Kayıt Ol  |  Giriş
NotOku'yu +1'le
Açıköğretim fakültesi (AÖF) e-öğrenme eğitim portalı
25.11.2014
Ders: Birleştirilmiş Sınıflarda Öğretim      Ünite 2      10 Nisan 2011 Ara     

2004 İlköğretim Programı ve Öğretim Programlarının Temel Özellikleri

Türk eğitim sisteminde, 2005-2006 öğretim yılına değin, 1968 Programı, yıllar içe­risinde birtakım değişikliklere uğratılarak günümüze değin uygulanmıştır. Ancak, çağdaş gelişmeler ışığında eğitim sistemimizde ve programlarda birtakım değişik­liklerin yapılması son yıllarda bir zorunluluk haline gelmiştir. Bu amaçla geliştiri­len yeni ilköğretim programı 2004-2005 öğretim yılında 9 ilde pilot olarak uygulan­mış, 2005-2006 öğretim yılından başlayarak da ülkemizdeki tüm ilköğretim okulla­rının birinci basamağında uygulamaya konulmuştur.

2004 İlköğretim Programı’nda, “Birleştirilmiş sınıflarda, bağımsız sınıflarda uy­gulanan programlar uygulanır.” görüşü temel alınmıştır. Bağımsız sınıflardaki prog­ram aynen birleştirilmiş sınıflarda da uygulandığından, bağımsız sınıflar için öngö­rülen öğretme-öğrenme strateji, yöntem ve tekniklerinin çoğu aynen birleştirilmiş sınıflarda da uygulanacaktır. Bu nedenle, 2005-2006 öğretim yılından başlayarak uygulamaya konulan yeni programda yer alan derslerin öğretim programlarının te­mel özellikleriyle tanınması ve bu program uyarınca birleştirilmiş sınıflarda dersle­rin öğretiminde göz önünde bulundurulması gereken noktalara değinilmesi yarar­lı görülmektedir.

Hayat Bilgisi Dersi Öğretim Programı

Çocukların gerek kendilerini, gerek içinde yaşadıkları toplumu ve dünyayı tanıma­ları amacıyla tasarlanmış olan bu dersin öğretim programında; çocukların, temel yaşam becerilerinin yanı sıra olumlu kişisel nitelikler geliştirmeleri amaçlanmıştır. Ayrıca, çocukların Sosyal Bilgiler ile Fen ve Teknoloji derslerine temel oluşturabi­lecek nitelikte bilgileri kazanmaları da beklenmektedir.

Programın Vizyonu ve Genel Özellikleri: Bu Programın vizyonu, Hayat Bil­gisi dersine ayrılan zamanın büyük bir bölümünde öğrencilerin kendi girişimleriy­le gerçekleştirecekleri ve öğretmenlerin öğrencilere doğrudan bilgi aktarmak yeri­ne yalnızca yol göstereceği etkinlikler aracılığı ile öğrenmekten keyif alan, kendi­siyle, toplumsal çevresiyle ve doğa ile barışık, kendini, milletini, vatanını ve doğa­yı tanıyan, koruyan ve geliştiren, gündelik yaşamda gereksinim duyulan temel bil­gilere, yaşam becerilerine ve çağın gerektirdiği donanıma sahip, değişikliklere di­namik bir biçimde uyum sağlayabilecek kadar esnek, mutlu bireyler yetiştirmektir.

Programda insan, biyolojik, psikolojik, sosyal ve kültürel yönleriyle bir bütün olarak ve değişimin hem öznesi hem de nesnesi olarak ele alınmıştır. Bu noktadan hareketle “birey”, “toplum” ve “doğa” olmak üzere üç ana öğrenme alanı oluştu­rulmuştur. Bu üç öğrenme alanını toplu öğretim yaklaşımının da bir gereği olarak, aynı anda kuşatabilen 3 tema belirlenmiştir. Programda temaların adlan ise, “Okul Heyecanım”, “Benim Eşsiz Yuvam” ve “Dün Bugün ve Yarın” olarak belirlenmiştir.

Programda öğrencilere kazandırılması öngörülen temel yaşam becerileri arasın­da; eleştirel düşünme, yaratıcı düşünme, iletişim, araştırma, problem çözme, karar verme, bilgi teknolojilerini kullanma, girişimcilik, Türkçeyi doğru, etkili ve güzel kullanma, kaynakları etkili kullanma, güvenlik ve korunmayı sağlama, özyönetim, katılım, paylaşım, iş birliği ve takım çalışması, bilimin temel kavramlarını tanıma, temalarla ilgili temel kavramları tanıma gibi beceriler yer almaktadır.

