Muhasebe Mesleği

Ülkemizde muhasebe mesleği, uzun yıllar süren bir çalışma ve mücadele sonucunda bir yasayla belirli esaslara bağlanmış ve avukatlık, doktorluk gibi bir meslek niteliği kazanmıştır. “Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu” 13.6.1989 tarih ve 20194 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanarak yürürlüğe girmiştir. 3568 sayılı bu yasa, ülkemizde muhasebe mesleği yönünden önemli bir gelişmedir. Yasa, vergi denetimi ağırlıklı ve bağımsız denetim içerikli olmasına rağmen muhasebe mesleğini belirlemesi bakımından büyük öneme sahiptir. 3568 sayılı yasa muhasebe mesleği mensuplarını üç gruba ayırmıştır:

-Serbest muhasebeci,
-Serbest muhasebeci mali müşavir.
-Yeminli mali müşavir.

Serbest Muhasebeci: Serbest muhasebecilerin faaliyet konuları; gerçek ve tüzel kişilere ait muhasebe defterlerini tutmak, mali tabloları ve vergi beyannamelerini düzenlemektir. Hukuk, iktisat, maliye, işletme, muhasebe, bankacılık, kamu yönetimi ve siyasal bilimler dallarında ön lisans (2 yıl) seviyesinde öğrenim görmüş olanlar ile ticaret liseleri ve maliye meslek liselerinden mezun olanlar, staj şartını yerine getirmiş olmaları halinde, sınav şartı aranmaksızın sadece serbest muhasebeci unvanı ile mesleği yapabilmektedir. Staj süresi ön lisans mezunları için 4 yıl, ticaret liseleri ve maliye liseleri mezunları için de 6 yıldır.

Serbest Muhasebeci Mali Müşavir: Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlerin faaliyet konuları; Serbest Muhasebecilere ait faaliyetleri yapabilmenin yanında, işletmelerin muhasebe sistemlerini kurmak, geliştirmek, işletmecilik, muhasebe, finans, mali mevzuat ve bunların uygulamaları ile ilgili işleri düzenlemek veya bu konularda danışmanlık yapmak, ayrıca sözü edilen konularda belgelere dayalı olarak inceleme, analiz ve denetim yapmak, mali tablolar ve beyannamelerle ilgili konularda yazılı görüş vermek, rapor ve benzerlerini düzenlemek, tahkim, bilirkişilik ve benzeri işleri yapmaktır.

Serbest Muhasebeci Mali Müşavir olabilmek için; Hukuk, İktisat, İşletme, Maliye, Muhasebe, Bankacılık, Kamu Yönetimi ve Siyasal Bilimler dallarından birinde dört yıllık lisans eğitimini tamamlayanların veya farklı konularda lisans eğitim almış olmakla birlikte belirtilen konularda lisansüstü eğitimini tamamlayanların iki yıl süreli staj ile birlikte meslek sınavını da başarmış olmaları zorunludur.

Yeminli Mali Müşavir: Yeminli Mali Müşavirler, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlerin yaptığı danışmanlık ve denetim faaliyetleri yanında, tasdik işlerini de yapma yetkisine sahip olmaktadırlar. Tasdik faaliyeti, özellikle vergi beyannameleri ile bunların ekleri ve mali tablolarla ilgili olarak yapılmaktadır. Yeminli Mali Müşavirler, muhasebe ile ilgili defter tutamazlar, muhasebe bürosu açamazlar ve muhasebe bürolarına ortak olamazlar.

Yeminli mali müşavir olabilmek için en az 10 yıl serbest muhasebeci mali müşavir olarak çalışmış olmak ve yeminli mali müşavirlik sınavını başarmış olmak zorunludur. Bunun yanında, meslek yasasının istisna hükümleri kapsamında, belirtilen koşullara uygun olarak denetim ve vergi elemanları ile kamu bankaları müfettişleri ve belirli alanlardaki öğretim üyeleri yeminli mali müşavir unvanı alabilmektedir.

Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu’na göre meslek mensupları “Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler Odaları” (SMMMO), “Yeminli Mali Müşavirler Odaları (YMMO) ve bu odaların üst kuruluşu olarak “Türkiye Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler ve Yeminli Mali Müşavirler Odaları Birliği (TÜRMOB) çatısı altında örgütlenmişlerdir. TÜRMOB çatısı altında, Ocak 2001 itibariyle Türkiye genelinde 75 oda ve bu odalara kayıtlı 49.213 meslek mensubu bulunmaktadır. Bunların 26.318′i Serbest Muhasebeci, 19.913′ü Serbest Muhasebeci Mali Müşavir ve 2.982’si de Yeminli Mali Müşavir’dir.