Maliye Politikalarının Sınırları

Bir ekonomide, belirlenen amaçlara maliye politikası yoluyla ulaşılmak istenirken, gerçek hayatta, bazı sınırlamalarla karşı karşıya kalındığı ifade edilmektedir. Gerçekten, maliye politikası programının başarısını engelleyebilen veya uygulamada etkilerini azaltabilen bazı konular bulunmaktadır. Bu konular, aşağıda genel olarak ele alınmaktadır.

İşlemsel Sınırlamalar: Gecikmeler Sorunu

Maliye politikasının uygulamadaki etkinliğini sınırlayan konulardan bir tanesi, bu politika ile ilgili zamanlama ve büyüklük gibi işlemsel bazı sorunlardır. Maliye politikası ile ilgili bir zamanlama sorunu vardır. Çünkü, bir ekonomideki konjonktür durumu doğru olarak, anında tahmin edilemeyebilir. Son zamanlarda, ekonomik olayları ve istikrarsızlıkları belirlemek için kullanılabilecek yöntem ve tekniklerin çok gelişmesine karşın, henüz, çok doğru tahminlerin yapılabildiği söylenemez.

Ayrıca, bir maliye politikası değişikliğine gerek duyulduğunda buna gerek duyulan zaman ile, bu işlemin başlatılabildiği ve bu işlemin ekonomi üzerindeki etkilerinin hissedilmeye başlandığı zaman arasında gecikmeler mevcuttur. Bilindiği gibi, harcamalarda veya vergilerde yapılacak herhangi bir değişiklik kararı meclisten geçmektedir. Doğaldır ki, böyle işlemler zaman almaktadır. Bir maliye politikası işleminin başlatılabilmesi ile ilgili bu karar alma gecikmesi sorunun yalnızca bir yönünü göstermektedir. Bunun yanında, bir maliye politikası değişikliği yapıldıktan sonra onun ekonomi üzerindeki etkisi de hemen gerçekleşmeyecektir.

Günümüzde, maliye politikası ile ilgili bir kararın, ekonomi üzerinde, bazen ancak 6-18 aydan sonra etki yarattığı belirtilmektedir. Maliye politikasının uygulamadaki etkinliğini sınırlayan bir diğer işlemsel sınırlama, mali işlemlerin büyüklüğü konusudur. Bu bir ekonomide, herhangi bir ekonomik istikrarsızlık döneminde ne büyüklükte bir mali önlemin gerekli olacağı anlamındadır. Bu konu önemlidir. Çünkü, örneğin, bir ekonomide enflasyonu kontrol altına almak için, kamu harcamalarının vergilere oranla çok fazla azaltılması o ekonomide işsizliğe yol açabilir. Bu nedenle bu konuların çok iyi planlanması gerekmektedir.

Yapısal Sınırlamalar

Maliye politikasının başarı ile uygulanabilmesini engelleyen bir diğer konu ise, ekonominin yapısından doğan birtakım sınırlamalardır. Örneğin, bir ekonomide kamu harcamalarında genel bir artış veya vergilerde genel bir azalış gerçekleştirildiği zaman, bu değişikliğin yarattığı etki, toplam talepte bir artışa neden olarak, bütün ekonomide hissedilecektir. Eğer, bu ekonomide ekonomik durgunluk yaygınsa, maliye politikasınca yaratılan bu genişletici etki yararlıdır. Ancak, ekonomik durgunluk, ekonominin yalnızca bir sektöründe mevcut ise, o zaman bu genişleme politikası ekonomide birçok sektörde enflasyonist bir baskı yaratabilecektir.

İşte bu durumda, mikro bir yaklaşım gerekli olmakta ve etkili olunmak isteniyorsa, maliye politikasının dikkatli bir biçimde planlanması gerekmektedir. Ayrıca, bir ekonomide genel fiyat düzeyindeki bir artış sendikaların nakdi ücretleri yükseltme arzuları gibi nedenlerle meydana gelebilir. Bu durumda da maliye politikası enflasyonu kontrol etmede etkin bir biçimde çalışamayacaktır. Bu durumu açıklayabilmek için, örneğin, tam istihdamda çalışan bir ekonomide, prodüktivitede bir artış olmaksızın sendikalar yoluyla parasal ücretlerde bir artış yapıldığını varsayalım.

Sayfalar: 1 2