Kayıt Ol  |  Giriş
NotOku'yu +1'le
Özet      Ünite 4      17 Şubat 2010 Ara     

Bilişsel Gelişim – Özet

İnsanoğlunun zihinsel becerileri, düşünme eyleminin nasıl oluşturduğu ve hangi düzeylerde nasıl düşünebildiği hakkında bilgi sahibi olursak, gelişmenin yollarını da bulmuş oluruz. Gelişim dönemlerine göre düşünme biçimi ve düzeyinin nasıl değiştiğini bilen bir öğretmen, öğrencilerinin yeni bir şeyleri öğrenmeye hazır olma düzeylerini de daha kolayca farkedebilir. Böylece, çocuklara öğrenmeye hazır olmadan, bir şeyler öğretmeye çalışmaz ya da çok hazır ve duyarlı oldukları anı kaçırmamış olur. Bilişsel gelişim ünitesi bu konularda öğretmen adaylarına rehberlik etmektedir.

Piaget’nin Bilişsel Gelişim Kuramı, insanın zihinsel yetilerinin nasıl bir sırayla geliştiğini, bazı temel kavramlar yardımıyla açıklamaktadır. Bilişsel gelişim; insanın bilişlerinde, geçici denge ve dengesizlik halleri yaratılarak oluşur. Olgunlaşma ve deneyimlere dayalı olarak, bilişsel yapıların ortam yaratmasıyla, uyum sağlamaya yönelik çabalara girişilir. Birey aldığı bilgileri özümleme ve uyumsama süreçlerini kullanarak, şemalara dönüştürür. Bireyin, dünyayla ilgili, giderek karmaşıklaşan bilgileri, şemalarda kaydedilerek örgütlenir, düzenlenir ve böylece yeni dengelemelere kavuşulur. Ancak bu bitmeyen bir serüvendir. Yeni bir durum ya da bilgiyle karşılaşıldığında süreç yeniden başlar.

Piaget’nin Bilişsel Gelişim Kuramı, dört temel bilişsel gelişim döneminden oluşmuştur. Bu dönemler; (1) Duyusal Motor Dönem, (2) Sezgisel veya İşlem Öncesi Dönem, (3) Somut İşlemler Dönemi ve (4) Soyut İşlemler Dönemleridir. Bilişsel gelişim, ilk dönemden sonuncusuna doğru, giderek daha karmaşık zihinsel yetilerin geliştiği bir süreçtir. Dönemlerde belirleyici öğeler, döneme adını vermektedir. İlk dönem, bebeklik dönemine karşılık gelir ve bilişsel gelişim oluşumu için temelin atıldığı bir dönemdir. İkinci dönem, okulöncesi yıllara karşılık gelir. İlkel düzeyde başlayan akıl yürütme etkinliklerinin ivme kazandığı gözlenir. Üçüncü dönem, ilköğretimin ilk dönemine karşılık gelen yılları kapsar ve Piaget’e göre insanların büyük bir kısmı bu döneme özgü bilişsel özellikler gösterirler.

Son dönem, en üst düzeyde akıl yürütme etkinliklerinin olduğu dönemdir. İnsanlar ergenlik çağına geldiklerinde bu döneme girmeye bilişsel olarak hazır olabilirler. Bilişsel gelişimin hızını, ne çocuk, ne de onunla iletişimdeki yetişkinler belirleyebilir. Ancak, zengin uyarıcıların olduğu, ezberdense, sorgulama, araştırma ve tartışmanın olduğu ortamları yaratma, gelişimi olumlu yönde etkiler.