Mali Tablolar

Mali Tablolar İşletmenin nasıl yönetildiği, diğer bir ifade ile yönetimin başarısı, yöneticilerin aldığı ve uyguladığı her bir kararın sonucunda işletmenin varlıkları ve bu varlıkların kaynaklarını oluşturan unsurlar üzerinde değişmeler yaratan ve para ile ifade edilebilen her bir olayın sonucuna göre ölçülemez. İşlemlerin çokluğu düşünülürse böyle bir uygulama aklı karıştırıcı ve gereksiz bilgilerin üretilmesinden öteye gidemez. Öte yandan olayların olumlu ve olumsuz yönde olanlarının bir diğerinin sonucunu etkileyeceği açıktır. Örneğin satıştan sorumlu bir yönetici piyasada satış fiyatının düşmekte olduğunu gördüğü 100 lira maliyetli (x) malını 90 liraya satabilir. Bu noktada o yönetici, 10 lira zarara neden oldu, şeklinde değerlenmemelidir. Belki de aynı yönetici satış kabiliyetinin yüksek olduğunu gördüğü (y) malını alıp satmak için böyle bir girişimde bulunmuştur.

Diyelim ki yönetici (x) malının satışından elde ettiği 90 lira ile 1 adet (y) malı almış ve bunu 115 liraya satmış, böylece parasının x malında bağlı kalmasını önlemiştir. İki işlemi bir arada ele alırsak, birincisinden 10 lira zarar etmiş, fakat ikincisinden 25 lira kâr elde etme olanağı sağlamıştır, sonuç (25-10) 15 lira kârdır. Bu bakımdan yönetimin başarısını oluşturan, işletmenin varlıklarının ve bu varlıkların kaynaklarının (sermaye + borçlar) unsurlarında para ile ifade edilen değişme yaratan bu olayların etkilerinin tek tek değil, belirli bir süre içinde oluşan olayların bir bütün olarak ele alınmaları, özetlenerek analiz ve yoruma sunulmaları gerekir. Bu gereklilik çerçevesinde çok sayıdaki mali işlemlere ait bilgiler “mali tablolar” adı altında özetlenerek ilgililere sunulur.

Mali Tablolar Nedir ve Nasıl Elde Edilir?

Muhasebenin genel amacının özetle, işletmenin nasıl yönetildiği ile ilgili olan taraflara, işletme ile ilişkili olarak verecekleri kararlarda yararlanabilecekleri doğru, adil ve anlaşılabilir bilgiler iletmek olduğunu ve muhasebenin bu amacına birbirini izleyen iki işlevini gerçekleştirerek ulaştığını biliyoruz. Muhasebenin birinci işlevi sonunda elde edilen ve özetlenmiş bilgileri içeren mali tablolar, ilgili oldukları konuya ve duruma ilişkin unsurların çeşitli ve parasal tutarların birer dökümü, birer listesidir.

Örneğin, varlıkların ve kaynakların çeşitleri ve bunlara ait büyüklüklerin sıralandığı bir mali tablo işletmenin mali yapısının unsurlarını gösterir; fakat direkt olarak bu yapının iyi olup olmadığı, ya da bu yapının oluşturduğu mali gücün istenen düzeyde olup olmadığı bilgisini vermez. Bu bilgi tabloyu oluşturan unsurlar arasında yapılacak inceleme ve karşılaştırmalarla elde edilir.

Sözgelimi böyle bir mali tabloda görülen işletmenin (x) tutarında borcunun olduğu bilgisi yeterli değildir. Önemli olan gene mali tablodan faydalanılarak bu borcun ödenmesine olanak sağlayacak varlık yapısının ve büyüklüğünün mevcut olup olmadığının bilinmesi ve bu iki unsur arasındaki ilişkinin araştırılmasıdır. Bu bakımdan, ancak mali tablolarda bir döküm, bir liste halinde sıralanan varlıkların, sermaye ve borçların çeşidi ve onlara ait büyüklüklerin farklı açılardan anlamlarının ve birbirleri ile ilişkilerinin araştırılması, mevcut durumun analizi ve olması gerekenle karşılaştırılarak yorumlanması sonucunda üretilen bilgilerin ilgili taraflara iletilmesi, onların kararlarında kullanabilecekleri verileri elde etmesine olanak sağlar. Burada muhasebenin genel amacına ulaşmasındaki son aşama olan ikinci işlevinin mali tablolardaki bilgilere dayandırılacağı açık olarak görülmektedir. Diğer bir ifade ile birinci işlevin sonunda üretilen bilgiler, ikinci işlev için veri olmaktadır.

Mali tablolar belirli bir süre içinde oluşan mali nitelikteki olayların işletmenin varlıklarının ve kaynaklarının unsurlarında yarattığı değişmelerin bir özetidir. Bu nedenle, mali nitelikteki olaylarla ilgili bilgilerin biriktirilmesi, depolanması gereği ortaya çıkar. (Bu biriktirme, depolama derslerimizin yürütülmesi boyunca uygulayacağımız kayıt tutma tekniğinin uygulanması ile mümkün olur.) Bu noktada mali tablolara nasıl ulaşılacağı, diğer bir ifade ile mali tabloların nasıl elde edileceğinin açıklığa kavuşturulması gerekir. Buna göre belirli bir süre içinde işletmenin varlıklarının ve bu varlıkların kaynaklarının unsurlarında para ile ifade edilebilen değişme yaratan olayların sırası ile,

Sayfalar: 1 2 3