Programda öğrencilere kazandırılması istenen kişisel nitelikler arasında ise, öz saygı, öz güven, toplumsallık, sabır, hoşgörü, sevgi, saygı, barış, yardımseverlik, yeniliğe açıklık, doğruluk, dürüstlük, adalet, vatanseverlik ve kültürel değerleri ko­ruma ve geliştirme gibi nitelikler yer almaktadır.

Hayat Bilgisi dersi programında, temel yaşam becerileri ve kişisel nitelikler, “Okul Heyecanım”, “Benim Eşsiz Yuvam”, “Dün Bugün Yarın” temaları içinde ve­rilirken, bunların; afet eğitimi, girişimcilik, insan hakları ve vatandaşlık, kariyer bi­linci geliştirme, özel eğitim, rehberlik ve psikolojik danışma, sağlık kültürü, spor kültürü ve olimpik eğitim gibi ara disiplinlerle ilişki kurulması öngörülmüştür. Te­maların seçiminde, öğrencilerin ilgisini çekmesi, merak ve araştırma isteği yarat­ması, öğrencilerin yeni çalışmaları denemesine ve beceri kazanmalarına fırsat ver­mesi, öğrencilerin doğal öğrenme yolunu izlemelerine olanak tanıması, kişisel ni­telikleri kazanmalarını sağlaması, derslerin temelini oluşturan bir yapı sergilemesi, çeşitli öğrenme yaklaşımlarına uygun olması, birçok alana uygulanabilmesi, diğer disiplinlerle bütünleşecek kadar genel, eğitim yoluyla ulaşılabilecek kadar sınırlı olması, öğrenmede derinliği ve genişliği teşvik etmesi gibi özellikler göz önünde bulundurulmuştur (Vural, 2005, ss.274-282).

Programda Öğretme-Öğrenme Süreci: Günümüzde bilginin hızla artması ve varolan bilgilerin hızla eskimesi gibi nedenlerden dolayı çocuklara hazır bilgilerin aktarılması yaklaşımı geçerliğini yitirmiştir. Artık, öğretme-öğrenme sürecinde ço­cukların bilgilerini sürekli olarak güncelleyebilme becerisinin geliştirilmesi önem kazanmıştır. Bunu gerçekleştirebilmek için, programda, öğrencilerin etkin olduğu yöntemlerin işe koşulması ve öğrenciler arasındaki bireysel farklılıkların dikkate alınması öngörülmektedir. Programda öğrenme stilleri; hayalci, düşünür, karar ve­ren, aktör, görsel, işitsel, kinestetik ve dokunsal olarak, farklı zeka alanları ise; sö­zel, mantıksal, görsel/uzaysal, müziksel/ritmik, bedensel/kinestetik, sosyal, içsel ve doğacı olarak sınıflanmış ve öğretmenin öğretim sürecinde öğrencilerine bu özelliklere uygun ne gibi ortamlar hazırlayabileceklerine ilişkin açıklamalara yer verilmiştir.

Programda Değerlendirme: Bu programda değerlendirme, yalnızca öğren­me ürününü değil, öğrenme sürecinin izlenmesi ve bunun sonucuna göre gere­kirse sınıf etkinliklerinin değiştirilmesi temeline dayanmaktadır. Değerlendirme, öğrencilerin ne bilmediklerini değil, ne bildiklerini ortaya koymaya yarayan bir öğedir.

Programda, gösteri, anekdot, tartışma, sergileme, deney, görüşme, gözlem, söz­lü sunum, proje, öz değerlendirme, testler, öğrenci ürün dosyası (portfolyo), per­formans değerlendirme gibi değerlendirme araç ve teknikleri önerilmektedir.

Hayat Bilgisi dersi öğretim programı birleştirilmiş sınıflarda dönüşümlü bi­çimde ortak olarak işlenecektir. 2005-2006 öğretim yılında I. yıl, yani 1. sınıf, 2006-2007 öğretim yılında II. yıl yani 2. sınıf ve 2007-2008 öğretim yılında III. yıl, yani 3. sınıf üniteleri işlenecektir. Bu uygulama kimi zaman sıkıntılar doğursa da, öğretmen öğretimin her aşamasında öğrencinin etkin katılımını sağlaya­rak bu zorlukları aşabilir.

