Kayıt Ol  |  Giriş
NotOku'yu +1'le
Açıköğretim fakültesi (AÖF) e-öğrenme eğitim portalı
23.08.2014
Ders: Anne-Baba Eğitimi      Ünite 3      3 Ağustos 2011 Ara     

Kişiler Arası İletişim

İletişimin en yalın tanımı, iki birim arasındaki bilgi, duygu, düşünce alışverişidir. Ancak burada söz edilen iletişim kişiler arasındaki iletişim olduğu için bu tanımı da vermek gerekir. Kişiler arası iletişim ise bir kişinin bir başkası ya da başkalarına niyetli ya da niyetsiz olarak sözel ya da sözel olmayan mesajlarını iletmesi ve onun ya da onların mesajlarını alması süreci biçiminde tanımlanabilir. Metin içindeki iletişim kavramı kişiler arası iletişim yerine kullanılacaktır.

Kişiler arası iletişim bazı öğelerden oluşmaktadır. Öncelikle söyleyecek sözü, iletilecek duygusu olan ve kısaca mesajı olan bir kaynak kişi vardır. Bu kişi mesajlarını sözel ya da sözel olmayan yollarla verebilir. Verdiği mesajın bir içeriği vardır ve içeriğini tam olarak aktaramayabilir. İletişimde ayrıca mesajı alan kişi ya da kişiler olur. Bu alıcılar da mesajı, veren doğru biçimde sunsa da tam olarak anlayamayabilirler. Mesajı veren, mesajı alanın tepkisi sonucu mesaj alan kişi yerine de geçer. Böylece iletişim içinde taraflar mesajı alan ve veren rollerinde olurlar. Elbette bu mesaj alış verişi bir ortamda gerçekleşir. Bu ortam fiziksel ya da psikolojik olarak ele alınabilir. Psikolojik ortam daha çok duygusal ton ile ilgilidir. Tarafların birbirlerini anlayıp anlamadıklarına ilişkin geri bildirimler vermeleri de bu tanımın içinde yer almaktadır.

İletişim kurma yolları öğrenilir. Bazen sağlıklı etkili olanlar yerine işe yaramayan iletişim yolları da öğrenilir. Etkili, sağlıklı iletişim kişilerin birbirlerini doğru olarak anlayıp bunu birbirlerine iletmeleri, birbirlerine saygı ile davranmaları, anladıklarını ve anlaşıldıklarını hissetmeleri ile olasıdır, iletişimlerin ilk örnekleri ailede yaşandığı için iletişim yollarını öğrenmede aile içi iletişim son derece önemlidir. Aile içindeki kişilerle, arkadaşlarıyla sağlıklı, doyurucu ilişkiler kurabilen kişiler kendilerinden ve yaşamdan daha fazla memnun olurlar. Aslında kişiler arası ilişkiler kimler arasında olursa olsun etkili olduğunda insanı mutlu edicidir ve ilkeleri de aynıdır, ister çocukla, ister yaşlıyla, ister yaşıtla, ister üst kademedeki ya da alt kademedeki ile olsun etkili iletişimin ilkeleri ve becerileri aynıdır. Sadece konuşulan konular farklılaşır. Ana baba ilişkisinde yetişkinlerle çocuk arasındaki ilişkide yemek, uyku, oyun gibi konular temelken, an ne ile baba arasındaki ilişkide özel ilişkileri, parasal konular, güncel olaylar vb. daha temel hale gelmektedir.

Soru

Şimdiye kadarki gözlemleriniz ve bilgilerinizin ışığında aile kimlerden oluşur ve özellikleri nelerdir sorusuna yanıt verebilir misiniz?

Süreç olarak iletişimin iki modeli vardır, ilki doğrudan model olarak diğeri ise etkileşimsel model olarak adlandırılır.

