Rehberliğin İlkeleri

Eğitim kurumlarında, rehberlik hizmetleriyle ilgili olan rehber öğretmen, öğretmenler, yöneticiler, diğer personel ve velilerin rehberliğin temel ilkelerini bilmeleri, bu ilkeler ışığında kendilerine düşen rehberlik görevlerini yerine getirmeleri beklenir. Bu ilkeler konusunda rehberlik hizmeti alacak olan öğrencilerin de bilgi sahibi olmaları gerekir. Aksi halde, rehberliğin amaçlarını gerçekleştirmek mümkün olamaz. Çünkü, rehberliğin ilkeleri, bu ilkelerle ilgili kavramlar, bir kişinin genel olarak sahip olduğu rehberlik anlayışını ortaya koymaktadır.

Rehberlik anlayışı, rehberlikle ilgili temel ilkeleri ve kavramları anlama olarak tanımlanabilir. Rehberlik çalışmalarıyla yakından ilgili olan tüm yönetici, uzman ve öğretim personelinin, yeterli ve ortak bir rehberlik anlayışına sahip olmaları, psikolojik danışma ve rehberlik uygulamalarındaki başarıyı artıran önemli bir etmen olarak bilinmektedir. Nitekim, son yıllarda psikolojik danışma ve rehberlik uygulamalarında bir yaklaşım biçimi olarak, rehberliğin bir takım çalışması (team - work) modeli içinde, okuldaki tüm eğitim öğretimle ilgili herkesin ortaklaşa yürüttükleri bir hizmet olarak anlaşılmasına önem verilmektedir.

Psikolojik danışma ve rehberliğin, bir takım hizmeti olarak anlaşılması sonucu bugün, okullarda uzman personelin yanı sıra yöneticiler, sınıf öğretmenleri ve diğer öğretmenler de rehberlik personeli içinde düşünülmekte, “okul rehberlik takımı”nın birer üyesi olarak kabul edilmektedirler. Öyle ki, psikolojik danışma ve rehberlik uygulamalarının sadece uzman personel eliyle yürütülmesi, psikolojik danışma ve rehberlik uygulamalarının başarılı olması için yeterli görülmemektedir.

Takım halinde çalışmanın doğal bir sonucu olarak, ülkemizde rehberlikle ilgili tüm personelin takım olarak, öncelikle rehberlik ilke ve kavramlarıyla ilgili ortak ve yeterli bir rehberlik anlayışına sahip olmaları, rehberlik uygulamalarına ilişkin bir deneyim kazanmaları gerekli görülmektedir. Hatta, rehberlik personelinin, ortak ve yeterli bir rehberlik anlayışının temel ilkelerini paylaşmaları, okul rehberlik programının temel taşı olarak kabul edilmektedir. Bu ilkeler tüm psikolojik danışma ve rehberlik alanı için geçerli ve önemli ilkelerdir. Çeşitli araştırmacıların ortak olarak vurguladıkları bu ilkeler aşağıda sunularak kısaca açıklanmıştır:

1. Rehberliğin temelinde, insan hak ve sorumluluklarıyla yakından ilgili, demokratik ve insancıl bir anlayış vardır Rehberlik hizmetleri, genel olarak demokratik toplumun değerlerinden ve bireylerin ihtiyaçlarından doğmuştur. Demokratik toplumlar, temel insan hak ve özgürlüklerine sahip toplumlardır. Bu temel insan hak ve özgürlükleri, İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi’nde ifade edilmiştir. Bu beyannameye göre insanlar arasında dil, din, ırk, renk, cinsiyet v.b. ayırımı yapmak suç kabul edilmiştir. Her insanın dünyaya eşit doğduğu ve eşit haklara sahip olduğu vurgulanmaktadır. Böylece her türlü ayırımcılığa karşı çıkılmaktadır.

Demokratik ve insancıl anlayışa göre, her birey diğerlerinden derece farkıyla da olsa farklıdır. Her birey kendine özgüdür, biriciktir. Her birey başkalarından olan farklılıklarıyla değerlidir. Başka deyişle, başkalarından farklı olmak dezavantaj değil, avantajdır. Demokratik ve insancı anlayış, değerli bir varlık olan bireyin özerk olduğunu, kendi kendini yönetme gücüne, hakkına ve sorumluluğuna sahip olduğunu, kendisi için seçimler yapma ve kararlar verme hakkına sahip olduğunu kabul eder.

Öyleyse bireyin, özgürce kendi kararını yine kendisinin vermesine, bir bütün olarak gelişmesine fırsat verilmelidir. O halde, eğitimde rehberlik hizmetleri, demokratik ve insancıl bir anlayışa sahip, temel insan hak ve özgürlüklerine saygılı, her türlü ayırımcılığa karşı bireyler tarafından, yine demokratik ve insancı bir ortamda gereği gibi sunulabilir.

Sayfalar: 1 2 3 4 5 6