa, devletin bazı toplumsal hedeflere ulaşabilmek için aldığı kararlar ile bu kararlar doğrultusunda sürdürdüğü uygulamaların sosyal politikalar kapsamında yer alacağı söylenebilir. Bu çerçevede de Sosyal Politika’nın sosyal nitelikli tüm politikaları konu alan bir bilim dalı olduğunu, bireylerin sağlıklarından eğitimlerine, güvenliklerinden hak ve özgürlüklerine dek uzanan sınırları çok geniş bir çalışma alanının bulunduğunu düşünebiliriz. Ancak, sosyal politikaların daha çok yazı ve konuşma dilindeki algılanışını yansıtan bu ifade, Sosyal Politika’nın bir bilim dalı olarak tanımlanabilmesinde çok genel kalır. Bu bilim dalının konularını ve yaklaşımlarını daha somut biçimde ortaya koyabilmek için yukarıdaki ifadenin daraltılarak özelleştirilmesi gerekir.

Bir başka yönden; Sosyal Politika’nın tanımını oluşturan kavramlar ve kavramlara yüklenen anlamlar tarihsel bir süreç içinde sürekli ve köklü biçimde değişmiştir. Bu yüzden Sosyal Politika’nın tanımı doğup, geliştiği ortam ve koşulların izlerini de taşır. Yukarıdaki nedenlerle bu bilim dalının niteliklerini eksiksiz olarak yansıtabilecek, her dönemde geçerli bir tanım yapabilmek güçtür. Devletlerin sosyal nitelikli politikalar izlemeye başladığı ya da Sosyal Politika bilim dalının doğup geliştiği dönemlere gidilecek olursa, Sosyal Politika’nın tanımını büyük ölçüde biçimlendiren sosyal ve politika sözcüklerinin günümüze göre çok daha dar anlamlar taşıdığı görülür.

Şöyle ki, 18. yüzyıl sonlarında İngiltere’de başlayan, önce Batı Avrupa, daha sonra da ABD, Rusya, Japonya gibi bazı Dünya ülkelerinde yaşanılan Sanayi Devrimi’nin kendine özgü koşulları, sosyal tarihin daha önceki dönemlerinde rastlanmayan yeni bir iş ilişkisinin ve statüsünün doğmasına yol açmıştır. İşçi olarak nitelendirilen bu kişilerin sayıları sanayinin ilerleyip, yaygınlaşmasıyla birlikte giderek çoğalmıştır. Böylece, Sanayi Devrimi’ni yaşayan ve sanayileşen ülkelerde, dokusunu fabrikalarda çalışanların, fabrikalarda çalışabilmek için iş arayanların ve bunların aile üyelerinin oluşturduğu yeni bir toplumsal kesim, farklı bir söylemle sınıf doğmuştur.

Sayfalar: 1 2