08. Risk Yönetimi

4. Yukarıdaki tabloda yer alan verilere göre hesaplanacak efektif vade kaç yıldır?

a. 0,556
b. 0,956
c. 1,012
d. 1,250
e. 1,905

5. Bir ekonomide faiz oranının %10′dan %12′ye çıkması durumunda efektif vadesi 2,25 yıl olarak hesaplanan bir tahvilin piyasa değerinde meydana gelecek değişme oranı yüzde kaçtır?

a. -4
b. -2
c. 0
d. 2
e. 4

6. Bir tahvilin kupon ödeme oranı ile efektif vadesi arasındaki ilişki aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

a. Kupon ödeme oranı arttıkça efektif vade uzar.
b. Kupon ödeme oranı arttıkça efektif vade kısalır.
c. Kupon ödeme oranı azaldıkça efektif vade kısalır.
d. Kupon ödeme oranı azalsa da efektif vade değişmez.
e. Kupon ödeme oranı artsa da efektif vade değişmez.

7. Bir banka $ cinsinden 1 milyon dolar açık pozisyon taşımakta iken 1 $ = 100 TL’den 1 $ = 110 TL’ye yükselirse, evalüasyon kârı kaç milyon TL’dir?

a. -200
b. -120
c. -10
d. -0,1
e. 10

8. Aşağıdaki grafikte bir ülkedeki bankacılık sisteminin taşıdığı açık pozisyon değerinin seyri yer almaktadır. Bu ülkede gerçekleştirilecek bir devalüasyonun bankacılık sisteminin kârı üzerindeki etkisi aşağıdakilerden hangisidir?

a. Artar
b. Azalır
c. Faiz oranı yüksekse artar
d. Faiz oranı düşükse artar
e. Değişmez

9. Belli nitelikteki ve miktardaki bir malın veya finansal varlığın sözleşme tarihinde belirlenmiş bir fiyattan gelecekte belirli bir tarihte teslimini hükme bağlayan standartlaştırılmış sözleşme aşağıdakilerden hangisidir?

a. Forward
b. Opsiyon
c. Swap
d. Futures
e. Hedging

10. Aşağıdaki türev ürünlerden hangisi satın alan tarafı yükümlülük alına sokmayarak hak sahibi yapmaktadır?

a. Swap
b. Futures
c. Forward
d. Opsiyon
e. Hedging

Biraz Daha Düşünelim

1. Bir sigorta şirketinde fon yöneticisi olarak çalışsaydınız ve önümüzdeki yıl 300 milyar TL’lik bir nakit girişi bekliyor olsaydınız, bugünkü %15′lik yüksek faizden yararlanabilmek için hangi türev ürünleri nasıl kullanırdınız?

2. Forward piyasaların döviz kurunda ve faiz oranlarında istikrarın sağlanması açısından bir yararı olur mu? Nasıl?

3. Efektif vade (durasyon) analizini bir işletmenin varlıkları ve yükümlülükleri için hesaplayabilir miyiz? Eğer bu mümkünse varlıklar ve yükümlülükler için hesaplayacağımız iki ayrı efektif vade değerini nasıl kullanabiliriz?

Cevap Anahtarı

1. c – Ayrıntılı bilgi için “Faiz Oranı Riski” konusunu inceleyiniz.
2. a – Ayrıntılı bilgi için “Faiz Oranı Riski” konusunu inceleyiniz.
3. e – Ayrıntılı bilgi için “Faiz Oranı Riski” konusunu inceleyiniz.
4. e – Ayrıntılı bilgi için “Finansal Araçların Efektif Vadesi” konusunu inceleyiniz.
5. a – Ayrıntılı bilgi için “Finansal Araçların Efektif Vadesi” konusunu inceleyiniz.
6. b – Ayrıntılı bilgi için “Finansal Araçların Efektif Vadesi” konusunu inceleyiniz.
7. c – Ayrıntılı bilgi için “Kur Riski” konusunu inceleyiniz.
8. b – Ayrıntılı bilgi için “Kur Riski” konusunu inceleyiniz.
9. d – Ayrıntılı bilgi için “Futures Sözleşmeler” konusunu inceleyiniz.
10. d – Ayrıntılı bilgi için “Opsiyon Sözleşmeleri” konusunu inceleyiniz.

Sıra Sizde Cevap Anahtarı

Sıra Sizde 1

Sıra Sizde 2

Şüphesiz döviz riskine dikkat etmesi gereken tek ekonomik birim bankacılık sektörü değildir. Döviz pozisyonu bulunduran her ekonomik birim (eğer döviz cinsinden bir alacağınız veya borcunuz, hatta cüzdanınızın bir kenarında küçük de olsa bir miktar döviz bulunduruyorsanız siz de) döviz riski ile karşı karşıyadır. Eğer iki farklı para birimi cinsinden varlık ve/veya yükümlülük bulunduruluyorsa hem kur riski hem de parite riski söz konusu olacaktır. Ülkemizde, özellikle son yıllarda, işletmelerin de ciddi bir açık pozisyon riski taşıdıkları konusunda eleştiriler yayınlanmaktadır. Nitekim aşağıda özel sektör tarafından taşınan açık pozisyon tutarı ile ilgili bir haberin alıntısı verilmektedir. Doğal olarak, Merkez Bankası da bu riskten istisna değildir. Ülkenin resmi döviz rezervlerini elinde bulunduran ve bunu yöneten bir kurum olarak Merkez Bankası da tıpkı diğer kişi ve kurumlar gibi döviz pozisyonu riski taşır. Ancak, Merkez Bankası döviz pozisyonunu yönetirken amacı diğer kişi ve kurumlardan farklıdır. Merkez Bankası, mevcut döviz pozisyonunu kâr elde etmek amacıyla değil, döviz kurlarında istikrarın bozulmasını önlemek amacıyla kullanır.

Yararlanılan Kaynaklar

Burton, M. – R. Lombra. (2000). The Financial System and the Economy. New York: South-Western.
Howells, P. – K. Bain. (2004). Financial Markets and Institutions. Londra: Prentice Hall.
Hubbard, R. G. (2003). Money, Financial System and the Economy. New York: Addison-Wesley.
Kidwell, D. S. ve diğerleri. (2002). Financial Institutions, Markets and Money. New York: Dreyden.
Mishkin, F. S. ve Eakins, S. G. (2001). Financial Markets and Institutions. New York: Addison-Wesley.
Reilly, F. K. – K. C. Brown. (2003). Investment Analysis and Portfolio Management. New York: SouthWestern.