Kayıt ol  |  Giriş
NotOku'yu +1'le
Ders: Yurttaşlık ve Çevre Bilgisi      Ünite 9      30 Haziran 2011 Ara     

09. Türkiye’de Devletin Yapısı ve İşleyişi 3: Yargı

Amaçlar

Bu üniteyi çalıştıktan sonra,
– Ülkemizdeki yargı türleri konusunda genel bir bilgi sahibi olacak,
– Ülkemizde yargının nasıl örgütlendiği konusunda temel bilgiler edinecek,
– Yüksek mahkemelerin kuruluş ve görevlerine ilişkin öz bilgileri öğrenecek,
– Yargı işlevinin önemi konusunda düşünme fırsatı bulacaksınız.

İçindekiler

– Giriş
Bağlantı Anayasa Yargısı ve Anayasa Mahkemesi

Bağlantı Adli Yargı ve Yargıtay
Bağlantı Yönetsel Yargı ve Danıştay
Bağlantı Askeri Yargı
Bağlantı Uyuşmazlık Mahkemesi
Bağlantı Sayıştay
Bağlantı Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu
Bağlantı Özet
Bağlantı Test Soruları
Bağlantı Sıra Sizde Cevap Anahtarı
Bağlantı Başvuru Kaynakları

Öneriler

– Bu ünitede yargı ile ilgili özet bilgiler verilmiştir. Daha fazla bilgi için kaynaklara başvurmanız gerekir.
– Bu üniteyi çalışırken burada verilen bilgileri Hukuk Devleti ilkesi ünitesinde anlatılan konularla ilişkilendirerek değerlendiriniz.
– Ünitede karşılaştığınız kavramların açıklamalarını ünite sonunda yer alan sözlükten okuyunuz.

GİRİŞ

Yargı, hukuk düzenini sağlamak üzere mahkemeler aracılığıyla yerine getirilen bir devlet işlevidir.

Genelde yargının başlıca konusunu uyuşmazlıkların hukuki sonuca bağlanması oluşturur. Bu yetki yasama ve yürütmenin yanı sıra bağımsız bir erk kabul edilen yargı organına aittir. Bu nedenle de bir ülkede hukukun ne olduğunu son ve kesin olarak söyleme ve saptamaya yetkili merciler bağımsız mahkemelerdir (Duran, 1984: 5).

Yargı alanı 1982 Anayasası’yla da ayrıntılı bir biçimde düzenlenmiştir. Bir başka deyişle 1982 Anayasası da yargı alanına ilişkin bir duyarlık göstermiş, ancak bu 1961 Anayasası modelinden farklı bir biçimde olmuştur.

1961 Anayasası yargı gücünün özellikle yürütmenin etkisinden kesinlikle uzak tutmak amacına yönelik düzenlemelere büyük ağırlık vermekteydi. 1982 Anayasası’nın bu alanda gösterdiği duyarlık ise, yargı üzerinde yürütmenin etkisini kurumlaştırmakla birlikte, bu etkide bulunma gücünü yürütmenin “siyasal” kanadını oluşturan hükümetten çok, tarafsız Cumhurbaşkanına vermek yönündedir. Anayasa doğrudan halk tarafından seçilen TBMM içinden çıkacak parti hükümetine güvenmemekte, buna karşılık adeta partiler dışı bir devlet başkanı tipini veri kabul ederek, onu bu alanda yetkili kılmayı yerinde görmektedir. Türkiye Cumhuriyeti’nin yargı düzenini anayasa yargısı, adli yargı, yönetsel yargı ve askeri yargı olarak dört bölümde ele almak mümkündür.