Kayıt Ol  |  Giriş
NotOku'yu +1'le
Açıköğretim fakültesi (AÖF) e-öğrenme eğitim portalı
23.07.2014
Ders: İnsan Kaynakları Yönetimi      Ünite 1      18 Mart 2010 Ara     

İnsan Kaynakları ve Komuta Yöneticilerinin Sorumlulukları

İKY’nin temel faaliyet alanlarından İK ve komuta yöneticilerinin sorumlulukları nedir? ya da İK yöneticileriyle komuta yöneticilerinin görevleri ve sorumlulukları arasında nasıl bir ilişki vardır? Sorularının yanıtını vermek için kısaca komuta ve kurmay yetkilerin ne olduğu üzerinde durmak yararlı olacaktır. Yetki, karar verme, diğerlerini çalışmaya yönlendirme ve onlara emir verme hakkıdır. Yönetimde genellikle komuta ve kurmay yetki birbirinden ayrılır.

Komuta yetki, işletmenin asıl amacıyla doğrudan ilgili faaliyetleri kapsar ve en temel yetki tipidir. Genellikle doğrudan yetki olarak ifade edilir. Komuta yetki ilişkisi, bir örgüt hiyerarşisinde en üstten en alta kadar çalışan ve yetki-sorumluluk ilişkisini sağlayan bir emirler zinciridir. Bu bağlamda tüm üstler astlarına karşı komuta yetkisine sahiptir. Genel müdür, genel müdür yardımcıları, üretim, pazarlama, finans bölümü yöneticileri komuta yetkiye sahiptirler.

Kurmay yetki ise, işletmenin amaçlarıyla dolaylı olarak bağlantılı örneğin, insan kaynakları, araştırma ve geliştirme, reklâm, halkla ilişkiler, muhasebe gibi faaliyetleri kapsar. Yardımcı bir yetki tipidir. Amacı, tek bir önemli noktada belirginleştirilmiştir. Ayrıca kurmay yetki emir verme hakkı içermez. İnsan kaynakları yöneticileri gibi kurmay yetki ilişkisine sahip yöneticiler örgüt faaliyetlerine yardımcı olurlar, önerilerde bulunurlar ve örgütsel faaliyetleri kolaylaştırırlar.

Komuta Yöneticilerinin İnsan Kaynakları Yönetimi Sorumlulukları

Asıl olarak bir işletmedeki tüm yöneticiler aynı zamanda insan kaynakları yöneticisidirler. Çünkü onlar personel bulma, seçme ve eğitme gibi faaliyetlere katılırlar. Ayrıca astlarının çalışmalarını yönlendirirler. Bir başka deyişle onlara işi öğretirler, işi nasıl yaptıklarını izlerler, hatalarını düzeltirler, gerekli olanakları ve desteği sunarlar, onları motive ederler (Bkz. Tablo 1. 3) . Bunun sonucunda da sorumlu oldukları bölümün amaçlarına ulaşmasını sağlarlar. Komuta yöneticilerinin bütün bu yaptıklarına ilave olarak çoğu işletmede ayrı bir İK bölümü kurulur. İşletmede ayrı bir İK bölümünün bulunması komuta yöneticilerinin bu sorumluluklarını ortadan kaldıramayacağı gibi, komuta yöneticilerinin bu sorumluluklarını yerine getirmeleri İK bölümü ihtiyacını ortadan kaldırmaz.

Komuta ve İK yöneticilerinin insan kaynakları yönetimiyle ilgili sorumlulukları

İK yönetiminin temel faaliyet alanlarında yerine getirilmesi gereken işlevler her yöneticinin işinin temel bileşeninde yer alır. İlk düzey, orta düzey ya da üst düzey yönetici olması veya üretim, satış, büro yöneticisi, hastane müdürü, belediye başkanı vb. unvan taşımasıfark etmeksizin her yönetici, ulaşmaları gereken amaçları birlikte çalıştıkları insanlarla gerçekleştirecektir. Bunu yapabilmek için onların İKY kavramlarıyla ve teknikleriyle ilgili bilgiye sahip olmaları gerekir.

İnsan Kaynakları Yöneticilerinin Sorumlulukları

İK yöneticileri, öncelikle kendi bölümlerindeki ve hizmet alanlarındaki (örneğin, yemekhane, kafeterya gibi) insanların faaliyetlerini yönlendirerek bir komuta fonksiyonunu yerine getirirler. Başka bir deyişle, İK bölümü içinde komuta yetkiyi kullanırlar. İK yöneticileri aynı zamanda insan kaynakları faaliyetlerinin koordinatörü olarak da fonksiyon üstlenirler. Bu görev genellikle fonksiyonel kontrol olarak bilinir. İK yöneticileri ve uzmanları bu görevi, önceden belirlenen İK amaçlarının, politikalarının ve prosedürlerinin işletmenin tümünde düzenli ve sürekli bir şekilde uygulanmasını güvence altına almak için üstlenirler. Bu görevleriyle üst yönetimin sağ kolu olarak rol oynarlar. Bunlara ilave olarak komuta yöneticilerine servis vermek ve danışmanlık yapmak İK yöneticilerinin en önemli görevlerinden biridir. Örneğin; personelin işe alınmasında, eğitilmesinde, değerlendirilmesinde, ödüllendirilmesinde, danışmanlık yapılmasında, terfi ettirilmesinde ve işten çıkarılmasında İK yöneticileri komuta yöneticilerine destek verirler.

