Para ve Denge Gelir Düzeyi
Para piyasası dengesinin nasıl sağlandığını gördükten sonra, para miktarındaki değişikliklerin ekonomideki denge GSMH düzeyini nasıl etkilediğini inceleyebiliriz. Aşağıda yer alan Şekil 17.5′i para arzı değişikliklerinin reel GSMH düzeyini nasıl etkilediğini açıklamak amacıyla kullanacağız. Şeklin a bölümünde, merkez bankasının para arzını arttırması sonucu para arzı eğrisinin M s 1 ‘den M s 2 ‘ye kaydığı ve denge faiz oranının i 1 düzeyinden i 2 düzeyine düştüğü görülmektedir.
Hatırlarsanız, işletmelerin sermaye mallarına yaptıkları harcamalar, yani yatırım harcamaları faiz oranı ile ters yönde değişmekteydi. Faiz oranı borçlanılan fonların maliyetini oluşturduğu için, faiz oranı yükseldiği zaman yatırımın getirisi azalmakta, bu da yatırım harcamalarının azalması ile sonuçlanmakta idi. Tersine, faiz oranının düşmesi yatırımın maliyetini azaltacağından, yatırımın getirisi ve dolayısıyla yatırım harcaması artmaktadır. Şekil 17.5′in a bölümüne göre para arzındaki artış sonucunda denge faiz oranı düşmektedir. Şeklin b bölümünde düşen faiz oranının yatırım harcamaları üzerindeki etkisi ele alınmaktadır. Şekle göre, faiz oranının i 1 ‘den i 2 ‘ye düşmesi yatırım harcamalarını I 1 ‘den I 2 ‘ye arttırmaktadır.
Şekil 17.5′in c bölümünde ise daha önceden bildiğimiz denge GSMH düzeyinin belirlenmesi süreci görülmektedir. Faiz oranındaki düşüş sonucu artan yatırım harcamaları, şeklin c bölümündeki AE 1 toplam harcama fonksiyonunu otonom olarak yukarıya kaydıracak ve AE 2 konumuna getirecektir. Toplam harcamalardaki artış sonucu denge gelir düzeyi Y 1 ‘den Y 2 ‘e yükselmektedir.
Yukarıdaki açıklamalarımıza göre, para miktarı ile ekonomi arasındaki dolaylı kanal, faiz oranı aracılığı ile çalışmaktadır. Para miktarındaki artış denge faiz oranını düşürmekte, faiz oranındaki düşüş yatırım harcamalarını arttırmaktadır. Toplam harcamaların bir bileşeni olan yatırım harcamalarındaki artış toplam harcama miktarını, bu da denge gelir düzeyini arttırmaktadır. Bu etkileşim mekanizmasını kullandığımız simgelerle aşağıdaki gibi özetleyebiliriz:
Para arzının azalması durumunda bu mekanizmanın tersine çalışacağını gözden uzak tutmamak gerekir.
Loading ...
Yorumlar
Henüz yorum yapılmamış.
Yorum yapın