Hukukun Sistemi
Hukuk, sosyal hayatta kişiler ile kişiler veya kişiler ile toplum arasındaki ilişkileri düzenleyen maddi yaptırımlı kuralların tümüdür. Sosyal hayatta ortaya çıkan ilişkiler (sosyal ilişkiler) çok çeşitlidir; o halde bunları düzenlemekte olan hukuk kuralları da mahiyetleri itibariyle başka başkadır. Gerçekten karı ile koca veya ana baba ile çocuklar arasındaki ilişkileri (aile ilişkilerini) düzenleyen hukuk kuralları ile bir devletle diğer bir devlet veya devletler arasındaki ilişkileri (milletlerarası ilişkileri) düzenleyen hukuk kuralları pek tabii aynı mahiyette olamaz; çünkü bu ilişkilerin özellikleri başka başkadır.
O halde, mahiyetleri ve özellikleri itibariyle birbirinden farklı olan bu çok çeşitli ilişkileri düzenleyen hukuk kurallarını bir tertibe, bir düzen ve ayırıma tabi tutmak gerekir. İşte buna hukukun sistemi denir. Hukuku bir sisteme bağlamak, aradığımızı kolayca bulmamıza ve öğreneceklerimizi birbirine karıştırmadan öğrenmemize yardımcı olur. Hukuku bir sisteme bağlamanın, yani mahiyetleri ve özellikleri itibariyle az çok birbirine benzeyen ilişkileri düzenlemekte olan hukuk kurallarını bir isim altında bir araya toplamanın pratik bakımdan da faydası vardır. Bunu belki şöyle bir örnekle açıklayabiliriz:
Varsayalım ki, her hukuk kuralı ayrı bir kağıda yazılmıştır. Sayıları itibariyle on binleri, hatta yüz binleri bulan bu kağıtçıkları bir odaya gelişigüzel depo etmiş olalım. Günün birinde, örneğin ev sahibi ile kiracı arasındaki ilişkileri düzenleyen hukuk kurallarına ihtiyaç duyduğumuzda, depoya girip bu kuralların yazılmış olduğu kağıtçıkları arayıp bulmamız gerekecektir. Bu kağıtçıklar gelişigüzel depolandığı içindir ki, her birine teker teker bakmak zorunda kalırız ve bu arama faaliyeti belki de günlerce sürecektir. Oysa, bu kağıtçıkları depoya yerleştirmeden önce bir ayırıma tabi tutar ve az çok birbirine benzeyen ilişkileri düzenlemekte olanları bir isim altında ayrı ayrı raflara yerleştirirsek, depoya girer girmez hemen ilgili rafa gider, aradığımız hukuk kuralını orada birkaç dakika içerisinde kolaylıkla bulabiliriz.
Nitekim kütüphanelerde de gelen kitapları böyle bir ayırıma tabi tutup ayrı ayrı raf veya bölümlere koymuyorlar mı? İşte hukukun sisteme bağlanması, bize aradığımız hukuk kuralını kolaylıkla bulmak ve öğreneceklerimizi kolaylıkla ve birbirine karıştırmadan öğrenmek gibi faydalar sağlar.
Loading ...
Yorumlar
Henüz yorum yapılmamış.
Yorum yapın