Doğrusal İletişim Modeli

Bu model 5 öğeden oluşur. Mesajı verenin, mesajı vermesi ve karşıdakinin almasıyla ilgili olan bu modelde karşılıklı etkileşim yoktur. Radyo dinlemek, TV izlemek, bir konferans izlemek, bir kitap okumak, karşıdakinin tepki vermesine izin vermeden konuşma yapmak daha çok bu modele giren iletişimlerdir.
- Mesajı veren, istenen bir amacı gerçekleştirmek için mesajının ne olacağına ve nasıl vereceğine karar verir.
- Bu amaçla kişi, mesajın içeriğine ilişkin kodlamalar yapar. Bunu, söylemek istediklerini en uygun nasıl iletebileceğine ilişkin geçmiş deneyimlerinden, gözlemlerinden yararlanarak, anlamları verebilecek sözcük örüntülerini bularak gerçekleştirir.
- Mesajı aktarmak için kişi mesajını sözel ya da sözel olmayan mesajlara dönüştürür.
- Alıcı, mesajı anlamaya çalışır.
- Ardından mesajı kendi belleğindeki yaşantılarla ve gözlemlerle karşılaştırarak kendine en uygun görünen sonucu bulana dek yorumlar.

Etkileşimsel Model

Etkileşimsel Model; altı temel öğeden oluşan, kişilerin hem “mesaj veren” hem de “mesajı alan” olabildikleri bir iletişim modelidir. Kişiler arası ilişkileri açıklamada en yaygın kullanılan model; etkileşimsel modeldir. Etkileşimsel Model, Şekil 1′de sunulmuştur.

Etkileşimsel iletişim modeli

Etkileşimsel Modelde; Mesajlar, iki tarafça da kodlanır ve çözümlenir. İletişimde roller karşılıklıdır ve karşılıklı geri bildirim verilir. İletişimler tarafların önceki deneyimlerinden etkilenirler. Kişiler daha önce benzer durumlarda söylediklerinden etkilenerek tepki verirler. Etkileşimin olduğu fiziksel çevre de iletişimi etkiler, insanlar farklı bağlamlar da farklı davranırlar, insanların yöneticileriyle farklı, yakın arkadaşıyla farklı konuşması gibi.

İletişim kuranların aralarındaki önceki ilişkileri şimdiki iletişimlerini etkiler. İletişim yer aldığı sosyokültürel durumdan etkilenir. İnsanların sözleri daha çok iş etkinliği, ana-babalık, bayramlar, tatiller gibi davranışsal kuralları olan sosyal durumlardan etkilenir.

İletişimin etkililiğini etkileyen unsurlar arasında iletişimdeki kişilerin pek çok nitelikleri de yer almaktadır, iletişimde bulunan kişilerin birbirleriyle önceki iletişimlerinin niteliği, birbirleri için önemleri, tarafların o anki fiziksel ve duygusal durumları, beklentileri, korkuları, değer yargıları, gereksinimleri, korkulan, geçmiş deneyimleri, yaşları, sosyal statüleri, kendilerine olan güvenleri gibi özellikleri iletişimin niteliğini büyük oranda etkilemektedir. Ayrıca, mesajın, başka bir deyişle konuşulan konunun içeriği, önemi ve ciddiyeti; ortamın gürültülü/sessiz, sıcak/soğuk, kalabalık/tenha, aydınlık/karanlık oluşu gibi bir dizi etmen iletişimi etkilemektedir.

Örnek

Akşam eve gelen Mehmet Bey, küçük oğlunun bir köşede oyuncakları ile oynarken bir yandan da kazağının yakasını ağzına alıp çekiştirdiğini gördü. Oğlu, “Nasılsın oğlum?” sorusuna, babasının gözlerine bakmadan “İyiyim.” Diye geçiştirici bir yanıt verdi. Oysa Mehmet Bey, oğlunun davranışlarından bir şeylerin ters gittiğini anlamıştı. O nedenle yemekten sonra oğluyla özel olarak ilgilenmeye karar verdi.

Tartışalım

Sizce Mehmet Bey, oğlunun iyi hissetmediğini nasıl anladı?

“Kişiler Arası İletişim” için 1 cevap

  1. [...] kurarlar. Ancak her zaman etkili, sağlıklı iletişim kuramayabilirler.İçindekiler Aile Sistemi Kişiler Arası İletişim İletişimde Mesaj Verme Yolları Sağlıklı İletişimin İlkeleri İletişimin Geliştirilmesine [...]

Bir Cevap Yazın

*