Kayıt Ol  |  Giriş
NotOku'yu +1'le
Açıköğretim fakültesi (AÖF) e-öğrenme eğitim portalı
31.07.2014
Ders: Ticaret Hukuku      Ünite 12      4 Mayıs 2010 Ara     

Komandit Ortaklar Arasındaki İlişkiler

Amaç 3

Ortakların kişisel ve mali nitelikteki hak ve borçlarını belirleyebilmek.

Ortakların Kişisel Nitelikteki Hak ve Borçları

Yönetim Hakkı

Komanditer Ortağın Yönetim Hakkı

Yönetim hakkı, ortaklar arasındaki iç ilişkiyi ilgilendiren bir hak olduğundan, ortakların, isterlerse, komanditer ortak veya ortaklara yönetim hakkı tanıyabilecekleri düşünülebilir. Ancak TTK. m. 248, komanditerler, şirket işlerini görmeye yetkili ve zorunlu olmadıkları gibi, yönetim hakkına sahip olanların yetkileri içinde gördükleri işlere de engel olamazlar, yönetim hakkına sahip olanların yetkileri dışında kalan hususlar hakkında oy verebilirler, demek sureti ile komanditer ortağın yönetim hakkına sahip olmadığını emredici bir hükümle açıklamış bulunmaktadır. Komanditer ortak, ortaklık işlerinin görülmesinde rey ve nasihat sınırlarını aşmış, yönetim gibi önemli bir görevi üstlenmişse, komandite ortak gibi sorumlu olur.

Komandite Ortağın Yönetim Hakkı

Kolektif ortaklıkta, kolektif ortağın yönetim hakkı gibidir.

İtiraz Hakkı

Komanditer Ortağın İtiraz Hakkı

Komanditer ortak yönetim hakkına sahip olmadığından, itiraz hakkı da yoktur (TTK. m. 248, 260/2). Ancak TTK. m. 164′teki sözü edilen hileye dayalı işlemlerde, yönetim hakkına sahip olmayan kolektif ortağa tanınan olağanüstü itiraz hakkı, kıyasen komanditer ortağa da tanınmalıdır.

Komandite Ortağın İtiraz Hakkı

Kolektif ortağın itiraz hakkı gibidir.

Denetleme Hakkı

Komanditer Ortağın Denetleme Hakkı

Komanditer ortağın sahip olduğu denetleme hakkı, olağan ve olağanüstü olmak üzere ikiye ayrılır.

- Olağan denetleme hakkı: TTK. m. 249/1′e göre her komanditer, iş yılı sonunda ve iş saatleri içerisinde ortaklığın envanteri ile bilânço içeriğini ve bunların doğruluğunu incelemeye yetkilidir. Bu incelemeyi bizzat yapabileceği gibi bir uzmana da yaptırabilir. Uzmanın kişiliği hakkında ortaklıkça bir itiraz ileri sürülürse, komanditerin talebi üzerine mahkemece bilirkişi seçilir. Bu karar kesindir.

- Olağanüstü denetleme hakkı: Komanditer ortağın olağan denetleme hakkı, yönetim hakkına sahip olmayan kolektif ortağın denetleme hakkından çok daha dardır. Bunun sakıncalarını önlemek için TTK. m. 249/2 ile komanditer ortağa bir de olağanüstü denetleme hakkı tanınmıştır. Bu hükme göre önemli sebeplerin bulunması halinde, mahkeme, komanditerin talebi üzerine, ortaklık işlerinin ve mevcudunun bizzat veya uzman aracılığıyla incelenmesine her zaman izin verebilir. Olağanüstü denetleme hakkı, ancak belli somut işler için kullanılabilir, sürekli nitelikte olamaz.

Komandite Ortağın Denetleme Hakkı

Kolektif ortağın denetleme hakkı gibidir.

Rekabet Yasağı

Komanditer Ortağın Rekabet Yasağı

Komanditer ortak için bir rekabet yasağı yoktur. Ancak, komanditer ortak, ortaklıkla rekabet olarak nitelenebilecek bir iş veya işlemde bulunursa, denetleme hakkı kısıtlanır ve ortaklık defter ve belgelerini inceleme hakkını kaybeder (TTK. m. 250).

Komandite Ortağın Rekabet Yasağı

Kolektif ortağın rekabet yasağı gibidir.

