Kayıt Ol  |  Giriş
NotOku'yu +1'le
Açıköğretim fakültesi (AÖF) e-öğrenme eğitim portalı
31.10.2014
Ders: Anne-Çocuk Sağlığı ve Beslenmesi      Ünite 11      17 Mart 2012 Ara     

Düşükler ve Gebeliği Sonlandırma Yöntemleri

Düşükler

Gebeliklerin klinik olarak belirlenmesinden sonra yani âdet gecikmesi ve bulantı, kusma gibi bulguları ile ortaya çıkmasından sonra spontan düşük yapma (spontan aborsiyon) riski yaklaşık %15 kadardır. Spontan abortus, kendiliğinden oluşan düşük anlamına gelir. Yalın olarak abortus dendiği zaman spontan abortuslar kastedilir. Klasik olarak âdet gecikmesi olmadan gebelik tanısı zorsa da günümüzde erken gebelik tanısı koymak ve gebelikleri çok erken tanımak olasıdır. En çabuk tanıma olanağı tüp bebek uygulamaları sırasında olabilmektedir. Bu grup olgularda düşük (abortus) görülme olasılığının %60-70’lere kadar yükseldiği bilinmektedir.

Gebeliklerin erken döneminde oluşan düşükler daha çok embryonal gelişimi ilgilendiren anormal gelişimler ile uterusun bebeği kabul etmesiyle ilgili olan konularla (en sık hormonal) ilintilidir. Bu nedenle de düşükleri erken düşükler (12 haftaya kadar) ve geç düşükler (12-20 hafta arası düşükler) olarak görmekte yarar vardır. Erken düşük nedenleri içinde kromozom anormallikleri (en sık neden), endometrium patolojileri (endometritler), hormonal patolojiler (korpus luteum yetmezlikleri, aşikar diyabet, tiroit hastalıkları..), immün bozukluklar (antifosfolipid sendrom, immün sistem hastalıkları..), enfeksiyonlar (özellikle TORCH grubu enfeksiyonlar) önemlileridir. TORCH grubu hastalıklar yani Toxoplasma, Rubella, CMV, Herpes hastalıkları, düşük nedeni olabilse de bazen doğuma kadar sürüp canlı bebek doğumu sonrasında da belirlenebilir. Bebek bu durumlarda TORCH tetkiklerinde hastalıktan etkilendiği ya da etkilerinin kaldığı şeklinde tanı alabilir. Klinik olarak gebelikte vajinal yolla kanama olmaz. Gebelikte her türlü vajinal kanama anormal kabul edilmelidir. Gebelikte, servikal açıklık ve silinmenin olmadığı, fetus ve eklerinin sağlıklı olarak değerlendirildiği kanamalar abortus imminens (düşük tehdidi) olarak tanı alır ve yaklaşık %60 kadarı sağlıklı gebelik ile devam eder. Ancak geri kalan önemli bir kısmı ise spontan abortus ile sonlanır. Bunlar komplet abortus (fetus ve eklerinin tamamının birlikte düşmesi) ya da inkomplet abortus (fetus ve eklerinin bir kısmının spontan olarak düşmesi geri kalan kısmının uterus içinde kalması) şeklinde olabilir. Bazen de amniotik kesenin açılması, 7 günden fazla kanama olması, pıhtılı ve bol kanama şeklinde devam etmesi, servikal açıklığın gebelik haftasına göre 1-3 cm gibi artmış düzeyde olması halinde abortus insipiensten (durdurulamayan düşük) söz edilir ki bu durumda abortus mutlaka olacaktır, engellenemez. Bu durumda annenin sağlığı açısından gebeliğin sonlandırılması ve tedavi amaçlı abortus (kürtaj) yapılması gereklidir.

Soru

İlkel yöntemlerle düşük yapmanın tehlikeleri nelerdir?

Bazen TORCH grubu bazen de E.coli, streptokok, enterokok gibi etkenler ile fetus ve eklerinin enfekte olması haline enfekte abortus denir. Bu durumda fetus enfeksiyonu dışında anne adayının da iç genital organlarında enfeksiyon vardır. Enfekte abortusta, enfeksiyonun gebe kanına yayılma riski vardır. Enfeksiyon ajanının gebe kanına yayılmasına septik abortus denir. Gebenin yaşamı tehdit altındadır. TORCH dışı etkenlerden özellikle anaerob mikropların yaptığı septik abortuslara kendi kendine düşük yapmak için ilkel yöntemler (süpürge çöpü, tığ gibi maddeler ile vagino servikal alanda girişim) neden olmaktadır. Bu hallerde gebe ve fetus sıklıkla birlikte ölmektedir.

Soru

Uyarılmış düşükler ne demektir?

