Kayıt Ol  |  Giriş
NotOku'yu +1'le
Açıköğretim fakültesi (AÖF) e-öğrenme eğitim portalı
29.07.2014
Ders: Kurumsal İletişim Yönetimi      Ünite 2      13 Şubat 2011 Ara     

Kurumsal Dizayn

Kurumsal dizayn, kurum kimliğinin en önemli öğelerinden birisidir. Kurumsal kimlik kavramsal bir boyuttur. Kurumsal dizayn (tasarım) ise bu kavramların biçime dönüşmesidir. Kurumsal kimlik kavramı, ortaya atıldığı ilk günden itibaren kurumun logosu, tasarımı, kurumun sembolik ifadesi olarak ele alınır. Kurumsal kimliğin yalnızca bir parçası olan kurumsal dizayn, kurumun giydiği bir giysiye benzetilerek şöyle açıklanabilir: Kurumsal dizayn, kuruluşun, binalarının, mağazalarının dış görünümünden, iç dekorasyonuna, logosundan, kullanılan tüm basılı evraklarına, satış ya da servis elemanlarının giysilerinden, taşıt araçlarının dizaynlarına kadar geniş bir yelpaze içinde, yapılan işe uygun renkler kullanılarak dizayn edilmiş görüntüsüdür.

Kurum kimliğini ve kurum kültürünü açığa çıkaran ve iletişimini sağlayan kurumsal dizayndır. Kurumun sembolik açıklaması olarak tanımlanan kurumsal kimlik, zaman içerisinde çok daha büyük bir rol üstlenmiş ve kurumun iletişim stratejisinin bir parçası olmuştur. Pek çok kişi kurum kimliğinin yalnızca logo oluşturmak ve kurum rengi seçmekten ibaret olduğunu düşünür. Oysa kurumsal dizayn kurum kimliğinin tümü değil yalnızca bir öğesidir.

Gelin şimdi bir kuruluşun kendisini görsel olarak açıklaması olarak tanımlanan kurumsal dizaynın öğelerini görelim.

Sıra Sizde 1

Kurum kimliği ile kurumsal dizayn arasındaki ilişkiyi tartışınız.

Ürün Dizaynı

Aynı ürünü üreten çoğu kuruluşun, günümüz ağır rekabet koşulları altında, daha fazlasını elde edebilmek için hızlı bir değişim süreci ile ürün dizaynlarında yenilikler yaptığı görülür. Bir markete gittiğimizde aynı ürünü farklı adlarla ve farklı ambalajlar içerisinde görür ve içerik olarak farklı bir özellikleri yoksa ambalajına bakarak ürünü seçeriz. Kurumlar ürün dizaynı (ürün ambalajı ve markası) ile pazardaki rakiplerinden ayrılır ve hedef kitlelerinin zihinlerinde hatırlanır. Ürün ve ambalaj biçimi çok etkili olabilir. Örneğin, bir ürünün plastik şişesine bir kulp takıldığında, satışlar reklamsız ve promosyonsuz olarak yükselebilir. Eski ambalaj biçimiyle bu marka; zamanı geçmiş, ağır ve sıkıcı ev işleriyle özdeşleştirilir. Kulp, ürünü kolay kullanılır ve elverişli duruma getirir. Yeni ürün dizaynı ile modası geçmiş ve sıradan kimlik aniden çok değer kazanır. Bir şişe, ticari bir marka ya da ikon durumuna gelebilir ve neredeyse tek başına kimlik yaratabilir. Kurumsal dizaynı oluşturan önemli öğelerden bir diğeri de marka’dır. Çünkü bireyler, ilk önce marka ile karşılaşmakta ve bu markanın sunduğu ürün ve hizmetler aracılığı ile bir kategoriye sokmaktadır. Kuşkusuz, kurumlarda – bireyler gibi- iletişime, her şeyden önce, adlarıyla, yani markaları geçer. Elbette ki bunu iletişim ve çevre dizaynı izler.