Eğer, öğretmen, yalnızca A grubunu ya da yalnızca B grubunu okutuyorsa, ödevli ve öğretmenli ders saati uygulanmaz. Ancak beş sınıf bir arada ise ödevli ve öğretmenli ders saati vardır. Bu durumda, öğretmen, ödevli ders saatinde yaptıra­cağı etkinlikleri titizlikle belirlemelidir. 1. sınıf öğrencileri ise henüz okuma-yazma bilmediklerinden ödevli ders saatinde onlara farklı etkinlikler yaptırılabilir.

Hayat Bilgisi dersi öğretim programı birleştirilmiş sınıflarda dönüşümlü biçimde ortak olarak işlenecektir. Eğer öğretmen yalnızca A grubunu (1, 2, 3) ya da yalnızca B Grubunu (4, 5) okutuyorsa, ödevli ve öğretmenli ders saati uygulanmaz. Ancak beş sınıf bir arada ise ödevli ve öğretmenli ders saati vardır.

Sıra Sizde 3

Birleştirilmiş sınıflarda öğretmen, Hayat Bilgisi Dersi Öğretim Programı’nı uygularken na­sıl bir yol izlemelidir?

Sosyal Bilgiler Dersi Öğretim Programı

Programın Vizyonu ve Temel Özellikleri: Dünyada yaşanan değişimler ve ge­lişmelerle birlikte, Avrupa Birliği normlarını ve eğitim anlayışını, mevcut programların değerlendirmelerine ilişkin sonuçları ve gereksinim analizlerini dikkate alarak hazırlanan Sosyal Bilgiler Dersi Öğretim Programının vizyonu; 21. yüzyılın çağdaş, Atatürk ilkeleri ve inkılâplarını benimsemiş, Türk tarihini ve kültürünü kavramış, temel demokratik değerlerle donanmış ve insan haklarına saygılı, yaşadığı çevreye duyarlı, bilgiyi deneyimlerine göre yorumlayıp sosyal ve kültürel bağlam içinde oluşturan, kullanan ve düzenleyen (eleştirel düşünen, yaratıcı, doğru karar veren), sosyal katılım becerileri gelişmiş, sosyal bilimcilerin bilimsel bilgiyi üretirken kul­landıkları yöntemleri kazanmış, sosyal yaşamda etkin, üretken, haklarını ve sorum­luluklarını bilen, Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlarını yetiştirmektir.

Bu anlayış doğrultusunda, Sosyal Bilgiler Dersi Öğretim Programı, her öğrenci­nin birey olarak kendine özgü olduğunu kabul eder. Öğrencilerin gelecekteki ya­şamlarına ışık tutarak, bireylerden beklenen niteliklerin geliştirilmesine duyarlılık gösterir. Bilgi, kavram, değer ve becerilerin gelişmesini sağlayarak öğrenmeyi öğ­renmenin gerçekleşmesini ön planda tutar. Öğrencileri düşünmeye, soru sormaya ve görüş alışverişi yapmaya özendirir. Öğrencilerin fiziksel ve duygusal açıdan sağlıklı ve mutlu bireyler olarak yetişmesini amaçlar. Ulusal kimliği merkeze ala­rak, evrensel değerlerin benimsenmesine önem verir. Öğrencilerin kendi örf ve âdetleri çerçevesinde ruhsal, ahlâki, sosyal ve kültürel yönlerden gelişmesini he­defler. Öğrencilerin haklarını bilen ve kullanan, sorumluluklarını yerine getiren bi­reyler olarak yetişmesini önemser. Öğrencilerin toplumsal sorunlara karşı duyarlı olmasını sağlar. Öğrencilerin öğrenme sürecinde deneyimlerini kullanmasına ve çevreyle etkileşim kurmasına olanak sağlar. Her öğrenciye ulaşabilmek için öğretme-öğrenme yöntem ve tekniklerindeki çeşitliliği dikkate alır. Periyodik olarak, öğrenci çalışma dosyalarına bakılarak öğretme ve öğrenme süreçlerinin akışı içeri­sinde değerlendirmeye olanak sağlar.

