08. Sendikaların Kurulması ve Yönetilmesi

Bu ünitede önce, sendika türleri ve kurulma koşulları, kuruculuk koşulları ve kuruluş işlemleri işçi ve işveren kuruluşları için ayrı ayrı ele alınıp incelenecektir. Daha sonra sendikaların yönetilmesi çerçevesinde sendika organları, sendika yöneticiliği ve güvencesi, işyeri sendika temsilciliği ve güvencesi hakkında bilgi verildikten sonra sendikaların tutacakları defter ve kayıtlar sistematize edilerek açıklanacaktır.

Amaçlarımız

Bu üniteyi çalıştıktan sonra aşağıdaki soruları yanıtlayabileceksiniz:
- Sendikal kuruluşların türlerine göre kurulma koşulları nelerdir? Kuruluş sırasında hangi işlemler gerçekleştirilir?
- Sendikal kuruluşların oluşturmak zorunda oldukları organlar nelerdir?
- Sendika yöneticisi ve işyeri sendika temsilcisi nasıl bir güvenceden yararlanır?
- Sendikaların tutmaları gereken defter ve kayıtlar nelerdir?

Sendikaların Kuruluşu Sırasında Belgelerde Eksikliğin Hukuksal Sonuçları, İşyeri Sendika Temsilcisinin Tayini ve Sendika Yöneticiliği Güvencesinden Yararlanma

Gıda sanayii işkolunda bir sendika kurmaya karar veren (Z), bisküvi fabrikasında çalışmakta olan on işçi ile birlikte hazırladıkları tüzüğe gerekli olan belgeleri de ekleyerek 21. 07. 1997 tarihinde Eskişehir Valiliğine başvurmuşlardır. Valilik tarafından yapılan inceleme sonucunda, sendika kurucularının nüfus cüzdanı suretleri ile ikametgâh belgelerini vermedikleri saptanmıştır. Valilik tarafından belgelerin eksik olduğu bildirilmesine rağmen kurucular eksik belgeleri tamamlamamışlardır. Bunun üzerine Eskişehir Valiliği, 2821 sayılı SK’da öngörülen kuruluş şartlarının gerçekleşmediği gerekçesi ile (G)-İş Sendikasının faaliyetinin durdurulması için Eskişehir İş Mahkemesine başvurmuştur. Eskişehir İş Mahkemesi, kurucuları da dinleyerek kanuna aykırılık 15 gün içinde giderilinceye kadar (G)-İş Sendikasının faaliyetinin durdurulmasına karar vermiştir. Mahkemenin öngördüğü 15 günlük süre içinde sendika kurucularının nüfus cüzdanı suretleri ile ikametgâh belgelerini valiliğe vermeleri üzerine Eskişehir İş Mahkemesi (G)-İş Sendikasının faaliyetini durdurma kararını kaldırmıştır.

Söz konusu kuruluş işlemlerinden sonra (G)-İş Sendikası, işveren (K)’ya ait 320 işçinin çalıştığı işyeri için ilk kez toplu iş sözleşmesi yapmak üzere yetki belgesi almıştır. (G)-İş Sendikası, işyerinde çalışan işçilerin toplu görüşmeler başlamadan önce isteklerini öğrenmek amacıyla, bu işyerinde çalışan işçilerden (A), (B) ve (C)’yi temsilci olarak atamıştır. (G)-İş Sendikası yönetim kurulunda görev alan (E), yönetim kurulu üyeliği devam ederken göreviyle ilgili bir konuda rüşvet almaktan mahkûm olmuştur. Bu olay, SK’nın sendikaların kuruluş işlemleri, işyeri sendika temsilciliği ve sendika yöneticiliği güvencesi hükümlerine ilişkin yaşanan uyuşmazlıklarla ilgilidir.

Yukarıdaki olay, “SÜMER, H. H. (2000). İş Hukuku Uygulamaları (2. baskı), Konya: Mimoza yayınları” adlı kitabın 201-228. sayfaları arasında yer alan bilgilerden yararlanılarak aktarılmıştır.

Anahtar Kavramlar

- Sendika
- Konfederasyon
- Sendika yöneticisi
- İşyeri sendika temsilcisi
- Sendika organları

İçindekiler

- Giriş
Sendikaların Kurulması
Sendikaların Yönetilmesi
Özet
Test Soruları
Yaşamın İçinden
Okuma Parçası
Sıra Sizde Cevap Anahtarı
Başvuru Kaynakları