Kimi zamanlarda da fetusun genetik hastalığının bilinmesi, radyasyonla karşılaşmış olması, teratojeen ilaç kullanımı gibi durumlarda doktor raporu ile ya da sosyal nedenlerle (ayrılan eşler, kontraseptif kullanımındaki başarısızlık nedeniyle oluşmuş gebelik durumunda 2827 sayılı yasanın tanıdığı izin ile) gebelik tıbbi koşullarda uyarılarak abortusla sonladırılır. Buna indükte abortus denir. Nedeni tıbbi olan durumlarda indükte abortuslara medikal abortus denir. Kalp hastalığı nedeniyle yapılacak olan indükte abortus bu gruba girer.

Tekrarlayan Düşükler

Abortus nedeni bazen sadece o gebeliği ilgilendiren nedenler olmayabilir. Uterusun anormallikleri, immün hastalıklar, TORCH grubu gibi kalıcı hastalıklar tekrarlayan gebelik kayıplarına neden olur. 3 ve daha fazla abortus olmasına tekrarlayan abortuslar (rekürent abortus) denir. Eğer bunlar ilk gebelikten itibaren olumuşsa primer rekürent abortus, öncesinde normal doğum varsa sekonder rekürent abortus denir. Sekonder olanlarda etyolojide yeni ortaya çıkmış bir neden akla gelmelidir. Enfeksiyon sonrası uterus içi yapışıklık olması, TORCH enfeksiyonu, zorlu doğum ya da kürtaj sonrası servikal zorlamalarla oluşmuş servikal yırtıklar veya yetmezlikler bu grupta düşünülmelidir. Ancak, doğumsal uterin anomaliler, kromozomal bozukluklar, DES’le intrauterin (uterus içi) yaşamda karşılaşma sonrası oluşan servikal yetmezlikler ise primer rekürent abortus nedeni olarak ortaya çıkmaktadır.

Tekrarlayan abortus tanısı konuncaya kadar bekleyip sonra tetkik yapılması günümüzde kabul edilen bir görüş değildir. Aynı şekilde her düşükten sonra da geniş tetkik yapılması yine kabul edilmemektedir. Ancak, 2 kez düşük yapmış olgularda, ya da ileri yaş gibi yeni bir gebelik için yaşı ileri olanlarda tetkiklerin erken yapılması önerilmektedir. Nedene yönelik araştırmalarda immün faktörler, uterusun kontrast madde ile yapılan filmi (HSG), ultrasonografik tetkikler, servikal yetmezlik testleri (Hegar testi), mikrobiyolojik analizler (özellikle klamidya, üreoplazma ve TORCH’a yönelik), genetik incelemeler (kromozomal tetkikler) planlanmalıdır. Tekrarlayan abortuslarda etyolojik nedenli olguların %60-70 kadarının saptanabilme olasılığı vardır. Bazen endometriosis gibi etkisi düşünülen hastalıklar da düşük nedenleri arasında gösterilebilmektedir. Ancak endometriosisin her zaman düşük nedeni olmayabileceğinin bilinmesi gerekir.

Düşük Tehdidi

Gebelikte her türlü vajinal kanama aksi belirlenene kadar düşüke ilgili olarak kabul edilmelidir. Dış gebelik, düşük tehdidi, spontan düşük, vajinal enfeksiyonlar, laserasyonlar, polip ya da benzeri neoplazmlar, yabancı maddeler de kanama nedeni olabilir. Değerlendirmelerde bu tip bir neden olmadığı, fetus ve eklerinin sağlıklı göründüğü ancak, fetoplasental kökenli kanamalar abortus imminens olarak değerlendirilir. Bunlar sıklıkla corpus luteum yetmezliğiyle ya da luteoplasental şift döneminde ortaya çıkar. Luteoplasental şift gebeliğin devamını sağlayan korpus luteumun progesteron salgılama görevini 10. hafta çevresinde plasentaya devretmesi anlamına gelir. Yatak istirahatı, psikolojik ve fiziksel dinlenme, eğer progesteron yetmezliği düşünülüyorsa doğal progesteron desteği yararlı olmaktadır. Kanamalı dönem bitiminde olayın tekrarlama şansına karşı, yorulmama, spermada abortusa neden olabilen prostaglandinlerin olabileceği düşünülerek cinsel aktivite kısıtlaması önerilmektedir.