Programda yer alan beceriler; eleştirel düşünme, yaratıcı düşünme, iletişim ve empati, araştırma, problem çözme, karar verme, bilgi teknolojilerini kullanma, gi­rişimcilik, Türkçeyi doğru, güzel ve etkili kullanma, gözlem, mekânı algılama, za­man ve kronolojiyi algılama, değişim ve sürekliliği algılama, sosyal katılım beceri­si olarak sıralanmaktadır.

Programda verilebilecek kavramlar sosyal bilimleri oluşturan; psikoloji (kimlik, birey, düşünce, duygu, sorumluluk vb.), antropoloji (akrabalık, gelenek, dil, aile vb.), coğrafya (yerleşme, nüfus, bölge, yön vb.), sosyoloji (grup, kurum vb.), siya­set bilimi (yurttaşlık, kamu, demokrasi vb.), ekonomi (para, bütçe, üretim vb.), ta­rih (kronoloji, liderlik, savaş, ulus vb.) gibi alanlarla ilişkili olması bakımından ele alınmıştır.

Programda yer alan değerler ise; adil olma, aile birliğine önem verme, bağım­sızlık, bilimsellik, çalışkanlık, dayanışma, duyarlılık, dürüstlük, estetik, hoşgörü, misafirperverlik, sağlıklı olmaya önem verme, saygı, sevgi, sorumluluk, temizlik, vatanseverlik, yardımseverliktir.

Programda Öğretme-Öğrenme Süreci: Programda, öğrenme süreçlerinde, öğrencilerin düşünmelerini, araştırmalarını, sorun çözmelerini ve edindikleri bilgi ve becerileri yeniden yapılandırıp yaşama aktarabilmelerini destekleyen yöntem- tekniklerin işe koşulması önerilmektedir. Öğrencilerin görsel ve yazılı basının eleş­tirel bir izleyicisi olmaları sağlanmalı, yansıtıcı düşünme becerileri geliştirilmeye çalışılmalıdır. Bu doğrultuda şu etkinlikler önerilmektedir: Örnek olay çözümleme­si, sonuç çıkarma, geri plandaki düşünceleri bulma, slogan bulma, reklam hazırla­ma/ poster afiş hazırlama, görsel imge oluşturma, şiir-öykü yazma/şarkı yapma, önem sırasına koyma, yordama yapma, bulmaca, dramatizasyon, görüşme yapma, gezi-gözlem, benzetim, günlük yaşamla ilişkilendirme, proje, haber toplama, dos­ya oluşturma, koleksiyon yapma, gazete çıkarma.

Programda Değerlendirme: Sosyal Bilgiler dersi için yapılacak değerlendir­me etkinliklerinde öğrencilerin programın tüm boyutlarında sağladığı gelişme ve başarı ölçülmeye çalışılır. Öğretmenlere, değerlendirme etkinliklerinde; gösteri, anekdotlar, tartışma, sergileme, deneyler, görüşme, gözlem, sözlü sunum, proje, araştırma kağıtları, öğrenci ürün dosyası, performans değerlendirme, dereceleme ölçekleri, tutum ölçekleri gibi değerlendirme araç ve tekniklerini kullanmaları öne­rilmektedir.

Birleştirilmiş sınıfı okutan öğretmen, yalnızca B grubunu okutuyorsa 2005-2006 öğretim yılından başlayarak I. yıl yani 4. sınıf ünitelerini temel alır. 4. ve 5. sınıfla­rı sadece 4. sınıf olarak kabul eder. Bir sonraki yıl II. yıl yani 5. sınıflan okutuyormuş gibi işler. Tek öğretmenli sınıflarda ise Sosyal Bilgiler dersi ödevli olarak da işlenebilir (Koksal, 2006, s.55).

Fen ve Teknoloji Dersi Öğretim Programı

Programın Vizyonu ve Temel Özellikleri: 2004 Fen ve Teknoloji Dersi Öğretim Programının vizyonu, bireysel farklılıkları ne olursa olsun tüm öğrencilerin fen ve teknoloji okuryazarı olarak yetişmesidir. Fen ve teknoloji okuryazarlığı, genel bir tanım olarak; bireylerin araştırma-sorgulama, eleştirel düşünme, problem çözme ve karar verme becerilerini geliştirmeleri, yaşam boyu öğrenen bireyler olmaları, etraflarındaki dünya hakkındaki merak duygusunu sürdürmeleri için gerekli olan fenle ilgili beceri, tutum, değer, anlayış ve bilgilerin bir birleşimidir.

