Eğitim Ortamları Açısından Doğurgular

Weiner’ın nedensel çıkarsama kuramının eğitim ortamları açısından iki önemli özelliği vardır:
- Bu kuram, başarı ve başarısızlık durumlarının etkilerini inceler.
- Bu kuram, sınıftaki öğretmen-öğrenci etkileşimini irdelemek için bir çerçeve sunar. Sınıfta nedensel çıkarsamalar nasıl oluşur?

Weiner”ın nedensel çıkarsama kuramına göre, öğretmenin gösterdiği tepkiler, öğrencinin kendi başarısına ilişkin yapacağı nedensel çıkarsamaları üç şekilde etkiler:

1. Öğretmen, öğrencilerine, gösterdikleri performansa ilişkin dönüt verir. Bu dönüt, öğrencilerin bir durumda ne derece başarılı olduklarına ilişkin kendilerini değerlendirmelerine yardımcı olur. Öğretmenin verdiği dönütün çelişkili olması, öğrencilerin de çelişki yaşamalarına ve kendi performanslarına ilişkin bir yargıya varamamalarına yol açar.

2. Öğretmen, öğrencilerinin performansına ilişkin ne tür duygular içinde olduğunu belli eder. Örneğin, şaşkınlık, kızgınlık, hoşnutluk, üzüntü vb.

3. Öğretmen, öğrencilerinin performansına bağlı olarak belli davranışlarda bulunur. Örneğin, çoğunluğun başarısız olduğu bir sınavdan sonra, konu tekrarı yapabilir ya da ek ödev verebilir.

Öğrenciler, öğretmenden gelen tepkileri, diğer ön bilgilerle birleştirerek, kendilerine ilişkin nedensel çıkarsamalarda bulunurlar.

Eğer öğretmen, bir öğrencinin yeteneksiz ya da gizilgüçsüz olduğunu; dolayısıyla da, başaramayacağını düşünüyorsa, ona daha az ilgi gösterebilir. Öte yandan, eğer öğretmen bir öğrencinin başarısızlığını yeterince çalışmamaya bağlıyorsa, ona daha fazla çalışması için destek olabilir. Öğretmenin nedensel çıkarsamalarındaki ve davranışlarındaki bu farklılıklar, öğrencinin kendi yapacağı nedensel çıkarsamaları da etkiler.

Öğretmen, başarısızlıkla ilgili, öğrencinin yaptığı nedensel çıkarsamaların yeteneğe dayalı değil de çabaya dayalı olmasını sağlamaya çalışmalıdır. Bunu yaparken de, öğrencinin çaba gösterdiğinde başarılı olabileceğini kanıtlamalıdır. Bu da en iyi, çabayı ödüllendirmeyle (edimsel koşullama ilkesiyle) gerçekleşir.