İletişim Dizaynı

İletişim dizaynı ancak titiz, ciddi ve nesnel bir çalışma ile başarıya ulaşır. Önceden kurumsal kimlik oluşturulurken, ortaya konan kavramların iletişim dizaynı çerçevesinde görselleştirildiği görülür. Aşağıda da okuyacağınız gibi iletişim dizaynını oluşturan kurum tüm görsel (logo, renk vb) ve yazılı (tüm evraklar) iletişim aracılığı ile hedef kitle tarafından hemen tanınır, bir farklılık kazanır. Böylelikle hedef kitle ile iletişim etkinliği artar. Şimdi bir kurumun tüm iletişim araçlarının dizaynını içeren kavramları görelim.

Kurumun Logosu ve Sembolü

Kurumsal kimliğin en önemli öğesi olan, hatta kurumsal kimlik denince ilk akla gelen logo’dur. Yani ‘Kurumsal Kimlik = Logo’ biçiminde bir özdeşleşme ile kurumsal kimlik yalnızca logo’ya indirgenir. Kuşkusuz, logo (amblem) kurumsal kimliğin önemli bir öğesidir ama kendisi değildir. Logo, imza gibi kullanılarak ürün ve hizmetlere değer katan ve zamanla kontrol edilip geliştirilebilen, sabit bir öğedir. Bir düşüncenin özünü göstermeye çalışır. Bunu da ya minyatür bir çizimle harflerden (sözcüğü sözcüğüne), ya da sözcük ya da harf olmayan görsel metafordan oluşturarak gerçekleştirir. Logonun kuruma kimlik kazandırdığı kuşkusuz bir gerçektir. Logo kurumun hedef kitlesi ile iletişim kurmasını sağlayan öğelerden biridir. Aynı zamanda şirketin hangi felsefe üzerinde varolduğunu açıklamada önemli bir araçtır. Kısaca logo, bireylerin ürünü ya da kuruluşu hatırlamasında önemli bir işleve sahiptir. Bu doğrultuda yapılan bir araştırma sonucunda;
- Tüketicilerin yalın olanlara kıyasla daha ayrıntılı logoları tercih ettikleri,
- Net çağrışımlar uyandıran logoları beğendikleri,
- Doğal logolardan daha çok hoşlandıkları,
- Simetrik logoları beğendikleri, ortaya çıkmıştır.

Sıra Sizde 2

Kurumsal kimlik ve logo arasındaki ilişkiyi tartışınız.

Kurumun Rengi

Renk, kurum ve marka kimliğine etkin bir öğedir. Logolar, genellikle renklidir. Ürünlerin kendilerine özgü renkleri ve kurum üniformaları arasında bir uyuşması vardır. Aynı biçimde binanın iç ve dış duvarları renklidir. Reklamlarda pek çok renk kullanılır ve ambalaj iplerinin çeşitli renkleri vardır. Bu görselleştirilen her kavram dile getirilmelidir. Renkler, yalnızca estetik kaygılarla kullanılmaz, hepsinin bir anlamı olduğunu, kavramları iletmede bir araç olduklarını anlatmak gerekir. Renk, iletişim dizaynı programı çerçevesinde, özellikle kurumu rakiplerinden ayırma açısından önemlidir. Ancak kurumsal rengi seçmek incelik ister. Kurumlar hedef kitleleri üzerinde yaratmak istedikleri etki doğrultusunda kendilerine uygun olan rengi seçer. Çünkü renkler insanlar üzerinde oldukça büyük bir duygusal etki yaratır (Bkz. Tablo 2.1).

Renklerin duygusal etkileri

Sıra Sizde 3

Kurumsal dizayn çerçevesinde, kurumlar kendilerine renk seçerlerken neye dikkat etmelidir?

