Kayıt Ol  |  Giriş
NotOku'yu +1'le
Açıköğretim fakültesi (AÖF) e-öğrenme eğitim portalı
28.07.2014
Ders: Gelişim ve Öğrenme      Ünite 9      20 Şubat 2010 Ara     

Bilişsel Öğrenme Yaklaşımı

İnsan öğrenmesi, şimdiye dek yapılan bilimsel çalışmalarda, iki temel yaklaşımla açıklanmıştır. Bunlardan birincisi davranışçı yaklaşım, ötekisi bilişsel yaklaşımdır. Davranışçı yaklaşımda öğrenme, uyarıcıyla tepki arasında bağ kurma işidir. Birey, belli uyarıcılara karşı belli tepkiler, davranışlar geliştirir. Bu nedenle, öğrenme bir bakıma koşullanmadır. Bu yaklaşıma göre, yalnız gözlenebilen davranışlardaki değişmeler öğrenmedir.

Bilişsel yaklaşımdaysa öğrenme, uyarıcıyla tepki arasındaki ilişkinin ötesinde daha karmaşık, bilişsel bir süreçtir. Bireyde, birtakım zihinsel işlemlerden sonra davranış değişikliği oluşmakta, öğrenme gerçekleşmektedir. Bu yaklaşıma göre öğrenme, gerçekte insanın çevresinde ve dünyada olup bitenleri anlama çabasının bir sonucudur. Bu da ancak, bireyin zihninde gerçekleştirdiği kimi etkinliklerle sağlanabilmektedir. Kısaca, bilişsel yaklaşımda öğrenme, etkin bir zihinsel süreçtir.

Öğrenmede bilişsel yaklaşımın davranışçı yaklaşımdan ayrıldığı başlıca yönleri, şöyle sıralayabiliriz:

- Davranışçı yaklaşıma göre, öğrenilen şey davranıştır. Bilişsel yaklaşıma göreyse bilgi öğrenilir. Bilgideki değişmeler davranışların değişmesine olanak verir.

- Her iki yaklaşımda da pekiştirme önemlidir. Ancak, pekiştirmeye yer verilmesinin nedenleri farklıdır. Pekiştirme, davranışçı yaklaşımda davranışı güçlendirici özellik taşır ve öğrenme için gereklidir. Bilişsel yaklaşımdaysa, pekiştirme, davranışın doğruluğuyla ilgili dönüt sağlayan bir kaynaktır ve öğrenmeden bağımsızdır.

- Gerek davranışçı yaklaşımda, gerekse bilişsel yaklaşımda öğrenmenin sağlanması için, öğrenen bireylerin etkin olmaları gereklidir. Davranışçı yaklaşımda, öğrenen bireyin uyarıcılarla etkileşimde bulunması ve pekiştireç alması için etkin olmasına gerek vardır. Bilişsel yaklaşımdaysa, öğrenen bireyin etkin olması, öğrenme sürecinde dikkatini toplaması, uyarıcıları seçmesi, seçtiği uyarıcıları kullanması için gereklidir.

- Sorun çözmeyle ilgili olarak, davranışçı yaklaşımda birey, bir sorunu, daha önce karşılaştığı ve çözdüğü başka sorunlarla, benzerliklerinden yararlanarak çözmeye çalışır. Eğer birey sorunu çözemezse ya da daha önce hiç karşılaşmadığı türde bir sorunla karşılaşırsa, deneme yanılma davranışına başvurur. Bilişsel yaklaşımdaysa birey, sorunu kavrayıncaya dek düşünür.

- Davranışçı yaklaşımda öğrenmeyle ilgili çalışmalar, genellikle, hayvanlarla ve denetimli deneylik (laboratuar) ortamlarında yapılmıştır. Çalışmalarla bütün organizmalara yönelik birkaç öğrenme ilkesinin bulunması amaçlanmıştır. Buna karşılık, bilişsel yaklaşımda çalışmalar, insanlarla ve doğal çevre içinde yapılmıştır. Yapılan çalışmalarda kavram ve ilke öğrenme, sorun çözme, eleştirel düşünme gibi, bilişsel ağırlıklı karmaşık davranışların öğrenilmesine ilişkin açıklamalar yapılmaya çalışılmıştır.

Bilişsel yaklaşım, günümüzde öğrenmeyle ilgili üzerinde en çok çalışılan yaklaşımdır. Bunun bir sonucu olarak, bilişsel görüşü temel alan, çeşitli öğrenme kuramları geliştirilmiştir. Bu kuramlarda düşünme, kavram öğrenme ve sorun çözme geniş biçimde irdelenmektedir. Özellikle bilginin zihinde nasıl simgeleştirildiği, nasıl tutulduğu ve nasıl hatırlandığı, önemli araştırma konularını oluşturmaktadır. Öğrenmeyi, bilişsel yaklaşıma göre en sistemli ve kapsamlı biçimde açıklayan kuram, bilgi işleme kuramıdır. Bu kurama dayalı olarak geliştirilmiş olan model de aynı adla, “bilgi işleme modeli” olarak anılmaktadır. Gerek bilişsel yaklaşımın gerekse bilgi işleme kuramının bütün özelliklerini taşıyan bu model, uygulamaya yansıtılabilecek ölçüde sistematik bir yapıya sahiptir.

“Bilişsel Öğrenme Yaklaşımı” için 1 cevap

  1. [...] Giriş Bilişsel Öğrenme Yaklaşımı Bilginin Niteliği Öğrenmenin Oluşumu Bilgi Depoları Bilişsel Süreçler Biliş Bilgisi [...]

Bir Cevap Yazın

*