İlköğretim 4. ve 5. sınıf Fen ve Teknoloji Dersi Öğretim Programında fen konu­ları, teknoloji boyutu gözetilerek ele alınmıştır. Programın geliştirilmesinde öğren­ci merkezli bir öğrenme kuramı olan yapılandırmacılık temel alınmış, öğretme ve öğrenmenin değerlendirilmesinde yapılandırmacı öğrenme kuramına dayanan al­ternatif değerlendirme yaklaşımları kullanılmıştır. Fen ve Teknoloji Dersi Öğretim Programında öğrenme, öğretme ve değerlendirme süreçleri ile ilgili temel anlayış­lar daha önceki programa göre önemli ölçüde değişmiştir. Buna göre, bilginin ez­berlenmesi yerine beceri ve anlayış geliştirilmesi ve öğrenciyi merkeze alan, birey­sel farklılıkları vurgulayan bir öğretim önerilmiştir. Programda içerik sarmal yakla­şım temel alınarak düzenlenmiştir. Öğrenme alanlarındaki temel kavramlar her sı­nıfta ele alınmış, ancak, üst sınıflara geçildikçe kazanımlarda belirtilen bilgi, anla­yış ve becerilerin göreceli olarak derinliği artmış ve kapsamı genişlemiştir.

Programda fen ve teknoloji okur-yazarlığını destekleyecek yedi öğrenme alanı öngörülmüştür. Ayrıca, her sınıf düzeyinde öğrencilerin kazanması gereken bilim­sel süreç becerileri, fen-teknoloji-toplum-çevre (FTTÇ) kazanımları ve öğrencilerin sahip olması gereken değer ve tutumlarla ilgili kazanımlar belirlenmiş, listelenmiş ve programdaki bilgi kazanımları ile öğrenme etkinlikleri bunları gerçekleştirecek biçimde düzenlenmiştir.

Programda Öğretme-Öğrenme Süreci: Programa göre, öğrencilerin prog­ramda belirlenen kazanımları edinebilmesi için kullanılacak öğretim stratejileri ve öğrenme deneyimleri yapılandırıcı öğrenme kuramıyla yönlendirilmeli, öğrenme ortamları ve öğretim stratejileri de yapılandırıcı etkin bir öğrenme süreci görüşünü yansıtmalıdır.

2004 Fen ve Teknoloji Dersi Öğretim Programının vizyonu, bireysel farklılıkları ne olursa olsun bütün öğrencilerin fen ve teknoloji okuryazarı olarak yetişmesidir.

Fen ve teknoloji okuryazarlığını geliştirmek için öğretim sürecinde öğrencile­rin araştırma, sorgulama, problem çözme ve karar verme süreçlerine katılmalarını sağlayacak çeşitli etkinlikler kullanılabilir. Bu süreçte üç farklı tür soruya; araştırma-sorgulama sürecinde “neden”, problem çözme sürecinde “nasıl”, karar verme sürecinde ise “ne yapmalı” sorularına yanıt aranır. Öğretmen, öğrencilerin fen ve teknoloji okuryazarı olmaları için bilgileri hazır vermek yerine, öğrencilerin soru sormalarını, meraklarını sürdürmelerini sağlamalı ve öğrenciler bu sorulara yanıt ararken onlara rehber olmalıdır.

Programda Değerlendirme: Öğrenmede bireysel farklılıkları dikkate alan, bi­reyin kendine özgülüğünü ön plana çıkararak herkesin hâlihazırda sahip olduğu bilgilerle yeni aldığı bilgileri kendine özgü biçimde yapılandırdığını öne süren, bu nedenle de öğretim yöntem ve tekniklerinin olabildiğince çeşitlendirilmesi gerek­tiğini vurgulayan yapılandırıcı anlayış, ölçme ve değerlendirmede de öğrencilere bilgi, beceri ve tutumlarını sergileyebilecekleri çoklu değerlendirme fırsatları su­nulması gerektiğini vurgulamaktadır. 2004 Fen ve Teknoloji Dersi Öğretim Progra­mı bu noktalardan hareketle geleneksel ölçme değerlendirme anlayışından daha çok, süreci değerlendirmeye yönelik ölçme ve değerlendirmeye vurgu yapmakta­dır. Bu doğrultuda programda, performans değerlendirme, öğrenci ürün dosyası (portfolyo), kavram haritaları, yapılandırılmış grid, tamlayıcı dallanmış ağaç, keli­me ilişkilendirme, proje, drama, görüşme, yazılı raporlar, gösteri, poster, grup ya da akran değerlendirmesi, kendi kendini değerlendirme gibi değerlendirme araç ve teknikleri önerilmektedir.

