Hukukun Diğer Sosyal Kurallarla İlişkisi
Hukuk kurallarının koyduğu emir ve yasaklar, diğer sosyal kuralların, özellikle din ve ahlâk kurallarının emir ve yasaklarıyla büyük ölçüde benzerlik gösterir. Başka bir deyişle, din ve hele ahlâk kurallarının yapma dediği bir eylem ve davranışa hukuk kuralları asla yap demez. Örneğin başkalarının canına, malına ve namusuna göz dikmek, din ve ahlâk kuralları tarafından yasaklanmıştır. Aynı eylem ve davranışlar hukuk kuralları tarafından da yasaklanmıştır. Nitekim yaralama, adam öldürme, hırsızlık, ırza geçme eylemleri ceza hukuku yönünden birer suç sayıldıkları gibi, borçlar hukuku açısından da birer haksız fiil oluştururlar.
Yaşamın İçinden Örnek
92 yaşındaki kadına tecavüz etti Yalnız yaşayan H.G., alkollü olarak evine gelen akrabası T.G.’nin tecavüzüne uğradı. T.G.tecavüzün ardından yatakta sızıp kaldı. Yaşlı kadın, 155 polis imdat tele fonunu arayarak durumu bildirdi. Eve gelen polisler, T.G.’yi yakaladı.
Sizce haberdeki bu olay hukuk kuralları dışındaki diğer sosyal kurallar tarafın dan kabul görebilir mi? Aynı şekilde, din ve ahlâk kurallarının yap dediği bir davranışa hukuk kuralları yapma demez. Örneğin verilmiş olan söze sadık kalmayı din ve ahlâk kuralları emreder. Aynı şeyi hukuk kuralları da emretmektedir. Gerçekten, evini bir kimse ye kiraya vermek üzere söz vermiş ve o kimseyle bir kira sözleşmesi yapmış bulunan ev sahibi, canı istediği zaman bu sözünden cayamaz, aksi halde hukukun bu konuda öngördüğü yaptırımla karşılaşır, yani diğer tarafın bu söze güvenmesinden dolayı uğramış bulunduğu zararları ödemek zorunda kalır.
Hukuk kurallarının görgü kuralları ile de ilişkisi vardır. Örneğin, sokak ta karşılaştığımız bir dostumuzu selâmlamamız görgü kurallarının bir gereğidir. Gerçi hukuk kuralları bu konuda herkes için geçerli bir emir koymazlar, fakat bazı kimselerin birbirini selâmlamalarını emrederler. Nitekim askerlerin ve emniyet mensuplarının kendilerinden bir üst rütbedekileri selâmlamaları bir hukuk kuralı gereğidir.
Görülüyor ki, hukuk kuralları ile diğer sosyal kurallar arasında bir takım ilişkiler, benzerlikler vardır. Bunların en yoğun olduğu alan, ahlâk kurallarıdır; zira bir hukuk kuralının ahlâk kurallarına ve dolayısıyla toplumda geçerli ahlâki görüşlere aykırı olması mümkün değildir. Aksi halde, o hukuk kuralı şeklen mevcuttur, fakat sosyal hayatı düzenleme işlevini yerine getiremez, canlılığını kaybeder ve er geç değiştirilmeye mahkûm olur. Bu nedenledir ki, kanun koyucular bir hukuk kuralı koyarken toplumun ahlâki görüşlerini gözden uzak tutamazlar.
a.Bu bir suç, polise haber verin
b.Ahlaksız adam! Korumasız bir çocuk dövülür mü?
c.Günah, günah daha küçük bir çocuk vb….
Sizce bu tepkiler hangi sosyal kurallardan kaynaklanmaktadır? Aralarında bir ilişki kurulabilir mi? Hukuk kuralları ile ahlâk kuralları arasındaki bu sıkı ilişkiyi açık ve seçik biçimde gösteren çeşitli örnekler vardır. Bunlardan bir kaçını belirtelim:
Türk Medeni Kanununun, bir hakkın kullanılmasında veya bir borcun yerine getirilmesinde doğruluk ve dürüstlük esaslarına uygun biçimde davranılmasını emreden 2. maddesi, karı ve kocayı birbirlerine karşı sadakat göstermekle yükümlü tutan 185. maddesi, yoksulluğa düşmüş olan yakınlarına yardımda bulunmayı emreden 364. maddesi, ahlâk kurallarının hukuk kuralına dönüşmüş olmalarından başka bir şey değildir. Aynı şekilde, Türk Ceza Kanununun suç olarak nitelendirdiği adam öldürme, hırsızlık, dolandırıcılık, fuhuş, yalan tanıklık, yalan yere yemin vs. gibi eylem ve davranışların hemen hepsi de ahlâk kurallarının yasaklamış olduğu eylem ve davranışlardır. Borçlar Kanununun, bir sözleşmenin içeriğinin ahlâka aykırı olamayacağını belirten 19. maddesi ile bunun yaptırımının butlan (kendiliğinden geçersiz olma) olduğunu bildiren 20. maddesi de, ahlâk kurallarının hukuk kuralları ile çok sıkı bir ilişki içinde bulunduklarını açık ve seçik biçimde göstermektedirler.
Loading ...
Yorumlar
Henüz yorum yapılmamış.
Yorum yapın