Kayıt ol  |  Giriş
NotOku'yu +1'le
Ders: Gelişim ve Öğrenme      Ünite 6      23 Ekim 2009 Ara     

06. Ahlak Gelişimi

Amaçlar

Bu üniteyi çalıştıktan sonra;
– ahlak gelişiminin önemini kavrayabilecek,
– ahlak gelişiminin insan yaşamındaki işlevini açıklayabilecek,
– ahlak gelişimindeki temel kavramları kavrayabilecek,
– ahlak gelişimiyle ilgili kavramların, birbirleriyle ilişkilerini kavrayabilecek,
– ahlaki gelişim dönemlerini kavrayabilecek,
– ahlak gelişimine katkıda bulunma yollarını tartışabileceksiniz.

İçindekiler

– Giriş
Bağlantı Piaget ve Ahlak Gelişimi
Bağlantı Kohlberg ve Ahlaki Gelişim Kuramı
Bağlantı Kohlberg’e Göre Ahlak Gelişimi Süreci
Bağlantı Ahlak Eğitimi
Bağlantı Özet
Bağlantı Değerlendirme Soruları
Bağlantı Düşünelim, Tartışalım
Bağlantı Başvuru Kaynakları

Çalışma Önerileri

Üniteyi çalışmaya başlamadan önce:
– Farklı yaş gruplarındaki çocukları, bir süre gözleyerek, aynı soruya verdikleri yanıtlar arasındaki farklılıkları irdeleyiniz.
– Farklı yaş grupları ile çalışan öğretmenlerle konuşarak, öğrencilerin ahlaki düzeyleri ile ilgili gözlemlerini paylaşınız.

Üniteyi çalışırken:
– Ünitede verilen bilgileri, gerçek yaşamdan topladığınız bilgilerle karşılaştırınız.
– Gerçek yaşamda sorunlarla karşılaşma durumunda, ünitede sunulan bilgileri nasıl hayata geçirebileceğinizi düşünüp, tartışınız.

Sorun Tanımı

Feray Hanım, belediye otobüsüne binerek bir yere ulaşmak zorundadır. Ancak otobüs bileti yoktur ve o kentte sadece bilet atarak otobüse binilebilmektedir. Araca binmeden otobüs şoförüne bileti olmadığını, içerdeki diğer yolculardan almak istediğini söyler, şoför de kabul eder. Aksilik bu ya Feray Hanım tüm çabalarına rağmen otobüste bilet bulamaz. Feray Hanımın iyi niyetini ve çabasını gören otobüs şoförü, “Ne yapalım sayın bayan bu gün de bizden olsun. ” der. Şoförün gösterdiği anlayışa karşılık, ücret ödemeden yolculuk etmekten rahatsız olan Feray Hanımın birkaç gün sonra aynı hatta tekrar otobüse bindiğinde artık bileti vardır. Otobüs şoförüne birkaç gün önce olanları anlatır ve o günkünü de dikkate alarak iki bilet atmakta olduğunu belirtir. Bu duruma çok şaşıran şoför “O gün gelmiş geçmiş, sayın bayan size ceza yazan mı var, yoksa bu dürüstlüğünüz için ödül mü verecekler, ne gereği var?” der. Feray Hanım için, aldığı kamu hizmetinin bir bedeli vardır, kendisi bunu ödeyerek üzerine düşeni yaptığını düşünmektedir ve vicdanı rahattır.

Ayşe Hanım da yeterli bozuk parası olmadığı için kendisinden eksik ücret almak zorunda kalan taksi şoförünün “Bozuk yok, elinizde ne varsa onunla idare edelim, yoksa da canınız sağ olsun” demesi üzerine yıllar önce arkadaşı Feray’ın anlattığı o olayı hatırlar. Ayşe Hanım, ertesi gün kendisinden alınmamış olan ulaşım bedelini, taksi durağına giderek öder. Taksi durağındaki şoförlerden bazıları, bu kadarlık bir meblağ için durağa gelmesini yadırgarken, bazıları teşekkür edip uğurladıkları Ayşe Hanımın ardından, duygulanarak, dalgın dalgın bakarlar.

Giriş

Bireylerin iyi/kötü, doğru/yanlış yargılamalarında başvurdukları değerler sisteminin karşılığı olan ahlak kavramı, sübjektif yani öznel öğeler taşır. Yüzyıllar boyunca filozoflar, din adamları tarafından irdelenen bu sistem, yirminci yüzyılda bilim adamlarının da inceleme konusu olmuştur. Psikoloji bilimi içinde birçok yaklaşım ve bu yaklaşımları benimseyen bilim adamları ahlak kavramını ve gelişimini açıklama çabasına girmiştir. Bu kuramlardan bazıları, insanın doğasının kötü olduğu, bazıları da iyi olduğu görüşüne dayalı olarak geliştirilmiştir. Bazı kuramlara göre de insan, doğuştan ne iyi ne de kötüdür. Ahlak gelişimini açıklama çabası içinde olan kuramlardan biri de insanın düşünme süreçleri, bilgiyi işleme tarzları üzerinde odaklaşan Bilişsel Yaklaşım’dır. Bu ünitede son yıllarda giderek taraftar toplayan ve psikolojinin yanında eğitim alanında da işe vuruk bilgiler içeren Bilişsel Yaklaşım temsilcilerinden Piaget ve Kohlberg’in ahlak gelişimine ilişkin modellerine yer verilmiştir.