Birleştirilmiş sınıflarda Fen ve Teknoloji dersi öğretim programının uygulanma­sında Sosyal Bilgiler dersinde izlenen yol benimsenir.

Türkçe Dersi Öğretim Programı

Öğrencilerin iletişim kurmaları, bilgi edinmeleri, öğrenmeleri ve kendilerini her yönden geliştirmelerinde dilin önemli bir yeri bulunmaktadır. Dil, öğrencilerin, çevrelerindeki olayları sorgulayarak karar vermesine, olayları farklı açılardan baka­rak değerlendirmesine, sosyalleşmesine ve çağdaşlaşmasına büyük katkı sağla­maktadır. Bu nedenle öğrencilerin; dinleme, konuşma, okuma, yazma, görsel oku­ma ve görsel sunu ile ilgili temel becerileri kazanmaları gerekmektedir. Dolayısıy­la Türkçe öğretiminde bu öğrenme alanları bir bütün olarak ele alınmaktadır.

Programın Vizyonu ve Temel Özellikleri: Türkçe Dersi Öğretim Programı, öğrencilerin yaşamları boyunca kullanabilecekleri dinleme, konuşma, okuma, yaz­ma, görsel okuma ve görsel sunu becerilerini kazanmaları; bu becerileri kullana­rak kendilerini bilişsel, sosyal ve duygusal yönlerden geliştirmeleri; etkili iletişim kurmaları; Türkçe sevgisiyle, istek duyarak okuma-yazma alışkanlığı edinmeleri amacıyla hazırlanmıştır.

Türkçe Dersi Öğretim Programı’nda yapılandırmacı yaklaşım merkeze alın­makla birlikte, çoklu zeka gibi öğretim yaklaşımlarından da yararlanılmıştır. Yapı­landırmacı yaklaşıma göre öğrenme sürecinde ön bilgileri harekete geçirme, geli­şim düzeyini dikkate alma, etkili iletişim kurma, anlam kurma, uygulama ve de­ğerlendirme önemli kavramlardır. Öğrenci merkezli öğrenmeyi temel alan yapı­landırmacı yaklaşım, öğrenme sürecinde öğrenci katılımına ve öğretmen rehber­liğine ağırlık vermektedir.

Programda, Türkçeyi doğru, etkili ve güzel kullanma, eleştirel ve yaratıcı dü­şünme, iletişim, problem çözme, araştırma, karar verme, bilgi teknolojilerini kul­lanma, girişimcilik, metinler arası okuma, kişisel ve sosyal değerlere önem verme gibi temel becerilerin kazandırılması öngörülmektedir. Bu beceriler, öğrencilerin öğrenme alanlarındaki gelişmeleriyle bağlantılı, yatay olarak bir yılın sonunda, di­key olarak da beşinci sınıfın sonunda kazanacakları ve yaşam boyu kullanacakla­rı temel becerilerdir.

Türkçe Dersi Öğretim Programı; dinleme, konuşma, okuma, yazma, görsel okuma ve görsel sunudan oluşan beş öğrenme alanı üzerine yapılandırılmıştır. Bu öğrenme alanları, program hazırlık sürecinde hem kendi içerisinde, hem de diğer öğrenme alanlarıyla bir bütünlük içerisinde ele alınmış ve ilişkilendirilmiştir. Bu ilişkilendirmenin amacı, öğrencinin dili öğrenme, etkili kullanma ve bilgileri yapı­landırma sürecini kolaylaştırmaktır.

Programda Öğretme-Öğrenme Süreci: Program, öğrenci merkezli öğrenme modeline göre geliştirilmiş ve tüm etkinlikler bu açıdan ele alınmıştır. Bu nedenle, programda; etkin öğrenme, iş birliğine dayalı öğrenme, bağımsız öğrenme, öğren­meyi öğrenme, sınıf dışında eğitim, bireysel farklılıklara duyarlı eğitim gibi çeşitli uygulamalara ağırlık verilmiştir.

