Ders: İktisat Tarihi
Açıköğretim Fakültesi (AÖF) 4454 – İktisat Tarihi Dersi, Ders Notları ve Test Soruları
Erken Ortaçağ’da Avrupa – Yaşamın İçinden
Yaşamın İçinden “Gerçekten Osmanlı iktisadi dünya görüşünün, zihniyetinin içinde karşımıza çıkan ilk değerlerden biri, ‘eşitlikçi’ eğilimin hakim bulunmasıdır. Eşitlik ile eşitsizliği iki kutup gibi koyarsak, Osmanlıların iktisadi alanda, daha çok eşitlik kutbuna doğru temayül ve hareket ettiklerin, önemli temel değerleri arasında eşitlikçiliğin yer aldığını söyleyebiliriz. Dinin tanrı önündeki eşitlik akidesinin sosyal iktisadi alanda da, geniş [...]
İktisat Tarihine Giriş – Sıra Sizde Cevap Anahtarı
Sıra Sizde Cevap Anahtarı Sıra Sizde 1 Performans kavramıyla, ne kadar üretim yapıldığı, maliyetlerin ve faydaların nasıl dağıldığı ve üretimin istikrarlı olup olmadığı gibi iktisatçıların tipik ilgi alanlarını teşkil eden problemler kastedilmektedir. Performansın açıklanmasında toplam üretim, kişi başına hasıla ve toplumun gelir bölüşümü kullanılabilecek temel göstergelerdir. Yapı kavramı ise, ekonominin performansını tayin eden toplumun bazı [...]
İktisat Tarihine Giriş – Yaşamın İçinden
Yaşamın İçinden Çatalhöyük Dünyanın İlk Kenti Erken Neolitik Çağ yerleşmelerinden en ünlüsü Konya Ovası’ndaki Çatalhöyüktür. Konya ili, Çumra ilçe merkezinin 11 km kuzeyindeki höyük ‘doğu’ ve ‘batı’ olmak üzere iki yerleşme yerinden oluşur. Erken Neolitik Çağ tabakaları doğudakindedir. Doğu Çatalhöyük’ün Erken Neolitik Çağ yerleşmesi 1000′den fazla konut ve 5-6 bin kişiyi bulduğu söylenen nüfusuyla Yakındoğu’nun [...]
İlk Medeniyetlerden Klasik Döneme İlkçağ Ekonomileri
Neolitik tarım yöntemleri nüfus kitlelerinin sürekli bir yerleşim alanı oluşturmalarına dünyanın büyük bir bölümünde imkan vermiyordu. Yalnızca yıllık su baskınlarının tarlaları verimli hale getirdiği bazı nehir vadilerinde sürekli tarım yapılabiliyordu. Tarımın ilk geliştiği bölgelerden yalnızca iki vadi böyle bir imkanı sağlıyordu: Fırat ve Dicle nehirleri arasındaki bölge ve Mısır’ın Nil Vadisi. Ancak, bu bölgelerden yararlanılabilmesi [...]
İlkçağ Ekonomileri – Sıra Sizde Cevap Anahtarı
Sıra Sizde Cevap Anahtarı Sıra Sizde 1 Şehirlerin doğuşu ile birlikte, köleler, kiracı çiftçiler, esnaf, tüccar, din adamları ve yöneticiler ayrı sosyal gruplar olarak ortaya çıktı. Sıra Sizde 2 Ekonomik hayat oldukça merkezi bir kontrol altındaydı. Ticaret firavunun adamlarının tekelindeydi. Bu nedenle Mezopotamya’da olduğu gibi bağımsız bir zengin tüccar sınıfı doğmamıştı. Sıra Sizde 3 İhtisaslaşmanın [...]
İlkçağ Ekonomileri – Yaşamın İçinden
Osmanlı Tarım Ekonomisi, 1840-1910 Genel Olarak Zirai Yapı Ekonomik ve zirai gelişme birbirleriyle yakından ilgilidir. Gelişmiş bir tarım kesimi, ekonomik gelişmeyi desteklerken; geri kalmış bir tarım kesimi, gelişmeyi engeller. Nitekim, onsekiz ve ondokuzuncu yüzyıllarda Batı Avrupa’da tarım teknolojisindeki gelişmeler sonucunda verimliliğin ve buna paralel olarak üretimin artışı, ekonomik gelişmeyi destekleyen en önemli faktörlerden biri olmuştur. [...]
Ortaçağ Avrupa’sında Ekonomik Büyüme
Bu dönem aynı zamanda ekonomik bir genişleme dönemiydi. Tarihçiler bir zamanlar Ortaçağ’ı durgun bir ekonomik dönem olarak görmekteydiler. Teorik temelini, tarihi, safhalar şeklinde ele alan görüşlerin teşkil ettiği bu yaklaşımın aksine, bugün artık Ortaçağın Avrupa için dinamik bir genişleme dönemi olduğu kabul edilmektedir. Daha önce değilse bile 11. yüzyıldan itibaren Avrupa’da ticaret genişlemiş, yeni şehirler [...]
Ortaçağ Avrupa’sında Nüfus
İkinci bin yılın başlangıcında Avrupa nüfusu kıta boyunca seyrek olarak dağılmıştı. 1000 yıllarında tüm Avrupa’da, Rusya ve Balkanlar da dahil olmak üzere, 30-35 milyon arasında bir nüfus yaşıyordu. 10. yüzyıldan 14. yüzyılın başlarına kadar nüfus yavaş, fakat sürekli olarak arttı. Dönem boyunca muhtemelen Fransa, Almanya ve İngiliz adalarının nüfusu üç, İtalya’nın ise iki katına çıktı. [...]
Ortaçağ Avrupa’sında Şehirlerin Doğuşu ve Büyümesi
10. ve 12. yüzyıllarda Avrupa’da şehirlerin doğuşu, Batı Avrupa tarihinde bir dönüm noktası oldu. Hem pek çok yeni şehir doğdu, hem de mevcut şehirler büyüdü. Daha önce değinildiği gibi pek çok Ortaçağ şehri, eski Roma yerleşim merkezleri üzerinde kuruldu. Roma tahkimatları, sığınma yeri veya piskopos ve kontlar için idare merkezi olarak Ortaçağ’da da sürekliliklerini korudular. [...]
Ortaçağ Avrupa’sında Teşebbüs ve Kredi Alanındaki Gelişmeler
Ticari teşebbüs ve iş alanındaki gelişmeler de teknolojik ilerlemenin önemli bir parçasıdır. 11. yüzyıldan itibaren Avrupa’da iş tekniklerinde dikkate değer bir gelişme görülüyordu. Panayırların düzenlenmesi, ticari temsilcilerin yaygınlaşması, yeni muhasebe tekniklerinin doğuşu, çek, ciro ve sigorta bu gelişmelerden yalnızca birkaçıdır. İtalya, bu yeniliklerin pek çoğunun doğuş yeriydi. 5. yüzyıldan 11. yüzyıla kadar Avrupa’da tasarrufların yatırıma [...]

