Kayıt ol  |  Giriş
NotOku'yu +1'le
Ders: Aile Ekonomisi      Ünite 9      14 Ocak 2015 Ara     

Aile Bütçesinin Özellikleri

Amaç 5

Aile bütçesinin özelliklerini anlamak

Ekonomik planlamalar ailede var olan kaynaklardan en üst düzeyde tatmin sağlamak amacı ile yapılmaktadır. Yapılan planlamada tatmin düzeyinin yüksek olması planın bazı özellikleri taşıması ile mümkün olmaktadır.

Bu özellikler şunlardır:
• Ailenin kısa ve uzun dönemli amaçları
• Günün yaşam koşulları
• Ailenin / bireyin yaşam düzeyi ve yaşam standardı
• Ailenin tüketim kalıpları

Kısa ve Uzun Dönemli Amaçlar

Ailede bütçe hazırlanırken öncelikle kısa dönemli amaçlar gerçekleştirilmelidir. Ancak kısa dönemli amaçlara ilişkin ekonomik planlamalarda daima uzun dönemli amaçlar gözönünde tutulmalı, bu amaçlara ulaşma yolları aranmalıdır.

Günün Yaşam Koşulları

Ailenin istek ve ihtiyaçları içinde yaşanan günün yaşam koşullarına göre değişiklik göstermektedir. Değerler, toplumsal normlar, ekonomik politikalar, ailenin kaynakları vb. sürekli değişmektedir. Daha önce ücret karşılığı yaptırılan bir hizmet (vergi beyannamelerinin düzenlenmesi) bilgi edinilmesi sonucu aile bireyleri tarafından düzenlenebilmektedir. Geliştirilen ekonomik politikalar ailenin geleceğini güven altına alabilmekte, birikimin gereği ortadan kalkabilmekte ya da azala-bilmektedir. Her alana yaygın, hızlı ve ucuz ulaşım imkanlarının geliştirilmesi ailelerin otomobil alma isteklerini ya da ulaşım ücreti giderlerini azaltabilmektedir. Daha önce toplumsal değerlerin gerektirdiği törensel davranışlar yaşanılan günde gereksiz olabilmektedir.

Aileler ekonomik planlamalarda günün yaşam koşullarını dikkate almalı, mali boyutu daha sınırlı olan hizmetlerden yararlanmaya çalışarak, gereksiz olanları elimine ederek ailenin kaynaklarını karşılanması güç olan tüketim alanlarına kanalize etmelidir. Gereksiz tüketim yapılarak bütçede kaçak tüketime yer verilmemelidir.

Ailenin / Bireyin Yaşam Düzeyi ve Yaşam Standardı

Ailenin kullandığı mal ve hizmetler ailenin yaşam düzeyini göstermektedir. Ailenin yaşam seviyesini taşımak istediği düzey ise o ailenin yaşam standardını oluşturmaktadır. Aileler ekonomik planlamalarında ulaşmak istedikleri yaşam standardını dikkate almalıdır.

Aileler yaşam seviyelerinin gerektirdiği tüketimi yapabilmelidirler. Ailelerin yaşam seviyesinin düşmesi aileyi güç duruma sokmakta, ailede bunalım yaratmaktadır. Bütçede yer alan tüketimin düzeyi en az ailenin yaşam seviyesini koruyacak şekilde olmalıdır. Aileler yaşam seviyelerini koruyabilmek için aile kaynaklarım geliştirme ve daha verimli kullanma, bütçedeki tüketim kaçaklarını önleme vb. önlemler alabilmeli ve tüketimlerini öncelikli ihtiyaçlarını karşılayacak düzeye indirebilmelidirler.

Ailenin Tüketim Kalıpları

Her aile / bireyin kendine özgü bir yapısı vardır. O nedenle bütçede tüketime ilişkin kabul edilmiş bir sistem bir standart bulunmamaktadır. Her aileye ilişkin tüketim alanları ve bu tüketim alanlarına ayrılan tüketim miktarı farklı olmaktadır.

Bütçeden üst düzeyde tatmin sağlamak için tüketim tahminlerinin dikkatli bir biçimde yapılması gerekmektedir. Bu konuda önceki bütçeler yönlendirme niteliği taşımaktadır. Daha önceki dönemlerde yapılan tüketim miktarları yaklaşık veriler olarak kullanılabilmektedir.

Gelirin düzensiz olması ve değişen giderlerin bazı bütçe dönemlerine yoğunlaşması bütçede gelir-gider dengesinde uzlaşmazlık yaratmaktadır. Böyle durumların daha önceki döneme ilişkin bütçede ya da daha sonraki döneme ilişkin bütçede dengelenmesi gerekmektedir. Ayrıca bu dönemlerde kredi ile tüketim yöntemi de bütçe de denge sağlayan bir unsur olabilmektedir.

Her aileye ilişkin tüketim alanları ve bu tüketim alanlarına ayrılan tüketim miktarının farklı olduğu belirtilmişti. Bu durum bir ailede bile çeşitli bütçe dönemlerinde farklılaşabilmektedir. Ayrıca tüketim alanlarına ilişkin ürünlerin fiyatları da sıklıkla değişebilmektedir. O nedenle bütçenin bu tür durumlara karşı esneklik taşıması gerekmektedir. Her bir tüketim alanına ilişkin opsiyonlar düşünülmeli ve planlanmalıdır. Esneklik taşımayan bir bütçenin fonksiyonelliğinin söz konusu olması mümkün görülmemektedir.

Aileler için standart tüketim alanları ve tüketim alanlarına ilişkin tüketim miktarlarının verilemediği daha önce belirtilmişti. Ancak aşağıda çeşitli durumlara yaklaşabilecek tüketim kalıpları bu konuda bir fikir vermesi açısından yer almaktadır.

Çeşitli durumlardaki ailelere yaklaşabilecek tüketim kalıpları

Sıra Sizde

Aile bütçesinin özelliklerini açıklayınız.