İş Analizinde Kullanılan Teknikler

NotOku tarafından

20 Temmuz 2008 tarihinde yazıldı. Toplam 61 kere okundu.

Gözlem, mülakat ve anket yöntemlerinden biri kullanılarak elde edilen işle ilgili bilgiler iş analizi tekniklerinden biri uygulanarak analiz edilir. İş analizi tekniklerinden bazıları belirli bir mesleki alan için uygulanmakla sınırlı olan, sadece o alandaki işlerin içerdiği görevleri ve gerektirdiği personel niteliklerini ortaya koyan tekniklerdir. Diğer teknikler ise her alandaki her tür işin analizinde kullanılmaya hazır formlar halindedir. Aşağıda bu teknikler üstünlükleri ve sınırlılıklarıyla tek tek ele alınmaktadır.

İş Envanterleri

Bu teknik bir alandaki işlere ilişkin tüm görevleri içerdiğinden özellikle “iş tanımları”nın hazırlanmasında yarar sağlar. (Porteous, 1997). Bir mesleki alanda yerine getirilen işlerin gerektirdiği görevler sıralanarak personelin bunların içinden kendisinin yapmakta olduklarını; yapma sıklığına, yaparken harcanan süreye, önemine, güçlüğüne veya öğrenmek için gerekli süreye göre derecelendirmesi istenir. Örneğin, Tablo 2.1′de prefabrik betonarme imalatı alanındaki demir işi ve kalıp beton işinin içerdikleri görevler sıralanmıştır. Personelden bu görevler arasından kendi yaptıklarını süreleriyle belirtmesi istenerek ve yöneticiden bilgi alınarak, bir iş envanteri hazırlanabilir.

İş Envanteri Formu Örneği

Örneğe göre demir işinde çalışan işçiler projeye göre bağlama görevi yaptıklarını; 40 kg. demiri 1 kişinin 1,5 saatte bağlayabileceğini söylüyorlar ve yönetici de bunu onaylıyorsa, bu görevin demir çubukların bükülmesi görevine göre iki kat fazla vakit aldığı anlaşılır. Aynı zamanda bu süre içinde bu görevi tamamlayamayan başarısız sayılır. İşe eleman alırken saat tutup bu görevler yaptırılabilir.

Bu teknik, çok ayrıntılı olduğu için, işteki düşük ve yüksek performansı birbirinden ayırmaya yarayan ölçütleri ortaya koyar. Özellikle ileri derecede bölümlenmiş, standartlaştırılmış işler için kullanılması uygundur. İşin görevlerinin sırasıyla, ayrıntılarıyla ve aldığı sürelerle belirtilmiş olması, bu tekniği bir zaman-hareket etüdü haline getirir. Personel seçiminde, performans değerlemede, işgören eğitiminde, iş ve araç-gereç dizaynında yararlanılabileceği için çok amaçlı bir tekniktir. Bir mesleki alandaki işlerin görevlerini kapsadığı için, hangi mesleki alan için geliştirilmişse ancak o alan için kullanılabilir. Teknolojik yenilikler ve iş dizaynındaki değişiklikler sonrasında yeniden hazırlanır.

Sayfalar: 1 2 3 4