Kayıt Ol  |  Giriş
NotOku'yu +1'le
Açıköğretim fakültesi (AÖF) e-öğrenme eğitim portalı
30.09.2014
Ders: Uluslararası İşletmecilik      Ünite 13      3 Aralık 2010 Ara     

Doğrudan Yatırımın Başlıca Koşulları

Doğrudan yatırım kararları, finansal faktörlere ilave olarak davranışsal ve politik faktörlerin de etkilediği stratejik kararlardır. Doğrudan yatırımlar; uzun vadeli olması, büyük miktarlarda sermayeyi gerektirmesi, risklerinin yüksek olması, geri dönülmesinin yüksek maliyetlere neden olması gibi nedenlerle üzerinde önemle durulması gereken kararlardır.

İşletmeler doğrudan yatırım kararı öncesi aşağıda verilen temel koşulların ne derecede sağlandığına önem vermelidirler:

1. Yabancı ülkelerdeki faaliyetler yerel işletmelerin faaliyetleriyle karşılaştırıldığında önemli bir rekabet üstünlüğüne sahip olunmalıdır. Bu, genellikle piyasanın mükemmel olmamasından dolayı monopolistik bir üstünlüğün olması şeklinde düşünülür. Uluslararası işletmeleri açıklayan çeşitli teoriler arasında en kabul gören teori; bu işletmelerin ürün piyasalarının, faktör piyasalarının ve finans piyasalarının mükemmel olmamasından kaynaklandığı şeklindedir.

2. Doğrudan yatırımlar, ihracat ve lisans anlaşmasından daha yüksek net fayda sağlayacaksa yapılmalıdır. Doğrudan yatırımın ihracat veya lisans vermeye göre tercih edilmesiyle ilgili beş durum ifade edilmektedir. Bunlar şu şekilde ifade edilebilir:
- İşletmenin ünü tüketicilerce önemli ise, bu ün lisansla güç korunacaksa doğrudan yatırım tercih edilmektedir.
- Satış sonrası hizmetler tüketicilerce önemli ise işletme lisans ve benzeri anlaşmalarla bunu üçüncü tarafa bırakma yerine, doğrudan yatırımı tercih edilmektedir.
- Üretilecek ürün uluslararası işletmenin ürün yelpazesi içinde çeşitli birimlerinde kullanılan bir ürün ise lisans yerine doğrudan yatırım tercih edilmektedir.
- Yeni ürünler, müşterilere önemli yeni bilgilerin ulaştırılmasını gerekli kılabilir. Bu durumda lisans ya da ihracat yerine doğrudan yatırım tercih edilmektedir.
- Doğrudan yatırımlar uluslararası işletmenin faaliyetlerindeki çeşitlenme nedeniyle riski düşürüyorsa lisansa tercih edilmektedir.

3. Doğrudan yatırım için yerleşim yeri uygun olmalıdır. Bu ise; taşıma, işgücü, materyal ve benzeri faktörlerin maliyet analizi yapılarak, alternatif yerleşim yerleriyle karşılaştırılarak ve doğrudan yatırımlara yerel hükümetlerin tutumları da dikkate alınarak belirlenebilir.

4. Doğrudan yatırımın zamanlaması uygun olmalıdır. İşletmelerin doğrudan yatırımları ilk olarak ürün yaşam modeli ile açıklanmıştır. İşletmeler genellikle ürün yaşamının ilk aşamasında ihracatla dış ülkelere açılmaktadırlar. İhracat yapılan ülkelerde bu ürünlere talep yeterli düzeye ulaştığında o ülkede doğrudan üretme yolu tercih edilmektedir. Doğrudan yatırımlar, genellikle ihracat ya da lisansla yabancı piyasalar hakkında gerekli bilgilere sahip olduktan sonra yapılması daha az riskli olmaktadır. Bu aşamada ürün bir ölçüde standartlaştırılmış ve rakip işletmelerce üretilir hale gelmiştir. Bu aşamada rekabet avantajı sağlayabilmek için işçilik, hammadde gibi girdilerin daha ekonomik elde edilebildiği ülkelere doğrudan yatırımların yapılması daha uygun olabilmektedir. Doğrudan yatırımın başarısıyla ürünün yaşam dönemi arasında yakın ilişki olmaktadır.

Sıra Sizde 3

Ürünlerinin ve markasının ününü korumak durumunda olan uluslararası işletmenin yöneticisi olsanız ve plânladığınız proje için lisans anlaşması ile doğrudan yatırımın beklenen net yararları birbirine yakınsa hangi alternatifi tercih edersiniz? Neden?

Bir Cevap Yazın

*