Personel Seçimi

Durumsal Mülakat

İş analizi Kritik Olay tekniğiyle yapılmışsa, personel seçiminde, soruların buna dayanarak hazırlandığı Durumsal Mülakat Tekniği kullanılabilir. Adayın söz konusu işin başarıyla yerine getirilmesi için önemli görülen davranışsal özelliklere sahip olup olmadığı araştırılır. Bu işte karşılaşılabilecek kritik durumlarda adayın, başarı için gerekli olan davranışları gösterip göstermeyeceği önceden belirlenmeye çalışılır.

Örneğin, adaya şöyle bir soru yöneltilebilir: “Bir görevin yerine getirilmesi gerekiyor ve elinizde bunu yapmayı hiç sevmediğini bildiğiniz bir elemanınızdan başkası yok. Ona bunu nasıl yaptırırsınız?” Böyle bir durumla karşılaşılması mümkün olan bir işte adayın verdiği cevaptan durumun önemini kavrayıp kavramadığı ve uygun bir çözüm getirip getiremeyeceği anlaşılır (Uygun çözümün ne olabileceği Kritik Olay Tekniği’yle yapılmış iş analizi ile belirlenmiştir). Şekil 4. 2′de mülakat yoluyla seçimde adayın uygun olup olmadığına ilişkin kararı etkileyen faktörler görülmektedir:

Mülakat Sürecinde Adayı Etkileyen Faktörler

Referans ve Tavsiye Mektupları Adayın geçmişteki davranışlarının, kişiliğinin bir göstergesi olarak, gelecekteki davranışları hakkında ön fikir vereceği düşünülerek başvurulan tekniklerdir. Bu yolla aday hakkında öğretmenlerinden, eski işveren ve yöneticilerinden bilgi istenir. Adaylar genellikle kendileri hakkında olumlu düşünenlerden referans veya tavsiye mektubu getirirler. Eski işveren, aday hakkında olumsuz bir yargıya sahip olsa da, ondan kurtulmuş olmanın sevinciyle, “benden bulmasın da. . . ” veya “biraz da onlar çeksin” şeklinde bir yaklaşımla olumlu referans vermiş olabilir. Bazen de işten ayrılan elemanına kızan eski işveren veya yönetici onu özellikle kötüleyebilir. Bu bakımdan referans ve tavsiye mektupları personel seçiminde tek başına değil, ancak diğer tekniklerin yanı sıra kullanılmalıdır. Eski işveren veya yöneticinin aday hakkında doğru bilgi vermesini sağlamak için referans almada zorunlu seçim anketi kullanılabilir. Eski işverenden, aynı derecede olumlu veya aynı derecede olumsuz görünen ikişer seçenekten oluşan soruları, söz konusu adayı düşünerek yanıtlaması istenir. Örneğin:

a. Kendi başına iyi çalışır
b. Arkadaşlarıyla birlikte iyi çalışır
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
a. Dikkatli çalışır
b. Süratli çalışır

Her ne kadar a ve b seçenekleri aynı derecede olumlu (veya olumsuz) ifadelerse de, gerçekte bu işteki başarıya işaret eden seçenek bunlardan sadece birisidir. “Kendi başına iyi çalışır” derken eski elemanına kötülük yapmadığını düşünen işveren, aslında onun yeni işinde ekip halinde ve arkadaşlarıyla uyum içinde çalışması gerektiğini bilmemektedir. Tablo 4. 3′de personel seçme yöntemlerinin dört değerleme standardına göre durumları görülmektedir:

Sayfalar: 1 2 3 4 5 6 7