Ortakların Mali Nitelikteki Hak ve Borçları

Sermaye Borcu

Komanditer Ortağın Sermaye Borcu

Komanditer ortak ortaklığa kişisel emek ve ticari itibarını sermaye olarak koyamaz. (TTK. m. 246/2). Bu iki istisna dışında kalan şeyleri ve hakları sermaye olarak getirebilir. Ancak nakitten başkaca bir sermaye konuyorsa, bunun nakden değerlendirilebilir ve devredilebilir nitelikte olması şarttır. Paradan başka sermayenin değerini, ortaklar aralarında istedikleri gibi biçebilirler. Ancak sermaye olarak komanditer tarafından konulan paradan başka şey veya haklara biçilen değer, şeyin veya hakkın gerçek değerinden yüksek ise, arasındaki fark oranında komanditer ortak ortaklık alacaklılarına karşı sorumlu olmalıdır.

Komandite Ortağın Sermaye Borcu

Kolektif ortağın sermaye borcu gibidir.

Faiz İsteme Hakkı

Gerek komanditer ve gerekse komandite ortak koymuş olduğu sermaye için, sözleşmede hüküm bulunması veya sonradan oybirliği ile karar alınması koşulu ile faiz isteyebilir (TTK. m. 251, 170).

Kâr ve Zarar

Komanditer Ortağın Kâr ve Zarara Katılması

Komanditer ortağın kâr ve zarara katılması, iç ilişkide, ortaklığa koyduğu veya koymayı üstlendiği sermayesi ile sınırlıdır. Ancak zarara katılma borcu ve oranı ortaklık sözleşmesi ile ayrı ve özel hükümlere tâbi tutulabilir. Komanditer ortak, üçüncü kişilere karşı ortaklığa koyduğu veya koymayı üstlendiği sermayeyi aşan bir miktar ile sorumluluk yüklenmiş olsa bile (TTK. m. 261/3), iç ilişkide zarara katılma borcu, koyduğu veya koymayı üstlendiği sermayesini aşamaz, ortaklığın ve komandite ortakların komanditerlerden bir talep hakkı yoktur.

Buna karşılık, komanditer ortak üçüncü kişilere üstlendiği sermayeyi aşan bir ödemede bulunmuşsa, ödediği fazlalığı ortaklıktan ve komandite ortaklardan isteyebilir. Komanditer ortaklar, iş yılı sonunda gerçekleşen kârdan paylarını ve sözleşmede kararlaştırılmış ise faizlerini nakden alırlar (TTK. m. 251). Fakat koydukları sermaye herhangi bir nedenle azalmış ise eksilen sermaye payı tamamlanıncaya kadar kâr ve faiz isteyemezler. Kendilerine düşen kâr ve faiz ilk önce sermaye payındaki eksikliği gidermeğe ayrılır. Bu hükme aykırılığın yaptırımı, komanditer ortağın gerek ortaklara ve gerekse üçüncü kişilere karşı aldığı faiz ve kâr payı oranında sorumlu olmasıdır.

Komandite Ortağın Kâr ve Zarara Katılması

Komandite ortağın kâr ve zarara katılması, kolektif ortağın katılması gibidir.

Sözleşmede Hüküm Bulunmaması

Kâr ve zarar payı hakkında sözleşmede hüküm yok ve başkaca bir karar da alınmamışsa, koymuş oldukları sermaye türü ve miktarı ne olursa olsun gerek komanditer ve gerekse komandite ortaklar, ortaklık kâr ve zararına eşit olarak katılırlar (BK. m. 523).

Bilânçonun Düzenlenmesini Talep Hakkı

Gerek komanditer ve gerekse komandite ortak, TTK. m. 170 hükmü uyarınca bilânçonun usulünce düzenlenmesini ve bu bilânçoya göre kâr payının belirlenmesini isteyebilir.

Tasfiye Payı

Gerek komanditer ve gerekse komandite ortakların tasfiye payı ortaklık sözleşmesinde özel bir hüküm varsa buna göre belirlenir. Sözleşmede hüküm yoksa kolektif ortaklıklardaki usul burada da uygulanır. Ancak, ortaklık varlığı ortaklık borçlarını karşılamıyorsa, komanditer ortak zarara dış ilişkide üçüncü kişilere karşı sorumlu olduğu miktar ile iç ilişkide ise, ortaklığa koyduğu veya koymayı üstlendiği sermaye miktarı ile katılır. Sermaye payını aşan zarardan dolayı komandite ortaklara rücu edebilir.

“Komandit Ortaklar Arasındaki İlişkiler” için 1 cevap

  1. [...] Giriş Komandit Ortaklığın Tanımı Komandit Ortaklığın Kuruluşu Komandit Ortaklar Arasındaki İlişkiler Komandit Ortakların Üçüncü Kişilerle İlişkileri Komandit Ortaklar Arasında [...]

Bir Cevap Yazın

*