Kayıt Ol  |  Giriş
NotOku'yu +1'le
Açıköğretim fakültesi (AÖF) e-öğrenme eğitim portalı
29.08.2014
Ders: Anne-Çocuk Sağlığı ve Beslenmesi      Ünite 6      22 Ocak 2012 Ara     

Et ve Yerine Geçenler

Sığır, koyun, kümes, av ve deniz hayvanlarının yenilebilen kasları ile besin öğesi içeriği göz önüne alındığında benzer özellikleri taşıyan kuru baklagiller, yumurta, fındık, fıstık, ceviz gibi yağlı tohumlar ve sert kabuklu meyveler, bu grup içinde incelenmektedir.

Soru

Hangi besinler et ve yerine geçenler grubu içindedir?

Sığır, koyun ve kümes hayvanlarının (tavuk, hindi, kaz vb.) etlerinden yapılan kıyma, kuşbaşı, pirzola, biftek vb. etler; balık, midye, istiridye vb. deniz, göl ve nehirlerden elde edilen canlılar; fasulye, nohut, mercimek, börülce vb; yumurta ve yumurtadan yapılan yemekler; fındık, fıstık, ceviz, badem, susam vb. ile bunlardan yapılan besinler; bu grup içindedir.

Soru

Et ve türevleri grubu hangi besin öğelerinden zengindir?

Et ve türevleri grubunun besin öğeleri bakımından zenginliği Tablo 6-2’de verilmiştir.

Et ve türevleri besin öğeleri

Soru

Bir yetişkinin günlük protein gereksinimi ne kadardır?

Et grubu yiyeceklerde protein oranı %15-20’yi geçmez. Et grubu yiyecekler iyi kaliteli protein kaynağıdır. Yetişkin bir kimsenin günlük protein gereksinimi kilogram başına bir gram kadardır. Gereksinim duyulan proteinin en az yarısının bitkisel kaynaklı proteinlerden sağlanması gerekir. Bu nedenle besin hazırlamada bitkisel ve hayvansal kaynaklı proteinlerin birlikte kullanılması daha yararlıdır.

Örnek

Etli nohut, etli kuru fasulye vb. bitkisel ve hayvansal kaynaklı proteinlerin birlikte kullanılmasına örnektir.

Yağ oranı bu gruptaki yiyeceklerde oldukça farklı bir dağılım göstermektedir. Örneğin; kırmızı ette yağ oranı %12-20, balıklarda %7-15, tavukta, beyaz ette %2, but etinde %16, deride %32’ye ulaşırken, kuru baklagillerde yağ oranı %2-15 civarındadır. Yağlı tohum diye adlandırdığımız fındık, fıstık vb. yiyeceklerde ise yağ oranı %40-60’a ulaşabilmektedir.

Soru

Kolesterolü yüksek olan bir kişinin hangi eti yemesi önerilmektedir?

Büyükbaş hayvan etlerinin yağında kolesterol oranı yüksektir. Kolesterol sadece hayvansal kaynaklı yağın yapısında bulunur. Ancak balık ve diğer deniz ürünlerinde kolesterol oranı son derecede azdır. Bu nedenle kanında kolesterol oranı yüksek olan kişilerin büyük baş hayvan etleri yerine, deniz ürünlerini tercih etmeleri önerilir.

Yumurtada yağ oranı %11’dir. Yumurta akında yağ yoktur. Yumurta sarısında yoğunlaşmış olan yağın yapısında bulunan kolesterolün kan kolesterolü üzerinde olumsuz etkisi yoktur. Bu nedenle kan kolesterol düzeyi yüksek olan kişilerin haftada 1-2 adet yumurta tüketmesinin hiçbir sakıncası bulunmamaktadır.

Et grubu yiyecekler genellikle B grubu vitaminlerce zengindir. Bu nedenle az suda yumuşayana kadar pişirilmelidir. Bol suda pişirme ile B grubu vitaminleri suya geçer. Pişme sularının tüketilmemesi önemli derecede B vitaminleri kaybına neden olur. Kuru ısıda ızgarada pişirmede de etlerin önce bir yüzünün iyice pişirilmesi daha sonra diğer yüzünün pişirilmesiyle et suyu kaybı önlenir. Etler böylece daha kısa sürede pişer ve yumuşama olur. Et grubu yiyeceklerde sadece hayvansal kaynaklı besinlerde B12 vitamini bulunur. Bu nedenle süt ve et grubu yiyecekler büyümenin hızlı olduğu dönemlerde her gün mutlaka alınması gereken besin maddeleridir.

Et grubu yiyeceklerin bileşiminde birçok mineral de bulunur. Özellikle yumurta sarısı, karaciğer gibi sakatatlar ve kırmızı etin bileşiminde demir bol miktardadır. Demirin vücuttaki en önemli görevlerinden birisi, kanın yapısında bulunması ve oksijen taşımasıdır. Demir eksikliği olan kişilerde “Demir Yetersizliği Anemisi” (kansızlık) görülür. Bu tip kişilerin rengi soluktur, halsizdirler, kolay yorulurlar. Demir anemisi olan kişilerin, demirden zengin olan yumurta, karaciğer ve kırmızı et, yağlı tohumlar ve kurutulmuş meyveler vb. yiyecekleri tüketmesiyle demir eksikliği önemli ölçüde giderilebilir.

Soru

Posa nedir? Yaşamımızdaki yeri nedir?

Et grubu yiyeceklerin içerisinde yer alan kuru baklagiller, iyi kaliteli bitkisel protein yanında çok iyi bir posa kaynağıdır. Posa, sindirilmeyen karbonhidrattır. Ancak bağırsağın peristaltik hareketinin sağlanması besin öğelerinin emilimi ve vücut için gerekli olmayan maddelerin vücuttan atılımını kolaylaştırmaktadır. Diyette belirli bir oranda posanın olması gerekir. Kuru baklagil yemekleriyle önemli ölçüde posa sağlanabilir. Böylece sindirim sisteminin daha iyi çalışması ve toksik maddelerin vücuttan atılması kolaylaştırılmış olur.

Soru

Et grubu yiyeceklerden günlük tüketilmesi gereken miktarlar ne kadardır?

Okulöncesi çağ çocuklar için 1 porsiyon, ergenlik ve yetişkinlik çağı için 2 porsiyon, gebe emziklilik için 3 porsiyon yeterlidir.

Soru

Bir porsiyon et ve yerine geçen besinlerin miktarları nasıldır? İki yumurta, bir yumurta büyüklüğünde et, iki tabak etli sebze yemeği, bir tabak kuru baklagil yemeği, bir avuç kuru yemiş, bir hamburger, bir tavuk budu, bir orta büyüklükte balık, bir porsiyon et yerine geçer.

Tartışalım

Burada anlatılanlar ile “Sorun Tanımı”nda verilenleri karşılaştırınız.

“Et ve Yerine Geçenler” için 1 cevap

  1. [...] değerleri arasında karşılaştırma yapabileceksiniz.İçindekiler- Giriş Süt ve Türevleri  Et ve Yerine Geçenler Tahıllar Sebze ve Meyveler Yağlar ve Şekerler Özet Test Soruları Başvuru [...]

Bir Cevap Yazın

*