Aynı zamanda sağlık ve kaza sigortası, emeklilik, tatil vb. gibi ek olanak programlarını idare ederler. Komuta yöneticilerine sosyal güvenlik yasalarına uymaları konusunda destek verirler, işçi-işveren ilişkileri ve şikayetler konusunda önemli bir rol oynarlar. Bu servis faaliyetlerinin bir parçası olarak İK alanındaki yeni yaklaşımlar ve problem çözme yöntemleri konularında güncel bilgi sağlayarak bir yenileyici/geliştirici rol oynarlar. Örneğin, günümüzde süreçlerin yeniden yapılandırılması (reengineering) ve kariyer planlaması konularına büyük ilgi vardır. İK yöneticileri İK yönetimi, yönetici ve örgüt geliştirme alanlarındaki genel gelişmeleri ve eğilimleri incelerler ve örgütte bu tür programların kurulmasına yardımcı olurlar.

İK yöneticileri komuta yöneticilerine destek hizmeti verirken personelin tarafını tutma ve onların savunuculuğunu yapma rollerini unutmamalıdırlar. Bunun için İK yöneticileri organizasyonda personele davranış tarzının açık bir şekilde tanımlanmasında sorumluluk üstlenmelidir. Personelin adil olmayan uygulamaları tartışabilmelerini sağlayacak mekanizmanın kurulmasını ve işletilmesini sağlamalıdırlar. Ayrıca personelin ihtiyaç ve beklentilerini üst yönetime iletmesi beklenen kişiler İK yöneticileridir.

Sıra Sizde 3

Komuta yöneticileriyle insan kaynakları yöneticilerinin insan kaynaklarının yönetilmesiyle ilgili sorumlulukları arasındaki farklılıklar nelerdir?

Komuta Yöneticileriyle İnsan Kaynakları Yöneticilerinin İşbirliği Yapma Sorumlulukları

İşletmeler büyüdükçe komuta hattında yer alan yöneticilerin karşılaştıkları problemler daha da karmaşık hale gelmektedir. Komuta yetkisi tek başına yetersiz kalmakta ve bu nedenle kurmay yetki ilişkileri yaratılmaktadır. Örneğin, daha küçük işletmelerde ayrı bir İK bölümü bulunmayabilir, bu bölümün sorumlulukları komuta yöneticilerinde olabilir. Ancak işletmeler büyüdükçe ayrı bir İK bölümü kurulmasına ihtiyaç duyulur. Bu durumda yukarıda anlatılan sorumlulukları komuta yöneticileri ve İK yöneticileri birbirlerinden bağımsız mı yerine getireceklerdir? Böyle olduğu zaman etkili bir İKY’den söz edilebilir mi?

Komuta yöneticileri ile İK yöneticileri İKY ile ilgili faaliyetleri yerine getirirlerken işbirliği yapmalıdırlar. Bu işbirliğinin nasıl olması gerektiği konusunda kesin kurallar konulması oldukça güçtür. Bununla birlikte Tablo 1. 4′te görülen örneklerle bu işbirliğinin nasıl gerçekleşebileceği konusunda bir fikir edinmek mümkündür. Bu tabloda beş İKY işleviyle ilgili komuta ve kurmay yöneticilerin İKY sorumluluklarından örnekler görülmektedir. Örneğin; personel bulma ve seçme alanında komuta yöneticisinin öncelikli sorumluluğu, boş pozisyonlar için işe alınacak insanların sahip olmaları gereken nitelikleri belirlemek ve İK yöneticisine bildirmektir. Daha sonra İK yöneticisi bu adayların hangi kaynaklardan bulunabileceğini araştırır, işletmeye başvurmalarını sağlar, ön eleme görüşmesini yapar ve bir aday havuzu oluşturur. Daha sonra arasından seçim yapması için adayları komuta yöneticisine gönderir ve komuta yöneticisi bu adaylarla görüşme yapar.

Ancak komuta-kurmay yetkilerine sahip olan yöneticiler arasında problem olması durumunda örgütün insan kaynaklarından en yüksek verimi alması zorlaşır. Bu nedenle herkesin yetki ilişkilerinin doğasını anlaması sağlanmalıdır. Öncelikle komuta yöneticileri yapılan faaliyetlerle ilgili kararlarda sorumlu olduklarını bilirlerse, kurmay yöneticiler de onlara yardımcı olurlarsa, ilişkilerin daha sorunsuz yürümesi mümkün olacaktır. Ayrıca İK yöneticileri kendilerinin sadece yardımcı ve kolaylaştırıcı olma işlevine sahip olduklarını hiçbir zaman unutmamalıdırlar. İK yöneticileri fikirlerinin gerçekleştirilmesini emredemezler; fikirlerini komuta yöneticilerine satmak, onları kabule ikna etmek zorundadırlar. Bunun yanı sıra komuta yöneticileri de İK yöneticilerinin alanlarında uzman olduklarını kabul etmeli, onları dinlemeli ve işbirliği yapmalıdırlar. Kendi konularına giren alanlarda İK yöneticileri komuta yöneticilerini bilgilendirmelidirler. Komuta yöneticileri de hangi bilgilere ihtiyaç duyduklarını onlara iletmelidirler.

Sıra Sizde 4

İnsan kaynakları yönetimi konusunda komuta yöneticileri ile insan kaynakları yöneticilerinin arasında tam bir işbirliğinin gerçekleşebilmesi için nelere dikkat etmeleri gerekir?

“İnsan Kaynakları ve Komuta Yöneticilerinin Sorumlulukları” için 1 cevap

  1. [...] Personel ve İnsan Kaynakları Yönetimi İnsan Kaynakları Yönetiminin Temel Faaliyet Alanları İnsan Kaynakları ve Komuta Yöneticilerinin Sorumlulukları İnsan Kaynakları Bölümünün Örgüt Yapısı İnsan Kaynakları Yönetiminde Başarılı [...]

Bir Cevap Yazın

*