Kayıt Ol  |  Giriş
NotOku'yu +1'le
Açıköğretim fakültesi (AÖF) e-öğrenme eğitim portalı
20.10.2014
Ders: Stratejik Yönetim      Ünite 4      11 Ekim 2009 Ara     

04. Yakın Çevre Analizi, Çıkabilecek Fırsat ve Tehlikelerin Analizi

Ses Klibi: Bu ses klibini oynatabilmek için Adobe Flash Player (Version 9 veya üzeri) gereklidir. Güncel versionu indirmek için buraya tıkla Ayrıca tarayıcında JavaScript açık olmalıdır.

İşletmenin yaşaması ve gelişmesi için önemli olan çevresel faktörler tanımlanmakta ve stratejik yönetim sürecinin bir parçası ya da değişkenleri olarak analiz edilmektedir. Stratejistlerin hangi nedenlerden dolayı çevresel analize gittikleri incelenerek önemi üzerinde durulmaktadır.

Amaçlarımız

Bu üniteyi okuduktan sonra;
- Çevresel analiz ve teşhisler işletmeler için neden önemlidir?
- Devlet, yerel yönetimler, pazar, müşteriler, satıcılar, finansal kurumlar ve sendikalar gibi yakın çevre faktörleri ve bunlara ilişkin teşhisler nasıl açıklanır?
- Rekabeti etkileyen faktörleri ve endüstriyel rekabetin analizini nasıl açıklarız?
- Çevresel analizler için kullanılan tekniklere ilişkin konular neleri kapsar? sorularını yanıtlamak için gerekli bilgi ve becerilere sahip olabileceksiniz.

TEKEL’de endişe “özel sektör tekeli”

Özelleştirme süreci başlayacak olan TEKEL için uluslararası sigara devleri karşı karşıya geldi. TEKEL’in özelleştirilmesiyle “devlet tekeli” yerine “özel sektör tekeli” oluşması endişe yaşanıyor. Sigara üreticileri TEKEL’in blok satışının pazardaki rekabeti engelleyeceği endişesini taşıyorlar.

Haziran ayında ihalesi yapılacak TEKEL Sigara Sanayii’nin satış değerini ve özelleştirme yöntemini belirlemeye çalışan Salomon Smith Barney danışmanlık firmasının çalışmalarının çok yakında tamamlanması beklenirken, çalışmalarını danışmanlık firmasıyla beraber yürüten Özelleştirme İdaresi Başkanlığı yetkililerinin sigara fabrikaları ve markalarının blok şekilde satışına yönelik eğilim belirledikleri ifade ediliyor. Geçen yılın ekim ayında Tire’de kurduğu tesisiyle Türkiye sigara pazarına adım atan British American Tobacco’nun TEKEL’in özelleştirilme sürecine odaklandığı, bu nedenle blok satışa taraf olduğu belirtiliyor. Türkiye’de faaliyet gösteren diğer sigara üreticileriyle Türk pazarına girmek için hazırlanan yeni sigara üreticileriyse yüzde 61 pazar payına sahip olan TEKEL’in blok şekilde özelleştirilmesine karşı çıkıyorlar.

Özelleştirme yönteminin belirlenmesinin sonucu olarak bir özelleştirme stratejisi belirlemeye çalışan sigara üreticileri, sigarada yüzde 61 pazar payına sahip olan TEKEL’in blok satışına sadece birkaç firmanın ilgi gösterebileceğini, bu şekilde de Türkiye sigara pazarında rekabetin engelleneceğini öne sürdüler. Avrupa Komisyonu’nun pazar payı yüzde 50′yi aşan birleşme ve devralmaları engelleme yönünde bir rekabet önergesi hazırladığını belirten sigara üreticileri, Türk sigara pazarında rekabetin canlandırılmasına ihtiyaç olduğunu söylediler. Çok az firmanın blok şeklinde satılacak TEKEL’e ilgi göstereceğini, bu durumun da TEKEL’in kıymetini düşüreceğini savunan sigara üreticileri, tek bir firmanın TEKEL’i satın almasıyla bu kurumda çalışan sayısının da büyük ölçüde azalacağını belirttiler. Sigara üreticileri, “TEKEL’in şark tipi tütünden oluşan markaları bir firmanın elinde toplanırsa bu durum Türk tütün üreticisi için gelecekte olumsuz sonuçlar doğuracaktır. Bütün bu nedenlerden dolayı TEKEL, eşit koşullarda olmak kaydıyla özelleştirilmelidir” dediler.

1999 yılında 80 milyar adet satışla Türkiye sigara pazarının yüzde 70. 2′ini elinde tutan TEKEL, sigara fiyatlarına uzun süre zam yapmamasına rağmen 2002 yılında yüzde 7. 7 pazar payını Philsa ve Japan Tobacco firmalarına kaptırdı. Pazardaki her yüzde 1′lik dilimin yaklaşık 70 trilyon lira olduğu düşünüldüğünde kaybedilen gelirin 500 trilyon lirayı aştığı ortaya çıkıyor. Buna rağmen geçen yıl sadece Samsun markasının satış miktarı 22 milyar adet, Maltepe’nin satış miktarı 15 milyar adet, TEKEL 2000- 2001 serisinin satış miktarı ise 26 milyar adet oldu.
Dünya Gazetesi, 18.03.2003

Anahtar Kavramlar

- Çevre
- Devlet ve yerel yönetimler
- Pazar koşulları
- Nüfus piramidi
- Gelir dağılımı
- Ürün hayat eğrisi
- Satıcılar
- Satıcı piyasası
- Sendikalar
- Rekabet
- Giriş engelleri
- Ölçek ekonomisi
- Mutlak maliyet avantajları
- Rekabet şiddeti
- Çıkış engelleri

İçindekiler

Bağlantı Çevresel Analiz ve Teşhislerin Niteliği ve Önemi
Bağlantı
Bazı Yakın Çevre Faktörlerinin Analizi ve Bunlara İlişkin Teşhisler
Bağlantı
Rekabet Analizleri ve Rakiplere İlişkin Faktörler
Bağlantı Çevresel Analizler İçin Kullanılan Teknikler
Bağlantı Özet
Bağlantı Test Soruları
Bağlantı
Yaşamın İçinden
Bağlantı Sıra Sizde Cevap Anahtarı
Bağlantı Başvuru Kaynakları

Bir Cevap Yazın

*