09. Bankacılık: Krediler

Test Soruları

1. Pür rekabet piyasasını tam rekabet piyasasından ayıran özellik aşağıdakilerden hangisidir?

a. Ürün farklılaştırmasının mümkün olması
b. Piyasaya giriş ve çıkışların serbest olmaması
c. Piyasa katılımcılarının tam bilgiye sahip olamaması
d. İşlem maliyetlerinin önemli boyutlara ulaşması
e. Arz ve talep edenlerin sınırlı sayıda olması

2. Pür rekabet koşularında piyasada çok sayıda banka bulunmasının sonucu aşağıdakilerden hangisidir?

a. Bankalar piyasada belirlenen faiz oranını kabullenmek zorundadırlar.
b. Bankalar asla zarar etme riskiyle karşı karşıya kalmazlar.
c. Bankacılık sisteminde fon kaynakları konusunda rekabet söz konusu olmaz.
d. Bankacılık sistemine giriş zor, ancak çıkış kolay olur.
e. Bankalar belirledikleri faiz oranından sınırlı sayıda müşteriye kredi açabilirler.

3. Pür rekabet koşullarında çalışan bir bankanın toplam maliyet eğrisinin önce azalan oranda artan, daha sonra hızlanarak artan bir eğri olarak çizilme nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

a. Artan sosyal fayda ilkesi
b. Azalan toplam maliyet ilkesi
c. Artan kâr marjları ilkesi
d. Azalan verim ilkesi
e. Azalan marjinal gelir ilkesi

4. Pür rekabet koşullarında çalışan bir banka için kâr maksimizasyonu sağlayan kredi miktarında aşağıdakilerden hangisi gerçekleşmelidir?

a. Kredilerden elde edilen marjinal gelir = kredi faiz oranı
b. Kredilerin marjinal maliyeti = kredilerin toplam maliyeti
c. Kredilerden elde edilen marjinal gelir = kredilerin toplam maliyeti
d. Kredilerin toplam maliyeti = Kredi faiz oranı
e. Kredilerin marjinal maliyeti = Kredi faiz oranı

5. Aşağıdakilerden hangisi bankacılık sektöründe piyasa gücü elde edilmesine neden olan faktörlerden biridir?

a. Faiz oranlarının kamu otoritesi tarafından belirlenmesi
b. Bankaların açabileceği kredi miktarına sınırlama getirilmesi
c. Bankacılık sektöründe ölçek ekonomilerinin varlığı
d. Bankacılık sektöründe kâr marjlarının düşüklüğü
e. Bankaların özkaynak yapılarının yetersizliği

6. ve 7. sorular, aşağıdaki şekle göre cevaplandırılacaktır.

6. Yukarıdaki şekle göre, bankaya kâr maksimizasyonu sağlayan L 0 kadar krediye uygulanacak faiz oranı aşağıdakilerden hangisidir?

a. i ₀
b. i ₁
c. i ₂
d. i ₃
e. i ₄

7. Yukarıdaki şekle göre, bankaya kâr maksimizasyonu sağlayan L ₀ kredi hacminde marjinal maliyet (MC _L ) ile faiz oranı (i _L ) arasındaki ilişki aşağıdakilerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?

a. MC _L < i _L
b. MC _L = i _L
c. MC _L > i _L
d. MC _L – i _L = 0
e. MC _L + i _L = 0

8. Gizli anlaşmanın söz konusu olmadığı iki bankadan oluşan bir oligopolde, yüksek ve düşük kredi faiz oranı uygulama seçeneği ile karşı karşıya olan bankalar için aşağıdakilerden hangisi optimal çözümü verir?

a. Her iki bankanın da yüksek faiz uygulayarak aşırı kârla çalışmaları
b. Her iki bankanın da düşük faiz uygulayarak sıfır kârla çalışmaları
c. Her iki bankanın da düşük faiz uygulayarak aşırı kârla çalışmaları
d. Her iki bankanın da yüksek faiz uygulayarak sıfır kârla çalışmaları
e. Her iki bankanın da piyasadan çekilmeleri

9. Eksik bilgilenme koşullarında, kredi faiz oranının tam bilgilenme koşullarına göre yüksek olmasının anlamı aşağıdakilerden hangisidir?

a. Riski düşük olanların maliyet yüklenmemesi
b. Riski yüksek olanların tüm maliyeti yüklenmesi
c. Riski yüksek olanların yol açtığı maliyetin bir kısmının riski düşük olanlarca üstlenilmesi
d. Riski düşük olanların tüm maliyeti yüklenmesi
e. Riski yüksek olanların maliyet yüklenmemesi

10. Aşağıdakilerden hangisi kredi piyasasında eksik bilgilenmenin yol açacağı sonuçlardan biridir?

a. Faiz oranlarının minimum düzeye inmesi
b. Batık kredi sorununun ortadan kalkması
c. Bankacılık sektöründe zarar olasılığının ortadan kalkması
d. Bankaların ekonomik refaha katkılarının maksimum düzeye çıkması
e. Riski düşük müşterilerin piyasadan çekilmesi

