Sosyal Damping ve Uluslararası Çalışma Normları

Teknolojik gelişmeler ve serbest rekabete dayalı piyasa ekonomisi koşulları altında ivme kazanan küreselleşme olgusu, yaşadığımız dönemde ülkeleri uluslararası pazarlardan daha çok pay alabilmek doğrultusunda kıyasıya bir rekabet ortamına sürüklemektedir. Bu koşullar altında; iş ilişkileri ve yaşamında yeterli bir koruma rejimi kuramamış, sağlıklı işleyen bir endüstri ilişkileri ve yeterli güvenceler sağlayan bir sosyal güvenlik sistemine sahip olmayan devletler, uluslararası pazarlarda üstünlük sağlayabilmek için işgücü maliyetlerinin olabildiğince düşük tutulmasına göz yummakta ve bu yolla ülkelerini ekonomik yönden geliştirebileceklerini ummaktadırlar.

Yine aynı nedenle küreselleşme sürecinin en önemli unsuru olan sermaye, çokuluslu ortaklıklar aracılığı ile ekonomik yönden gelişmiş ülkelerden, az gelişmiş ülkelere yönelmektedir. İstihdam olanaklarını çoğaltacağı ve zenginlik getireceği düşüncesiyle az gelişmiş ülkeler de, yabancı sermayeyi kendi ülkelerine çekebilmek için bu girişimleri vergi indirimleri, muafiyetleri, yatırım indirimleri getirerek, serbest bölgeler kurarak desteklemektedir. Dahası, azgelişmiş ülkelerdeki ucuz enerji ve hammadde bolluğu ile çevre sorunlarının umursanmaması da yabancı sermayenin bu ülkelere yönelmesini özendirmektedir. Uluslararası çalışma normlarına evrensel düzeyde işlerlik kazandırılamaması, haksız rekabet koşullarını beraberinde taşıyan böyle bir ortamın doğmasına yol açmaktadır.

Bu koşullar altında azgelişmiş ülkelerde üretilerek, uluslararası piyasalara sunulan ürünlerle büyük kârlar elde edilmektedir. Ne var ki, üretim maliyetinin düşüklüğü nedeniyle bu kârın çok küçük bir bölümü az gelişmiş ülkelerin ekonomilerini beslemekte, kalan büyük bölümü ise ekonomik yönden gelişmiş ülkelere dönerek, daha çok hizmet kesimi tarafından paylaşılmaktadır. Bu döngü gelişmiş ülkeleri zenginleştirirken, gelişmekte olan ülkeleri yoksullaştırmakta, aralarındaki uçurumun daha da derinleşmesine yol açmaktadır. Uluslararası çalışma normlarının evrensel düzeyde uygulamaya konulabilmesinde başarılı olunması bu alanda ve yönde yaşanılan olumsuzlukların giderilmesine kanımızca yardımcı olacaktır.