Servikal Yetmezlikler ve Erken Doğum

Zorlamalı doğum sonrası, kürtajlardan sonra ortaya çıkan tekrarlayan 2. trimester (üç aylık dönem) abortusları ya da ağrısız gelişen servikal açılmalar ile görülen erken doğumlar servikal yetmezlikleri düşündürür. Servikal dokudaki yırtıklar ya da dokunun doğumsal yetmezlikleri sonrasında gebeliğin 2. ya da 3. trimesterinde gebelik kesesi uterus içinde tutulamaz ve uterin kontraksiyonlar (uterus kasılmaları) başlamadan servikal açılma başlar. Burada silinme sıklıkla eşlik etmez. Ancak belli bir aşımlık oluşturduğunda uterin kontraksiyonların oluşmaya başlaması ile ağrılar da ortaya çıkmaya başlayabilir. Genellikle ağrı başlayıncaya kadar hemen hemen hiçbir bulgu vermediğinden ve ağrılar başladığında ise yapılabilecek hiçbir şey kalmadığından, bu gebelikler sonlanır. Bu şekilde ağrısız olan erken doğum ya da geç düşüklerin olması servikal yetmezlikleri düşündürür. Tanı için Hegar testi yapılabileceği gibi, izleyen gebelikte servikal kanal iç ağzına uyan yere 12-14 gebelik haftaları döneminde McDonald dikişi gibi profilaktik bir serklaj ameliyatı yapılması ile yetmezlik nedeniyle gebelik kaybı olasılığı önlenir. Başarılı olma beklentisi %95 kadardır.

Erken doğumlar özellikle fetusun matüritesini (olgunlaşmasını) tamamlayamaması sonrasında özellikle solunum yetmezliği ile kaybedilmesine neden olur. Sıklıkla neden olan akciğer matüritesinin tamamlanamaması olduğundan bebek doğar doğmaz solunum cihazlarına bağlanması, akciğerlerin soluma kapasitesinin artabilmesi için özel uygulamalar (endotrakeal sürfaktan uygulaması) gerekmektedir. Bu pahalı ve teknoloji gerektiren çalışmalarla bile, bebeklerin kaybedilme ya da sürekli tedaviye gereksinim duyma şansı çok yüksek olmaktadır. Erken doğumlar sadece servikal yetmezliklerle olmaz. Sıklıkla nedenler arasında uterin anomaliler, enfeksiyonlar, prematür membran rüptürleri, çoğul gebelikler gibi nedenler olabilmektedir.

İndükte Düşükler ve Gebelik Sonlandırma Yöntemleri

Tıbbi ya da sosyal nedenlerle devamı istenmeyen gebeliklerin sonlandırılması için uygulanan yöntemler indükte abortus yöntemleridir. Bunlar gebelik haftalarına göre değişik yöntemleri kapsamaktadır. Gebeliğin ilk 4-6 haftalık olduğu durumlarda MR (menstrüel regülasyon) denen ve aspirasyon enjektörü kullanılarak yapılan uygulama kişiye en az zarar veren uygulamadır. Bu dönemden sonra vakum aspirasyon uygulanarak yapılan yine benzer bir enjektör (Karmen) ile yapılan abortus işlemi için son sınır 10-11 hafta olmaktadır. Bu haftayı aşmış gebeliklerde özel aspiratörler ile servikal dilatasyon ve evaküasyon (D&E) işlemi yapılabilir. 13 haftayı aşmış gebeliklerde uygun olan doğum şeklinde servikal (priming) olgunlaştırma sonrası indüksiyon metotlarının uygulanmasıdır. Bunun için prostglandin preparatlarının, antiprogesteron preparatlarının kullanımı ya da intraservikal özel balon kullanımı en yaygın uygulamalardır. Servikste oluşan olgunlaşmadan sonra uterin kontraksiyon sağlayan oksitosin ya da prostaglandinlerin kullanımı en fazla seçilen yöntemlerdir.

Gebelik haftası 12 oluncaya kadar bir başka uygulama da serviksin yeterli dilatasyonundan sonra küret (keskin cerrahi alet) ile uterin kavite tahliye edilir (D&C). D&C uygulamaları kontrollü yapılamadığı takdirde endometriuma zararı ile daha sonra uterus içi yapışıklıklar oluşmasına neden olabilir.

Nedeni ne olursa olsun gebelik tahliyeleri kadın yaşamına zarar veren uygulamalardır. Hiçbir zaman bir aile planlaması nedeniyle istenmeyen gebeliklerin önlenmesi yöntemi değildir.

“Düşükler ve Gebeliği Sonlandırma Yöntemleri” için 3 cevap

  1. [...]  Üremeye Yardımcı Yöntemler  Gebelik  Gebeliğin Anormal Bulguları  Riskli Gebelikler  Düşükler ve Gebeliği Sonlandırma Yöntemleri  Özet  Test Soruları Başvuru KaynaklarıÇalışma ÖnerileriÜniteyi çalışmaya [...]

  2. Ali Kavak diyor ki:

    Elimde 1 kutu cytotec düşük hapı var isteyenler mail atsın yardımcı olurum santavik13(at)yandex.com

  3. sevim diyor ki:

    bebeğim ufak hamile kaldım istemiyorum eczaneler bana vermedi size nasıl ulaşabilirim

Bir Cevap Yazın

*