Örgütsel Davranışta Veri Toplama Teknikleri

Örgütsel araştırmalarda dört araştırma tekniği yaygın olarak kullanılmaktadır. Bunlar:

- Vaka Etüdü
- Saha Araştırması
- Laboratuvar Deneyi
- Saha Deneyi

Şimdi bunları kısaca inceleyelim.

Vaka Etüdü: Vaka etüdü, bir gerçek yaşam öyküsünün ele alınıp detaylı bir biçimde incelenmesini ifade eder. Örneğin; Lee Iacocca’nın otobiyografisini ele geçirdiğimiz zaman bu biyografide Lee’nin nasıl yönetim basamaklarını tırmandığını, Ford Motor Şirketindeki çalışmalarını, bu şirkete başkan oluşunu, daha sonra nasıl istifa ettirildiğini, nasıl Chrysler Şirketinin başına geçip onu iflastan kurtardığını ve daha sonra kâra geçirdiğini görebiliriz. Veya iki şirketin analizini yaparak neden birinden birinin daha avantajlı olduğunu, bu şirketlerin ürünlerini, yönetim felsefelerini, pazarlama stratejilerini, kâr-zarar tablolarını inceleyerek analiz edebiliriz. Böylece iki şirketten hangisinin gelecekte daha başarılı olacağını tahmin edebiliriz.

İşte bu iki örnekte anlatılan yönteme vaka incelemesi denir. Her iki örnekte gerçek yaşamdaki durumları yansıtmaktadır. Vaka incelemesi bir gerçek olayın derinlemesine incelenmesini içerir. Bu yöntemde tanımlar ve birey, grup ve örgütlerin detaylı tanıtımları yer alır. Burada da bilgiler katılımlı gözlem, mülakat veya işletme kayıtlarının incelenmesinden elde edilir. Bu tekniğin en zayıf noktası algısal yanlılığa açık olmasıdır. Diğer bir deyişle, olayın gözlemcileri bazen yanlı davranabilirler. Olayları kendi bakış açılarından öznel olarak değerlendirebilirler. Diğer bir dezavantajı ise tek bir olaydan genelleme yapma olasılığının tehlikesidir. Öte yandan derinlemesine yapılan bir analizi de göz ardı edemeyiz. Bu açıdan vaka incelemelerinin gerçek yaşamdaki örgütsel sorunları incelemesi ve değerlendirmesi açısından büyük fayda ve katkıları bulunmaktadır.

Saha Araştırması: Bu teknik anket ve mülakat tekniklerinin birlikte kullanılmasıyla uygulanır. Örneğin; bir danışman eğitimi programı için en iyi yöntemin ne olduğu konusunda bir şirket bir araştırma yaptırıyor olabilir. Burada seçilen danışmanlara hazırlanan anketler gönderilir. Bu anketlere danışmanların verdikleri cevaplar incelenerek bir saha araştırması yapılabilir. Böyle bir araştırmaya çok sayıda insan katılacağı için bir evren ve örneklem seçimi gerekmektedir. Ayrıca araştırmaya başlanılmadan önce hazırlanan anketin pilot bir araştırma ile küçük bir gruba uygulanması gerekir.

Bu tip bir araştırmanın avantajı ekonomik olmasıdır. Çünkü evrenin tamamına değil, küçük bir örneklem grubuna uygulanır. Ayrıca insanların tepkilerini belirtmeleri için de uygun bir yöntemdir. Bunun dışında istatistiki işlemler yapabilme olanağı sağlar. Ancak bazı zayıf noktaları da mevcuttur. Birincisi özellikle anketleri posta ile gönderdiğimiz zaman geriye gelmeme olasılığı büyüktür. Dolayısıyla cevap verme oranı veya katılım oranı düşük olabilir. İkincisi detaylı bilgi alma olasılığı çok yoktur. Çünkü saha araştırması, bir konuyu detaylı incelemek üzere planlanmıştır. Üçüncü bir sakınca da örneklem çapına bağlı olarak genelleme yapma olanağının kısıtlılığıdır.

Sayfalar: 1 2