10. Kamu Görevlileri

Bu ünitede, idarenin insan öğesini oluşturan kamu görevlileri ve özellikle devlet memurları incelenmektedir. Devlet memurluğunun temel ilkeleri, devlet memurluğuna giriş, memurların tabi oldukları yükümlülükler, sahip oldukları hak ve ayrıcalıklar ile memuriyetin sona ermesi konularında ayrıntılı bilgi verilmektedir. Bu ünitenin anlaşılabilmesi için Anayasa ve Devlet Memurları Kanunu’nun ilgili maddelerinin okunması yararlı olacaktır.

Amaçlarımız

Bu üniteyi tamamladığımızda, aşağıdaki bilgi ve becerilere sahip olacaksınız:
- Kamu görevlisi ve memur kavramlarını tanımlayabileceksiniz.
- Memurluk mesleğinin temel ilkelerini saptayabileceksiniz.
- Memur olmanın genel ve özel koşullarını tespit edebileceksiniz.
- Aday memurluk ve memurluğa atanma usulünü açıklayabileceksiniz.
- Memurların tabi oldukları yükümlülük ve sınırlamaları belirleyebileceksiniz.
- Memurların yargılanmasına ilişkin usulü açıklayabileceksiniz.
- Memurlar hakkında disiplin soruşturmasında izlenecek usulü açıklayarak, disiplin cezalarının türlerini belirleyebileceksiniz.
- Memurluğun sona erme hallerini inceleyebileceksiniz.

Örnek Olay

1 yıllık aday memurluk süresini başarıyla tamamlayan Bay K, Eskişehir Adliyesi’nde Sulh Hukuk Kalemine kâtip olarak atanır. Bay K, ilk çocuğunun dünyaya gelmesinden sonra maddi güçlük içine düşer ve ticari kazanç elde etmek üzere akşamları bir tezgâhta kitap satmaya başlar. Bu durumun kurumunca öğrenilmesi üzerine hakkında disiplin soruşturması açılır. Kendisine savunma hakkı tanınmadan soruşturma sonuçlandırılarak, kademe ilerlemesinin durdurulması cezası verilir. Bay K hakkında yapılan idari işlemleri tespit ederek, İdarenin bu işlemleri yaparken Devlet Memurları Kanunu’nun hangi maddelerini gerekçe olarak gösterebileceğini açıklayınız.

Anahtar Kavramlar

- Kamu görevlisi
- Devlet memuru
- Genel idare esasları
- Sınıflandırma
- Liyakat
- Kariyer
- Aday memur
- Sicil raporu
- Kademe ilerlemesi
- Derece yükselmesi
- Sınıf yükselmesi
- Kadro açığı
- Çekilme
- Çekilmiş sayılma
- Çıkarılma
- Malûllük

İçindekiler

- Giriş
Kamu Görevlisi Kavramı
Devlet Memurları Kanununa Göre Kamu Görevlilerinin Türleri
Devlet Memurluğu
Memurluğa Giriş
Memurların Değerlendirilmesi
Memurların Tabi Oldukları Yükümlülükler ve Sınırlamalar
Memurların Hak ve Ayrıcalıkları
Memurların Mali Sorumlulukları
Memurlar Hakkında Disiplin Kovuşturması
Memur Statüsünde Kısıntı Yapan Durumlar
Memurluğun Sona Ermesi
Özet
Test Soruları
Yaşamın İçinden
Sıra Sizde Cevap Anahtarı
Başvuru Kaynakları

Giriş

İdarenin görevlerini yerine getirebilmesi için emrine verilen taşınır ve taşınmaz mallar, İdarenin maddi öğesini; İdarede görev yapanlar ise insan öğesini oluştururlar. İdarenin üstlendiği görevleri başarı ile ve gereği gibi yerine getirebilmesi, insan öğesinin hem nicelik ve hem de nitelik yönünden yeterli kişilerden oluşmasına bağlıdır. Gerçekten, insan öğesi yeterli değilse, İdare en geniş ölçüde parasal ve maddi olanaklarla donatılsa ve kendisine en geniş hukuki yetki verilmiş olsa dahi, görevlerini başarıyla ve gereği gibi yerine getirmesi mümkün olmaz. İdarenin insan öğesine kamu görevlileri, kamu personeli, ya da 1982 Anayasası’nda da (örneğin, md. 33/7) bazen kullanılan bir deyişle, kamu hizmeti görevlileri denilmektedir.