Görsel kimliklerinin bir parçası olarak kurumlar, belli bir renk ya da renkler bütününü kimliklerinin ana odağı durumuna getirir. Bir renk sürekli kullanılıyorsa, o renk kurumun imzasının bir parçası olur. Örneğin, Kodak’ın sarısı, Parliament’in gece mavisi, Benetton’un yeşili bu açıklamaya iyi bir örnektir.

Renk bileşimleri genelde çok özel imajlar yaratır. Yarattıkları çağrışımlarla ulusal bayraklarda da özel anlamlar belirtir. Kırmızı, beyaz ve mavi, Amerikan kimliğini oluşturmada bir arada kullanılırken; kırmızı ve beyaz Türk kimliğini yansıtır. Türk Hava Yolları (THY) da kurumsal renk olarak kırmızı-beyazı seçmiştir. Bu yarattığı renk bileşimi ile Türk bayrağını çağrıştırır.

Yazı Karakteri

Kurumun iletişim dizaynı çerçevesinde kullanacağı araçlardan birisi de yazı karakteri’dir. Yazı karakterine her yerde rastlarız. Kırtasiye ürünlerinde, reklamlarda (yazılı ya da TV), ambalajlarda. Yazı karakteri de diğerleri gibi iletişim dizaynının bir öğesidir. Ayrı ya da birlikte düşünülmesi gereken bir biçimi (rengi ve malzemesi) vardır. Tıpkı şekiller gibi, yazı karakterleri de sonsuz çeşitliktedir ve sonsuz sayıda imaj yaratabilir.

Yazı karakteri, anlamları olan sözcük ve harflere doğrudan bir temsil özelliği kazandırdığı için iletişim dizaynının çok önemli bir birleşimidir. Yazı karakterine belli algıların yaratılması amacıyla biçim verilebilir. Kurumlar, kurumsal dizayn çerçevesinde tüm basılı malzemelerinde kullandıkları yazı karakterinde de bir bütünlük oluşturmalıdır. Çünkü iletilerin en iyi biçimde ulaştırılmasında yazı karakterinin özel bir yeri bulunur. Seçilen yazı karakteri kolay ayırt edilmenin yanı sıra rahat okunmalıdır. Tüm iletişim çalışmalarında da sürekli aynı yazı türü kullanılmalıdır. Aksi durumda yapı bozulur, kurum kültürü ile ilgili değerleri olumsuz etkilenir.

Basılı Malzemeler

Kurumsal dizaynın diğer öğeleri gibi önemli bir yeri olan basılı malzemeler (katalog, tebrik kartı, broşür, basın bülteni, mektup kâğıdı, zarf, kullanma talimatı, fiyat listesi, el ilanı vb) kurumla ilgili bilgi ve iletiler açısından çok önemlidir. Örneğin, kurum çalışanlarının kartvizitlerinde yer alan kurumun adı, logosu (amblemi) kurum dizaynı açısından önem taşır.

Çevre Dizaynı

Kuruluşlar, hedef kitlelerini diğer tasarımlarda olduğu gibi, mimari yapısı, mağaza dizaynı ve vitrinleri ile cezbederek pazardaki rakiplerinden ayrılmak ister. Bir mağazaya girdiğimizde kendimizi tüketimin merkezinde buluruz. Dekorasyondan, renklere, ürünlerden hizmetlere, çalışanlardan müşterilere, çiçek kokusundan ışığa kadar her şey çevremizi kuşatır. Kurum, mağazalarının mimarisinde, vitrin düzenlemesinde ortak bir kimlik iletmek istiyorsa, tüm mağazalarında aynı biçimi hedefleyerek, renklere, vitrin düzenlemesine, çalışanlarda tek tip giyime vb. dikkat etmelidir. Başka bir anlatımla, kurumsal dizayn ile kurum kendisini görsel olarak anlatır. Kurumsal imaja ulaşabilmek için, kurumsal dizaynın yanı sıra, kurumsal kültür de, kurum iletişimi ve bunları gerçekleştirecek faaliyetler ile birlikte bir araç durumundadır.

Bir Cevap Yazın

*