Kayıt ol  |  Giriş
NotOku'yu +1'le
Ders: Gelişim ve Öğrenme      Ünite 10      24 Ekim 2009 Ara     

10. Weiner’in Nedensel Çıkarsama Kuramı

Amaçlar

Bu üniteyi çalıştıktan sonra;
– nedensel çıkarsamayı tanımlayabilecek,
– nedensel çıkarsama, duygu ve davranış ilişkilerini betimleyebilecek,
– nedensel çıkarsamaların biçimlenmesinde yaşantısal bilgilerin, bilişsel özelliklerin ve kişilik özelliklerinin oynadığı rolleri betimleyebilecek,
– nedensel çıkarsamaların boyutlarını sıralayabilecek,
– kuramın eğitim ortamları açısından doğurgularını belirtebilecek,
– olumlu bir sınıf atmosferi yaratmada öğretmenin neler yapabileceğini açıklayabileceksiniz.

İçindekiler

– Giriş
Bağlantı Nedensel Çıkarsamaların Boyutları
Bağlantı Nedensel Çıkarsama-Duygu-Davranış İlişkileri
Bağlantı Nedensel Çıkarsamalara Temel Oluşturan Özellikler
Bağlantı Nedensel Çıkarsamaların Boyutları-2
Bağlantı Eğitim Ortamları Açısından Doğurgular
Bağlantı Olumlu Bir Sınıf Atmosferi Yaratma
Bağlantı Özet
Bağlantı Değerlendirme Soruları
Bağlantı Düşünelim, Tartışalım
Bağlantı Başvuru Kaynakları

Çalışma Önerileri

Üniteyi çalışmaya başlamadan önce:
– Yaşamda kendinizi başarılı bulduğunuz üç alanı belirleyerek, bu alanlardaki başarılarınızdan sorumlusu olarak kendinizin ve çevrenizin hangi özelliklerini sorumlu gördüğünüzü düşününüz.
– Başarının ve başarısızlığın sizde ne gibi duygulara yol açtığını anımsayınız.
– Günümüzde öğrencilerin okulda başarılı ya da başarısız olmalarında rol oynayan en önemli etmenlerin neler olduğuna ilişkin görüşlerinizi yoklayınız.

Sorun Tanımı

Sedat Bey sınıfındaki 22 öğrenciyi her etkinlikten sonra, en başarılıdan en az başarılıya doğru sıraya dizmektedir. Bu sıralama çoğu etkinlikte değişmemektedir. Adeta her öğrenci sıralamadaki konumunu kanıksamış gibi davranmaktadır. Bu durum Sedat beyi sinirlendirmektedir. Her sıralamadan sonra öğrencilere “Gördünüz mü? Akıllı arkadaşlarınız yine ilk üç arasında yer aldı. Ah benim kafasız çocuklarım!” gibi sözler söylemektedir. Ayrıca, hiçbir zaman, başarısızlık nedenlerini araştırmamakta ve ne yaparlarsa daha başarılı olacaklarına ilişkin öğrencilerine açıklama yapmamaktadır.

Yukarıdaki örnek şu soruları akla getirmektedir:
1. Bir sıralama yapıldığında, bir birincinin ve bir sonuncunun çıkması kaçınılmaz olduğuna göre, böyle bir değerlendirme sistemi ne derece uygundur?
2. Eğer öğrenciler kendilerini “akıllı” ya da “aptal” gibi bir sınıfa koymuşlarsa, bu durumda sınıftaki başarı sıralamasını değiştirmek kolayca gerçekleşebilir mi?
3. Eğer öğrencilere başarılı olmanın yolları (örneğin, nasıl not tutulacağı, nasıl ders çalışılacağı vb.) gösterilmezse ve başarısızlığın nedenleri irdelenmezse, başarı nasıl arttırılacaktır?

Giriş

Weiner’ın nedensel çıkarsama kuramı, bilgi ve becerilerin nasıl öğrenildiğini açıklayan bir kuram değil; öğrenmeyi daha etkili ya da etkisiz kılan duygusal ve bilişsel öğeleri açıklayan bir kuramdır. Dolayısıyla, bu kuramın öne sürdüğü görüş ve ilkeler, diğer öğrenme kuramlarının öne sürdüğü görüş ve ilkeleri bütünleyici bir özellik göstermektedir.

Weiner’ın nedensel çıkarsama kuramı, güdülenme ve çıkarsama yapma konularında yapılan araştırmaların sonuçlarını bütünleştirmektedir. Nedensel çıkarsama (atıf), bir olayın ya da sonucun nedenlerine ilişkin bireyin kişisel görüşleridir. Bu konularla ilgili araştırmalar, kişilerin, belli olayların ya da sonuçların nedenlerine ilişkin yaptıkları açıklamaları ve bu açıklamaların doğurgularını incelemektedir.

Bu kitapta yer alan diğer kuramlar, öğrenmeyi etkileyen çevresel etmenleri ya da öğrenmenin bilişsel öğelerini açıklamaya çalışmaktadır. Bu ünitede yer verilen nedensel çıkarsama kuramı ise, bireylerin dünyayı anlama, kendilerini gerçekleştirme ve doyuma ulaşma çabaları üzerinde odaklaşmaktadır. Bu nedenle, bu kuramda başarı ile ilişkili sonuçlar, düşünceler ve duygular arasındaki ilişkiler ele alınmaktadır.