Türkçe öğretiminde öğretme-öğrenme süreci beş aşamadan oluşmaktadır. Bun­lar; hazırlık, anlama, metin aracılığı ile öğrenme, kendini ifade etme ve değerlen­dirme aşamalarıdır. Her aşamada öğrencilerin, çeşitli etkinlikler yoluyla etkin du­ruma getirilmesi öngörülmektedir. Program, öğrencilere yalnızca bilgi ve becerile­ri kazandırmayı değil, aynı zamanda, bilgileri yapılandırmayı ve yeni bilgiler üret­meyi de amaçlamaktadır. Bu nedenle öğrenciler tüm öğretim etkinliklerinin mer­kezinde yer almaktadır.

İlk Okuma-Yazma Öğretimi: Programda, ilk okuma-yazma öğretiminde Ses Temelli Cümle Yönteminin uygulanması benimsenmiştir. Ses temelli cümle yönte­minde, ilk okuma-yazma öğretimine seslerle başlanmaktadır. Anlamlı bütün oluş­turacak birkaç ses verildikten sonra seslerden hecelere, sözcüklere ve cümlelere ulaşılmaktadır, ilk okuma-yazma öğretimi boyunca okuma ve yazma birlikte sür­dürülmektedir. Yazı öğretiminde bitişik eğik yazı harfleri kullanılmaktadır.

Programda Değerlendirme: Türkçe Dersi Öğretim Programında ürün değerlen­dirme yerine süreç değerlendirme üzerinde durulmaktadır. Bu amaçla kullanılacak öğrenme alanlarına ilişkin değerlendirme formları; okuma becerisi değerlendirme formu, yazma becerisi değerlendirme formu, okuma-yazma öğretim süreci değerlen­dirme formu, gözlem formları, kendini değerlendirme ölçekleri, çalışma dosyaları de­ğerlendirme ölçekleri, kitap okuma dosyaları gözlem formları olarak belirlenmiştir.

Birleştirilmiş sınıflarda Türkçe dersi, diğer derslerde söz konusu olduğu gibi hiçbir biçimde ortak işlenmeyecektir. Örneğin, A grubunun tümüne öğretmenli Türkçe dersi varsa öğretmen B grubuyla ödevli Türkçe dersi işlemelidir. A gru­bunda da bir grupla öğretmenli ders işlerken diğerleriyle ödevli ders işleyecektir (Yetkin ve Daşcan, 2006, s.48). Birleştirilmiş sınıflarda öğretim yapan öğretmen­ler, özellikle, 1. sınıf öğrencilerine okuma-yazma becerisini kazandırmak için da­ha çok zaman ayırmalıdırlar.

Programda, ilk okuma-yazma öğretiminde ses temelli cümle yöntemi, yazı öğretiminde ise bitişik eğik yazı harflerinin kullanılması istenmektedir.

Matematik Dersi Öğretim Programı

Programın Vizyonu ve Temel Özellikleri: Matematik Dersi Öğretim Programı, “her çocuk matematiği öğrenebilir” ilkesine dayanmaktadır. Matematikle ilgili kav­ramlar, somut ve sonlu yaşam modellerinden yola çıkılarak ele alınmıştır. Prog­ramda vurgu, işlem bilgilerinden kavram bilgilerine kaymıştır. Programın önemli

Matematik Dersi Öğretim Programı, “her çocuk matematiği öğrenebilir” ilkesine dayanmaktadır.

Birleştirilmiş sınıflarda Türkçe ve Matematik dersi hiçbir koşulda ortak işlenmez. Öğretmen, birinci sınıfa okuma-yazmayı ve sayı kavramını kazandırmak için daha çok zaman ayırmalıdır.

hedeflerinden biri, öğrencilerin öz denetim gibi bireysel yetenek ve becerilerinin geliştirilmesidir. Diğer taraftan, program yoluyla temel kavram ve becerilerin kaza­nılmasının yanı sıra matematikle ilgili düşünmeyi, genel problem çözme stratejile­rini kavramayı, matematiğe karşı olumlu tutum içinde olmayı ve matematiğin ger­çek yaşamda önemli bir araç olduğunu takdir etmeyi de kazandırmak amaçlanmış­tır. Bu çerçevede, matematik programında, matematiği öğrenmenin zengin ve kap­samlı bir süreç olduğu görüşü de benimsenmiştir.

