İşletmecinin Not Defteri

İnsan Kaynaklarının Örgüt Yapısı

Gördüğünüz gibi pek çok insan kaynakları işlevi ve bu alana giren faaliyetler İK bölümünün yanı sıra komuta yöneticileri tarafından da işletmenin tümünde yapılmaktadır. Böylesine önemli ve yaygın faaliyetlerin örgütlenmesinde, bölümün kendi iç yapısı kadar işletmenin genel örgüt yapısı ile İK bölümü arasında nasıl bir ilişki kurulacağı büyük önem taşımaktadır.

İşletmenin Genel Örgüt Yapısı İçinde İnsan Kaynakları Bölümünün Yeri

İşletmenin genel örgüt yapısı içinde İK bölümünün yerini etkileyen bazı faktörler vardır. Bu faktörlerin başında üst yönetimin tutumu ve örgütte benimsenen kültür gelmektedir. Diğer faktörler arasında örgütün büyüklüğü, coğrafik yerleşimi, faaliyetlerin yapısı, çalışanların niteliği ve çalışanların sendikalı olup olmadıkları sayılabilir.

- Üst yönetimin felsefesi: Bir örgütte üst düzey yönetimin inanmadığı ve benimsemediği hiçbir şeyin hak ettiği

önemi kazanamayacağı bilinmelidir. Bu nedenle üst yönetim, insanın ve insan yönetiminin önemine inanıyorsa, bunu bir uzmanlık alanı olarak görüyorsa ve bu alanda başarılı sonuçlar elde etmek istiyorsa, İK bölümüne genel örgüt yapısında daha yüksek saygınlık kazandıracak bir konum sağlayacaktır.

 

- Örgüt kültürü: Örgüt kültürü, örgütte işlerin nasıl yapılacağını belirleyen, öğrenilen tutumlar ve davranışlardır. Paylaşılan alışkanlıklarla, geleneklerle, inançlarla, değerler ve normlar sistemiyle, yazılı politikalarla, prosedürlerle vb. kendisini gösterir. Bu bağlamda kültür örgüt yapısının nasıl olacağını da etkiler. İnsanı ön planda tutan ve kalite odaklı bir kültürde insanların yönetiminin önemsendiğini gösteren bir örgüt yapısı oluşturulacaktır.

- Örgütün büyüklüğü: Küçük işletmelerde çalışan sayısı az olduğu için genellikle ayrı bir İK bölümü kurulmamaktadır. Bunun yerine daha çok işe giriş, çıkış, tazminat, ücret, izinler ve özlük işleriyle ilgili faaliyetler bir muhasebeci tarafından yapılabilir ya da küçük bir personel birimi oluşturulabilir. Bu birim genellikle ya doğrudan doğruya işletmenin müdürüne ya da mali ve idari işlerden sorumlu müdürüne bağlı olur. Ancak, işletme örgütü büyüdükçe çalışan sayısı artmakta ve İK ile ilgili olarak yapılması gereken işler de çoğalmakta ve ayrı bir bölümün oluşturulmasını gerektirmektedir. Doğal olarak bu bölüm personel ya da İK bölümü adını almaktadır. (Bkz. Şekil 1.1)

• İş Hukukunun Dünyadaki Tarihsel Gelişimi
• İnsan Kaynakları Yönetiminin Sonuçlarının Değerlenmesi
• İnsan Kaynakları Yönetimi Sınav Soruları ve Cevapları - 11
• İnsan Kaynakları Yönetimi Sınav Soruları ve Cevapları - 08
• İnsan Kaynakları ve Komuta Yöneticilerinin Sorumlulukları