Cevap Anahtarı

1. b – Ayrıntılı bilgi için “Pür Rekabetçi Ortam ve Bankalar” konusunu inceleyiniz.
2. a – Ayrıntılı bilgi için “Pür Rekabetçi Ortam ve Bankalar” konusunu inceleyiniz.
3. d – Ayrıntılı bilgi için “Pür Rekabet Koşullarında Bir Bankanın Kredi Kararı” konusunu inceleyiniz.
4. e – Ayrıntılı bilgi için “Optimal Kredi Miktarının Belirlenmesi” konusunu inceleyiniz.
5. c – Ayrıntılı bilgi için “Piyasa Gücünün Kaynakları” konusunu inceleyiniz.
6. d – Ayrıntılı bilgi için “Piyasa Gücüne Sahip Bankanın Kâr Maksimizasyonu” konusunu inceleyiniz.
7. a – Ayrıntılı bilgi için “Piyasa Gücüne Sahip Bankanın Kâr Maksimizasyonu” konusunu inceleyiniz.
8. b – Ayrıntılı bilgi için “Oligopolcü Piyasa Yapısı” konusunu inceleyiniz.
9. c – Ayrıntılı bilgi için “Eksik Bilgilenme ve Ters Seçim” konusunu inceleyiniz.
10. e – Ayrıntılı bilgi için “Eksik Bilgilenme ve Ters Seçim” konusunu inceleyiniz.

Sıra Sizde Cevap Anahtarı

Sıra Sizde 1

Artan kredi talebi nedeniyle bankanın açacağı kredi miktarında ve elde ettiği kârda bir atış olacaktır. Aşağıdaki grafiğin A bölümünde başlangıçtaki piyasa dengesi 0 noktasında kurulmakta ve piyasa faiz oranı i ₀ olarak belirlenmektedir. Bu faiz oranı veri iken, şeklin B bölümüne göre, tek bir banka L ₀ kadar kredi açarak açık renk taralı alanla gösterilen kadar kâr elde etmektedir. Kredi talebinde meydana gelen artış, A bölümünde piyasa talep eğrisinin D ₀ ‘dan D ₁ ‘e kaymasına ve kredi faiz oranının i ₁ düzeyine yükselmesine neden olur. Bu faiz oranı veri iken, bankanın bireysel talep eğrisi de yukarıya doğru kayarak D₀^F konumundan D₁^F konumuna gelir. Kârını maksimize etmek isteyen banka, kredi hacmini L ₀ ‘dan L ₁ ‘e arttırır ve daha koyu renk taralı alanla gösterilen miktarda kâr elde eder. Görüldüğü gibi, bankanın hem kredi miktarı hem de kârı artmaktadır.

Sıra Sizde 2

a. Yapılan varsayım sonucu banka için çizilecek marjinal maliyet ve ortalama maliyet eğrisi MC _L = AC _L eşitliğini ve her ikisinin de sabit olduğunu yansıtacak biçimde yatay eksene paralel bir doğru olur.

b. Bankaya kâr maksimizasyonu olanağı veren kredi miktarı MR _L = MC _L eşitliğinin sağlandığı kredi hacmidir. Bu eşitlik L ₀ kadarlık bir krediye karşılık gelmektedir. Banka bu kredi miktarına karşılık gelen en yüksek faizi uygulayacaktır. Grafikte bu faiz oranı i ₀ düzeyine işaret etmektedir. Bankanın elde edeceği kâr düzeyi ise taralı alanla gösterilmektedir.

Sıra Sizde 3

Kullanılmış bir aracı satan kişi arabanın durumu ile ilgili olarak alıcıdan daha iyi bilgiye sahiptir. Bu da ters seçim sorununun ortaya çıkmasına yol açar. Kendinizi bir an için oto komisyoncusu yerine koyun ve düşünün: Hangi kullanılmış aracı önce satmak isterseniz; sorunsuz bir aracı mı, yoksa sorunlu bir aracı mı? Bu nedenle kullanılmış araç piyasasının çok sayıda sorunlu araçtan oluştuğu kabul edilir. Sorunlu araçlar limon olarak adlandırıldığı için literatürde bu sorun “limon sorunu” olarak bilinir. Şüphesiz aracı satın almadan önce bir uzmanın incelemesini sağlayarak limon olup olmadığını belirlemeye çalışırız. Ancak, çoğu zaman kullanılmış bir aracın limon olup olmadığı sürekli kullanım sonucu ortaya çıkar. Şüphesiz bankalar da bu durumun farkındadır ve bankadan kredi kullanarak satın alınan araç limon çıkarsa, araç sahibinin borcunu ödememe eğilimine gireceğini bilmektedirler. Bu nedenle, kullanılmış araç için verilen kredinin marjinal maliyeti, sıfır araç için verilen kredinin marjinal maliyetine göre daha yüksektir.

Aşağıda yer alan şekle göre, sıfır araç için verilen kredilerin marjinal maliyetine (MC _N ) göre daha yüksek olan kullanılmış araç kredilerinin marjinal maliyeti (MC _U ), bu tür kredilere uygulanan faiz oranının da (i _U ) yeni araç kredisi faiz oranına (i _N ) göre daha yüksek olması sonucunu doğurmaktadır. Bankalar ikinci el araçlara verdikleri kredi miktarını daha düşük tutarak, aracın bedelinin daha büyük bir kısmının alıcı tarafından karşılanmasını sağlarlar ve böylece kredinin geri ödenmemesi olasılığını azaltmayı amaçlarlar.

Yararlanılan Kaynaklar

Burton, M. – Lombra, R. (2000). The Financial System and the Economy. New York: South-Western.
E.F. Brigham – J.F. Houston (2000). Fundamentals of Financial Management. New York: South-Western,
Howells, P. – Bain, K. (2004). Financial Markets and Institutions. Londra: Prentice Hall.
Kidwall, D.S. ve diğerleri (2002). Financial Institutions, Markets and Money. Orlando: Dreyden.
Lindsey, B. – Treamer, A. (2003). Banking and Bank Management. Londra: Prentice Hall.
Thomas, L.B. (2002). Money, Banking and Financial Markets. New York: McGraw-Hill.