Maliye Politikasının Amaçları

Onlara göre, örneğin, artan işsizlik toplu sözleşmeler ile belirlenen ücretler üzerinde azaltıcı yönde bir etki meydana getirmediği takdirde, bir ekonomide durgunluk dönemlerinde bile maliyet artışlarından kaynaklanan baskı sürecek, bu ise yeni işgücünün istihdam edilmesini önlediği gibi, firmaların fiyatları artırmalarına neden olacaktır. Bir ekonomide enflasyonun kontrol altına alınabilmesi için uygulanan yanlış para ve maliye politikaları da, bir başka yaklaşıma göre, stagflasyonun en önemli nedeni olmaktadır.

Çünkü, bu tür politikalar ekonomide bir belirsizliğe neden olmakta ve piyasa mekanizmasının kaynak dağılımına ilişkin görevini eksiksiz olarak yerine getirmesini önlemektedir. Bugün gelişmiş Batı ülkelerinde stagflasyonun çözümü için çeşitli gelirler politikaları önerilmektedir. Bu politikaları bir ekonomide eksik rekabet koşullarını ortadan kaldırıcı politikalar olarak nitelendirmek mümkündür.

Örneğin, gelirler politikası (ücret ve fiyat kontrolleri), vergi temelli gelir politikaları gibi. Ancak, ampirik çalışmalar, stagflasyonla mücadelede bu politikalarla başarılı olunamadığını, ve enflasyon ve işsizlik arasındaki oran ilişkisinin gittikçe büyüdüğünü ortaya koymaktadır.

Ekonomik Büyüme

Gerek gelişmekte olan ülkelerin savaş sonrası dönemde büyük bir kalkınma çabası içine girmeleri gerekse gelişmiş ülkelerin dengeli bir büyüme hızını koruma çabaları, özellikle 1950′lerden bu yana, ekonomik büyüme ve kalkınma konularının maliye politikası içinde önem kazanmasına neden olmuştur. Gelişmiş ülkeler sanayileşmelerini tamamladıkları, tarım sektörünü gereğince modernize ettikleri için, nispi olarak, daha düşük büyüme hızları ile yetinebilirler. Ancak, son zamanlarda, gelişmiş ekonomilerde de, işsizlik ve enflasyon sorunu beraberinde yeterli bir büyüme hızına ulaşılamaması sorununu getirmiştir.

Gelişmekte olan ülkeler ise sanayileşmelerini tamamlamak, tarım kesimini modernize etmek ve tam istihdama ulaşmak için daha yüksek bir kalkınma hızı sağlamak zorundadırlar. Bu durumda görülmektedir ki, bir ekonomide maliye politikasının amacı yalnızca ekonomik istikrarı sağlamak değildir. Maliye politikası, aynı zamanda, kişi başına gerçek gelirdeki artış olarak tanımlanan ekonomik büyümeyi gerçekleştirmek amacına da yönelik olmalıdır. Ekonomik istikrar maliye politikasının kısa dönemli, ekonomik büyüme ve kalkınma ise maliye politikasının uzun dönemli amacıdır.

Ekonomik İstikrar ve Ekonomik Büyüme Arası Çatışmalar

Görülmektedir ki, günümüz toplumlarının ekonomik büyümeye gittikçe daha büyük ağırlık vermeleri sonucu, bir ekonomide, yalnızca kısa dönemli ekonomik dalgalanmaların giderilmesi değil, uzun dönemli gelişme hızının sağlanması da devletin temel amaçlarından birisi olmaktadır. Ancak maliye politikasının ekonomik istikrar ve ekonomik büyüme amaçları arasında da bir çatışma söz konusudur. Çünkü, ekonomik büyüme değişiklik demektir. Değişiklik ise, ekonomideki kaynakların yeniden tahsisi anlamındadır. Böylece, büyüme, bir ekonomide istikrarsızlık yaratabilecektir. Buna karşılık, ekonomik büyümenin gerçekleştirilebilmesi için bir ekonomide istikrarlı bir ortama gerek duyulmaktadır.

Örneğin, yapılacak yeni bir yatırım istikrarlı bir ortama, belirsizliğin ve enflasyonun hakim olduğu istikrarsız bir ortama göre daha uyumlu olacaktır. Bu durumda, bir ekonomide, ekonomik büyümeyi önlemek yerine onu besleyecek ekonomik istikrar düzeyinin ne olduğunu ve ciddi istikrarsızlık sorunları yaratma yerine, ekonomik istikrarı belli bir ölçüde sağlayan büyüme hızının ne olduğunu bilmek önemli olmaktadır.

Sayfalar: 1 2 3 4 5