Örgütler ve Örgütsel Davranış Disiplini

Örgütlerin tarihi insan nesli kadar eskiye dayanmaktadır. Arkeologlar M.Ö. 3500 yıllarında yapılmış çok büyük mabetler bulmuşlardır. Bu mabetlerin önemi, o tarihlerde bile çok sayıda insanın ortak çabalarıyla yapılmış olmalarındandır. Bu tarihi varlıklar bize çok eskilerden beri büyük organizasyonların varlığını göstermenin yanı sıra, insan örgütlenmelerinin de ne kadar iyi bir biçimde olduğunu vurgulamaktadır. Günümüz örgütleri de aynı ölçüde etkileyici ve büyüktürler. Örgütlerin büyüklüğü ve etkileyiciliğinin yanında en temel özelliği bir amacının olmasıdır.

Bu nedenle örgüt veya organizasyon, bir grup insanın birbirine bağımlı bir biçimde bir amaca hizmet etmeleridir. Diğer bir deyişle örgütler bina veya fiziksel yapılar değillerdir. Birlikte bir takım amaçlara ulaşmaya çalışan varlıklardır. Örgütlerde çalışanlar birbirleriyle belirli kalıplar içinde etkileşimde bulunarak, koordineli veya organize bir biçimde işlerini yürütürler. Örgütlerin bu ortak amacı, çalışanlar tarafından tam anlamıyla anlaşılsın veya anlaşılmasın örgütün varlığının devamında çok önemli bir rol taşır.

Örgüt içindeki insan davranışlarının incelenmesi olarak da tanımlanan örgütsel davranış, insan davranışlarını içinde yaşadığı çalışma ortamında incelemekte ve bir ölçüde de bireyin örgütten ne şekilde etkilenerek davranış değişikliği gösterdiğini irdelemektedir. Böylece örgütsel davranış örgütü, insanın kendisini ve davranışlarını inceleme konusu yapmaktadır. Bu üç kavram da birbiriyle yoğun bir etkileşim içindedir. Örneğin bireysel davranışı örgütü göz önüne almaksızın inceleyebiliriz.

Ancak, örgüt hem bireyi etkileyip hem de bireylerin davranışlarından etkilendiği için, insan davranışlarını içinde yaşadığı örgüt hakkında bilgi sahibi olmadan tam olarak anlayamayız. Benzer bir biçimde örgütü de içinde çalışan insanları göz önüne almadan inceleyebiliriz. Ancak, bu daha önce de belirtildiği gibi yeterli değildir. Örgütsel davranış böylece üç faktörün karmaşık etkileşimi sonucu oluştuğu için hem her üçünü ayrı ayrı bilmek hem de her üçünün etkileşimi sonucu oluşan bütünü göz önüne almak durumundayız.

Örgütsel davranış birey, grup, örgüt ve çevre değişkenlerini kapsayan bir ilgi alanı içinde çalışır. Böylece örgütsel davranış aşağıdaki konuları kapsayan bir bütünü irdeleme amacındadır. Bunlar;

- İnsanların davranışları,
- Yönetim süreci,
- Yönetim sürecinin içinde yer aldığı örgüt veya örgüt kapsamı,
- Örgüt süreci içinde işleyen çalışma düzeni veya işin yapılışı,
- Örgüt dışında yer alan çevre ile örgütün etkileşimidir.

Şimdi bu gelişimi bir şekil ile gösterelim. Şekil 1.1. bu süreci göstermektedir.

Resmi bir örgüt birbiriyle ilişkili ve devamlı değişen bir faaliyetler yumağından oluştuğu için insan davranışları bu yumağın içinden izole edilemez. Bu nedenle insan davranışlarını örgütü oluşturan değişkenlerle birlikte ele alıp incelemek zorundayız. Bu nedenle örgütsel davranış, örgütün resmi yapısı, yapılan iş, uygulanan teknoloji, işi yaparken uygulanan yöntemler, insanların davranışları, yönetim süreci ve dışsal çevre ile olan etkileşim içinde ele alınmalıdır. Bu değişkenler karşımıza dört önemli faktörü veya parametreyi ortaya çıkarmaktadır.

Sayfalar: 1 2