Matematik Dersi Öğretim Programı, kavramsal bir yaklaşım izlemekte, matema­tikle ilgili kavramların ve ilişkilerin geliştirilmesini vurgulamaktadır. Kavramsal yaklaşım, matematikle ilgili bilgilerin kavramsal temellerinin oluşturulmasına daha çok zaman ayırmayı; böylece, kavramsal ve işlemsel bilgiler arasında ilişkiler kur­mayı gerektirmektedir. Benimsenen kavramsal yaklaşımla; öğrencilerin somut de­neyimlerinden ve sezgilerinden matematiksel anlam oluşturmalarına ve soyutlama yapabilmelerine yardımcı olma amaçlanmıştır.

Programda; sayılar, geometri, ölçme ve veri olmak üzere dört öğrenme alanı ve bunlara ilişkin amaçlara yer verilmiştir. Programda, geliştirilmesi beklenen beceri­ler ise problem çözme, iletişim, ilişkilendirme ve akıl yürütmedir.

Program, öğrencilerin olumlu duyuşsal gelişimlerini de dikkate almıştır. Mate­matiksel kavram ve beceriler geliştirilirken, öğrencilerde bu duyuşsal gelişim de göz önünde bulundurulmalıdır. Tutum, öz güven ve matematik kaygısı duyuşsal boyutu içermektedir. Programda, bunların yanı sıra, öz yönetim yeterlikleri ile psikomotor becerilere de önem verilmiştir.

Programda Öğretme-Öğrenme Süreci: Matematik Dersi Öğretim Progra­mı’nda öğrencilerin öğrenme sürecinde etkin katılımcı olmaları, sahip oldukları bilgi ve düşünceleri yeni deneyim ve durumlara anlam yüklemek için kullanmala­rı ve kazandıkları bilgiyi, eski ve yeni bilgiler arasında ilişki kurarak yorumlaması için öğretmenin sınıfa iyi yapılandırılmış etkinlikler planlayarak gelmesi gerektiği vurgulanmıştır. Ayrıca; öğretim somut deneyimlerle başlamalı, anlamlı öğrenme amaçlanmalı, öğrenciler matematik bilgileriyle iletişim kurmalı, ilişkilendirme önemsenmeli, öğrenci güdüsü dikkate alınmalı, teknoloji etkin kullanılmalı ve iş birliğine dayalı öğrenme yaklaşımı kullanılmalıdır gibi ilkelere uyulması gerektiği üzerinde de durulmuştur.

Programda Değerlendirme: Matematik eğitiminde süreci değerlendirmek için performans değerlendirme ve öğrenci ürün dosyası önerilmektedir. Ölçme ve değerlendirme yaparken öğrencilerin; matematiği günlük yaşamda ne kadar uygulayabildiği, problem çözme yeteneklerinin ne kadar geliştiği, akıl yürütme güçleri­nin gelişiminin devam edip etmediği, matematiğe yönelik tutumlarının nasıl oldu­ğu, matematikte özgüvene ne kadar sahip olduğu, öz yönetim becerilerinin ne ka­dar geliştiği, sosyal becerilerinin ne kadar geliştiği, estetik görüşlerin ne kadar ge­liştiği, matematikle ilgili iletişimi ne kadar kurabildiği ve matematik temelli ilişkilendirmeyi ne kadar yapabildiği göz önünde bulundurulmalıdır.

Birleştirilmiş sınıflarda Türkçe dersinde olduğu gibi Matematik dersi de hiçbir koşulda ortak işlenmez. Örneğin, öğretmen A grubunu okutuyorsa, 1. sınıfla öğ­retmenli, 2. ve 3. sınıflarla ödevli ders işlemeli; dersin belli bölümlerinde 2. ve 3. sınıf öğrencileriyle ilgilenmelidir. Öğretmen, yine, 1. sınıfa sayı kavramını kazan­dırmak için daha çok zaman ayırmalıdır.

Sıra Sizde 4

Yeni ilköğretim programlarının temel ve ortak özellikleri nelerdir?

“2004 İlköğretim Programı ve Öğretim Programlarının Temel Özellikleri” için 1 cevap

  1. [...] Toplulaştırmaİçindekiler- Giriş Birleştirilmiş Sınıflarda Öğretimin Temel Dayanakları 2004 İlköğretim Programı ve Öğretim Programlarının Temel Özellikleri Özet Test Soruları Sıra Sizde Cevap Anahtarı Başvuru [...]

Bir Cevap Yazın

*